Sự tập trung vào các cổ phiếu vốn hóa lớn thuộc 'họ Vin' đẩy VN-Index lên cao trong khi phần lớn nhà đầu tư vẫn thua lỗ

Phiên giao dịch 16/4 khép lại với diễn biến trái chiều: VN-Index có phiên tăng thứ năm liên tiếp, song nhiều nhóm ngành lại ghi nhận sắc đỏ, khiến thị trường được mô tả là “xanh vỏ, đỏ lòng”. Sự vận động của chỉ số chính chủ yếu được kéo bởi nhóm vốn hóa lớn, đặc biệt là các cổ phiếu thuộc “họ Vin”.

VN-Index tăng nhờ nhóm vốn hóa lớn

Chốt phiên 16/4, VN-Index ở gần mốc 1.820 điểm. Tuy nhiên, nếu loại trừ tác động của bất động sản và bán lẻ, các nhóm ngành còn lại ghi nhận xu hướng giảm.

Đáng chú ý, đây là phiên thứ 4 liên tiếp trong 5 phiên tăng. Theo nội dung bài viết, chỉ số phải dựa vào nhóm vốn hóa lớn để duy trì đà đi lên, qua đó tạo ra nghịch lý: thị trường nhìn bề ngoài tích cực nhưng đa số nhà đầu tư không nhất thiết có lợi nhuận, thậm chí có thể đang thua lỗ do mua đuổi ở các nhóm như bán lẻ, bất động sản khu công nghiệp hoặc phân bón.

Lo ngại “VIN-Index” và rủi ro tập trung

Bài viết nêu quan ngại về mức độ tập trung quá mạnh vào một số mã vốn hóa lớn, khiến thị trường có nguy cơ biến thành “VIN-Index”. Việc phụ thuộc vào nhóm cổ phiếu có ảnh hưởng lớn từng được cho là có thể dẫn đến hệ lụy, đồng thời làm tăng rủi ro và tạo ra tăng trưởng “méo mó, thiếu lành mạnh”.

Ở góc nhìn khác, ông David Rabinowitz, Giám đốc Phân tích Chỉ số Toàn cầu và Cấu trúc Thị trường châu Á – Thái Bình Dương tại UBS, cho rằng đây không phải câu chuyện riêng của Việt Nam mà là vấn đề mang tính toàn cầu. Theo ông, các thị trường phát triển như Mỹ, Úc cũng tồn tại mức độ tập trung tương tự. Vì vậy, các chỉ số như FTSE đã tính đến yếu tố này để đảm bảo ổn định và tập trung vào cách thị trường quản lý, đánh giá rủi ro.

Trong các bộ chỉ số, bao gồm cả VN30, yếu tố tập trung đã được tính toán và kiểm soát. Ví dụ, nhóm tài chính hiện chiếm tỷ trọng khoảng 27%, cho thấy cơ cấu ngành vẫn đang dần đa dạng hơn. So với một số thị trường trong khu vực như Indonesia, bài toán không chỉ nằm ở quy mô vốn hóa mà còn ở tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free-float) và khả năng tiếp cận của nhà đầu tư.

Áp lực cung giá cao và kịch bản theo dõi dòng tiền

Theo nhận định trong bài, bối cảnh hiện nay cho thấy áp lực cung giá cao gia tăng ở nhiều mã, trong khi hầu hết các nhóm ngành có xu hướng kém tích cực. Dù VN-Index và các cổ phiếu hàng đầu đang quay lại vùng đỉnh lịch sử, nhà đầu tư được khuyến nghị duy trì vị thế hiện tại và chờ xu hướng, dòng tiền cải thiện ở các nhóm ngành khác trước khi cân nhắc cơ hội mới.

Aseansc đánh giá vùng giá hiện tại đang tiến gần kháng cự kế tiếp 1.810-1.820 điểm sau chuỗi tăng khá dài, trong khi thanh khoản chưa cho thấy sự mở rộng tương xứng. Theo quan điểm này, mốc 1.800 điểm không còn phù hợp cho mua mới mà phù hợp hơn cho việc nắm giữ vị thế đang thắng.

Nhà đầu tư cũng được đề nghị tiếp tục rà soát danh mục, theo dõi luân chuyển dòng tiền giữa các nhóm ngành và ưu tiên các mã có nền tảng tốt cho giai đoạn quý II/2026.

Yếu tố vĩ mô và động lực tăng trưởng

Ông Nguyễn Duy Anh, Giám đốc Quản lý danh mục đầu tư, Công ty Quản lý Quỹ Vietcombank (VCBF), cho rằng trong quý II cần theo dõi sát diễn biến căng thẳng tại Trung Đông, vì yếu tố này có thể ảnh hưởng mạnh đến tâm lý thị trường trong ngắn hạn cũng như kết quả kinh doanh quý I và kế hoạch năm 2026 của doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp duy trì tăng trưởng và đưa ra kế hoạch tích cực, niềm tin thị trường sẽ được củng cố.

Mirae Asset (MASVN) nhận định dù thị trường biến động mạnh do các tin tức xoay quanh “Trump”, các động lực tăng trưởng mang tính cấu trúc vẫn đang diễn ra như kỳ vọng. Đồng thời, MASVN cho rằng thị trường xuất hiện tín hiệu hồi phục: vào phiên 23/3, VN-Index ghi nhận sự phục hồi sau khi hệ số P/E chạm ngưỡng bình quân dài hạn trừ đi một độ lệch chuẩn (tương đương 14,4x). Nhóm phân tích dự báo đà tăng trưởng có thể tiếp tục khi P/E hiện ở mức 16x, vẫn hấp dẫn so với mức bình quân dài hạn là 17x.

Tham chiếu diễn biến lịch sử và lưu ý về downtrend

Bài viết cũng dẫn dữ liệu lịch sử cho thấy cấu trúc thị trường hiện tại phản chiếu biến động tương tự tháng 4/2025. Sau khi thuế đối ứng được công bố ngày 2/4/2025, đợt giảm sốc trong 1 tuần (từ 2-8/4/2025) khiến P/E giảm từ 14,8x xuống 12,3x, trước khi phục hồi mạnh về mức 17,3x.

Trong bối cảnh đó, MASVN giữ nguyên dự báo tăng trưởng lợi nhuận năm 2026 cho doanh nghiệp niêm yết ở mức 20%. Mức tăng trưởng kỳ vọng sẽ tiếp tục điều chỉnh trong mùa ĐHĐCĐ, phản ánh kế hoạch kinh doanh của các doanh nghiệp.

Nhận định: không chỉ nhìn VN-Index

Nhà đầu tư được khuyến nghị không nên nhìn thị trường chỉ qua VN-Index. Thay vào đó, cần quan sát dòng tiền đang chảy vào đâu, nhóm nào được ưu tiên và cổ phiếu nào có khả năng hút vốn. Trong một thị trường luân chuyển và sàng lọc mạnh, bài viết nhấn mạnh người chiến thắng không phải là người nắm nhiều cổ phiếu nhất, mà là người đi đúng nơi mà tiền đang đến.