Mô hình AI mới của DeepSeek không thể khơi dậy lại sự quan tâm của thị trường

DeepSeek vừa ra mắt DeepSeek-V4 vào thứ Sáu nhưng phản ứng của thị trường và công chúng nhìn chung khá trầm lắng, thiếu sự háo hức như các làn sóng trước đó. Trước đó, DeepSeek-V3 và DeepSeek-R1 từng tạo ra sự chú ý toàn cầu nhờ lập luận rằng có thể xây dựng các mô hình ngôn ngữ quy mô lớn với chi phí vừa phải.

Diễn biến đáng chú ý từ các thế hệ trước

Việc DeepSeek-V3 xuất hiện vào cuối tháng 1/2025 được cho là đã kích hoạt đà bán tháo cổ phiếu công nghệ trên toàn cầu. Theo nội dung bài viết, vốn hóa của Nvidia sụt gần 600 tỷ USD, đồng thời Meta phải thành lập một “phòng chiến tranh” để giải mã một mô hình đang thay đổi cuộc chơi tại Trung Quốc.

Điểm nhấn của các thế hệ DeepSeek trước đó là hiệu quả được cho là tương đương với các mô hình AI siêu đắt của các gã khổng lồ Mỹ, dù chi phí chỉ bằng một phần nhỏ. Điều này khiến nhà đầu tư bắt đầu đặt câu hỏi về mức độ hợp lý của các khoản chi ngân sách lớn cho hạ tầng AI.

“Thiên nga đen” và việc thị trường định giá lại

Nhiều nhà phân tích xem sự xuất hiện của DeepSeek như một sự kiện “thiên nga đen” trong làn sóng phát triển AI. Cú sốc này buộc thị trường phải định giá lại các giả định liên quan đến chi phí, cạnh tranh và khả năng đổi mới công nghệ của Trung Quốc trong bối cảnh các biện pháp kiểm soát chip của Mỹ.

Vì sao DeepSeek-V4 nhận phản ứng ít hơn?

Theo ông Lian Jye Su, nhà phân tích trưởng tại Omdia, “lộ trình này khá dễ đoán”. Ông cho rằng thị trường đã quen với các mô hình chi phí thấp, hiệu năng cao được phát triển trong điều kiện hạn chế tài nguyên tính toán.

Theo Artificial Analysis, dù DeepSeek-V4 Pro cải thiện hiệu năng rõ rệt so với các thế hệ trước, nhưng nhìn chung chưa tạo ra khoảng cách vượt trội so với các đối thủ.

Giới phân tích cũng cho rằng các đợt bùng nổ trước đây của DeepSeek đến từ nhiều yếu tố cộng hưởng: định giá bị đẩy lên cao của các công ty công nghệ Mỹ; kỳ vọng thị trường sẽ tiếp tục do một vài “ông lớn” thống trị; và sự xuất hiện bất ngờ của một startup Trung Quốc ít tên tuổi nhưng đạt hiệu quả vượt xa dự đoán. Tuy nhiên, hiện tại các điều kiện đó được cho là không còn tồn tại.

Ông Su nhận định thị trường thực tế hơn về tiềm năng lẫn giới hạn của trí tuệ nhân tạo. Đồng thời, cạnh tranh nội địa Trung Quốc ngày càng gay gắt khi nhiều công ty liên tục tung ra các mô hình ngày càng mạnh, khiến lợi thế của DeepSeek bị bào mòn.

Tác động thị trường và yếu tố địa chính trị

Dù phản ứng công chúng đối với DeepSeek-V4 không quá sôi động, bức tranh chung của lĩnh vực AI vẫn được mô tả là tích cực. Đầu tuần, thị trường chứng khoán tại Hàn Quốc và Đài Loan đồng loạt lập đỉnh mới, được thúc đẩy bởi làn sóng lạc quan với các cổ phiếu liên quan đến AI.

Theo Alfredo Montufar-Helu, Giám đốc điều hành tại Ankura China Advisors, ý nghĩa của V4 không nằm ở việc giành lợi thế trong cuộc đua công nghệ Mỹ – Trung, mà ở cách nó tác động đến thị trường. Ông cho biết DeepSeek đã tối ưu V4 để vận hành hiệu quả nhất trên chip của Huawei, trong bối cảnh các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ nhằm hạn chế khả năng tiếp cận của Trung Quốc với chip tiên tiến—được xem là nền tảng cho việc huấn luyện các mô hình AI quy mô lớn.

Ông Montufar-Helu nhấn mạnh: “Yếu tố gây ấn tượng mạnh đã xuất hiện từ năm ngoái và đã được phản ánh vào giá. Điều quan trọng bây giờ là liệu Trung Quốc có thể duy trì đà phát triển AI hay không, và họ có tự chủ được công nghệ chip hay không. Đây mới là những yếu tố mang ý nghĩa địa chính trị sâu sắc.”

Nhận định chung

Giới chuyên gia nhìn chung cho rằng DeepSeek đã đi vào guồng ổn định thay vì đột phá như ban đầu. Tuy vậy, những gì DeepSeek mang lại trong lĩnh vực AI vẫn được đánh giá cao.

“Phát súng” từ DeepSeek cũng được cho là thúc đẩy các mô hình AI tương tự tại Trung Quốc liên tục ra đời, phát triển mạnh cả về nghiên cứu, kỹ thuật lẫn ứng dụng thị trường, ví dụ như Alibaba có Qwen, ByteDance có Moonshot AI, hay Zhipu AI có GLM/ChatGLM.