Cổ phiếu PNJ của Công ty cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận ghi nhận mức giảm trong thời gian gần đây.
Trong phiên sáng 22/7, cổ phiếu PNJ giảm sàn xuống 35.500 đồng/cổ phiếu. So với mức 70.000 đồng/cổ phiếu ngày 8/5, thị giá PNJ giảm gần một nửa sau hơn hai tháng. Vốn hóa thị trường của doanh nghiệp hiện còn khoảng 20.000 tỷ đồng, giảm hơn 22.000 tỷ đồng so với mốc đỉnh đầu năm.
Diễn biến giảm giá xuất hiện từ đầu tháng 7, sau khi cơ quan điều tra khởi tố cựu Giám đốc Công ty TNHH MTV Giám định PNJ (P-Lab) về hành vi liên quan đến vụ án buôn lậu kim cương. Sự việc ảnh hưởng đến hoạt động thu mua lại sản phẩm của PNJ.
Tại cuộc gặp báo chí ngày 21/7, Tổng giám đốc PNJ Phan Quốc Công cho biết từ ngày 3/7, doanh số thu mua lại sản phẩm cao gấp 5 lần doanh số bán ra, tập trung ở mặt hàng kim cương. Việc khách hàng bán lại sản phẩm làm tăng nhu cầu tiền mặt trong thời gian ngắn, gây áp lực lên thanh khoản của công ty.
Do kim cương mua lại cần trải qua các bước kiểm định, phân loại, đánh bóng hoặc chế tác lại trước khi đưa ra thị trường nên không thể chuyển ngay thành tiền mặt, kéo dài thời gian quay vòng vốn.
Để quản lý dòng tiền, PNJ điều chỉnh cơ chế thanh toán cho khách hàng bán lại lấy tiền mặt. Công ty áp dụng hạn mức chi trả mỗi ngày và chia khoản thanh toán thành 5 đợt trong 120 ngày: 10% tại thời điểm giao dịch, 20% sau 30 ngày, 25% sau 60 ngày, 25% sau 90 ngày và 20% còn lại sau 120 ngày, đồng thời cam kết thực hiện đầy đủ nghĩa vụ mua lại.
Trong bối cảnh đó, nhóm nhà đầu tư nước ngoài liên quan Dragon Capital đã giảm tỷ lệ sở hữu. Theo báo cáo gửi các cơ quan chức năng, nhóm 8 tổ chức này đã bán tổng cộng 2.512.893 cổ phiếu PNJ trong phiên ngày 16/7. Khối lượng nắm giữ của cả nhóm giảm từ hơn 25,84 triệu cổ phiếu (5,0508%) xuống hơn 23,33 triệu cổ phiếu (4,5597%). Từ ngày 20/7, nhóm này không còn là cổ đông lớn của PNJ do tỷ lệ sở hữu xuống dưới 5%.
Trong đợt bán này, Vietnam Enterprise Investments Limited (VEIL) bán ra nhiều nhất với 1,38 triệu cổ phiếu, giảm lượng nắm giữ xuống còn khoảng 7,72 triệu cổ phiếu (1,5087%). Norges Bank bán 600.000 cổ phiếu, hạ tỷ lệ sở hữu xuống 0,4486%. DC Developing Markets Strategies Public Limited Company bán 300.000 cổ phiếu, còn nắm giữ 0,1075% vốn. Amersham Industries Limited bán 120.000 cổ phiếu và Gates Foundation Trust bán 112.893 cổ phiếu, qua đó Gates Foundation Trust không còn sở hữu cổ phiếu PNJ.
Ba quỹ còn lại gồm Danang Investments Limited, Hanoi Investments Holdings Limited và Wareham Group Limited không giao dịch. Hiện Hanoi Investments Holdings Limited là đơn vị nắm giữ nhiều nhất trong nhóm với hơn 9,03 triệu cổ phiếu (1,7651%).
Cùng với việc rút vốn của quỹ ngoại, các công ty chứng khoán cũng điều chỉnh tỷ lệ cho vay ký quỹ (margin). Từ ngày 22/7, Chứng khoán SSI giảm tỷ lệ margin đối với PNJ từ 40% xuống 0%, yêu cầu nhà đầu tư mua PNJ phải sử dụng 100% vốn tự có. Trước đó, SSI đã hạ tỷ lệ này từ 50% xuống 40%. Trước SSI, Chứng khoán FPT (FPTS) cũng hạ tỷ lệ margin đối với PNJ từ 50% xuống 30% từ ngày 8/7.
