Toàn bộ sản lượng 680.000 tấn chuối dự kiến xuất khẩu trong năm 2027 của Công ty Cổ phần Nông nghiệp Trường Hải (Thaco Agri) đã được các đối tác đến từ Mỹ, Trung Quốc và Nhật Bản ký hợp đồng bao tiêu. Thương vụ này mở ra nguồn thu ước tính 498 triệu USD, cùng mức tỷ suất lợi nhuận vượt xa mảng sản xuất cơ khí truyền thống của Tập đoàn Thaco.
Các thỏa thuận hợp tác chiến lược vừa được Thaco Agri ký kết vào ngày 12/11 nhằm xác lập đơn giá và sản lượng cung ứng chuối tươi cho năm tới. Trong nhóm khách hàng lớn nhất có Tập đoàn Del Monte (Mỹ) với hợp đồng cung ứng dài hạn từ các vùng trồng tại Việt Nam, Campuchia và Lào, đồng thời mở rộng sang phát triển vùng trồng dứa chuyên biệt theo từng giai đoạn cho đối tác này.
Tại thị trường châu Á, doanh nghiệp ký hợp đồng phân phối với 5 đối tác Trung Quốc cho hơn 22.900 container chuối tươi, tăng hơn 3 lần so với năm 2026. Ở Nhật Bản, 2 nhà phân phối cũng cam kết tiêu thụ gần 3.100 container, cao gấp 3,6 lần năm trước.
Ông Trần Bá Dương, Chủ tịch HĐQT Thaco, xác nhận toàn bộ sản lượng chuối đầu ra năm 2027 của công ty đã có đầu ra ổn định. Từ một doanh nghiệp có thế mạnh cốt lõi là cơ khí chế tạo ô tô, ông Dương đưa ra phép so sánh trực tiếp về hiệu quả tài chính giữa hai lĩnh vực.
Theo ông Dương, mảng cơ khí chế tạo thông thường chỉ đạt tỷ suất lợi nhuận khoảng 5-7%, mức tối đa vào khoảng 8%. Ngược lại, nếu tổ chức trồng chuối theo quy mô công nghiệp và kiểm soát chặt chẽ năng suất, chất lượng cùng chi phí, tỷ suất lợi nhuận có thể đạt trên 30% doanh thu, tương đương gần 150 triệu USD và cao gấp 4-6 lần ngành cơ khí.
Bài toán kinh tế này được hạch toán cụ thể trên từng hecta canh tác. Khi đi vào vận hành ổn định, mỗi hecta chuối đạt năng suất bình quân 65 tấn. Với giá bán quy đổi tại vườn khoảng 18.000 đồng/kg, sau khi trừ chi phí sản xuất và logistics, doanh nghiệp thu lãi 5.000 - 6.000 đồng/kg. Nhờ đó, mỗi hecta tạo ra khoảng 1,17 tỷ đồng doanh thu và mang về mức lợi nhuận từ 325 đến 390 triệu đồng.
Tuy nhiên, người đứng đầu Thaco cũng lưu ý mức sinh lời này đi kèm yêu cầu khắt khe về quản trị dịch bệnh, thời tiết và tiêu chuẩn kỹ thuật. Cụ thể, chuối xuất sang Nhật Bản phải đạt tỷ lệ tiêu chuẩn từ 92% trở lên, còn thị trường Trung Quốc đòi hỏi tỷ lệ chuối loại A vượt mức 70%.
Về quy mô sản xuất, trong năm 2026, Thaco Agri sở hữu 9.700 ha chuối đã trồng, trong đó 6.500 ha đang thu hoạch, mang về sản lượng xuất khẩu 214.400 tấn và doanh thu 242 triệu USD. Toàn bộ lượng hàng này được tiêu thụ tại Nhật Bản (90.000 tấn, chiếm 8,5% thị phần) và Trung Quốc (124.000 tấn, chiếm 6% thị phần) thông qua các đối tác như Del Monte, Xinfadi, Tokyo Seika, Willink, Pagoda và Sofia.
Sang năm 2027, doanh nghiệp sẽ trồng mới 7.000 ha để nâng tổng diện tích lên 16.700 ha, với 13.200 ha cho thu hoạch. Sản lượng xuất khẩu dự kiến tăng hơn 3 lần lên mức 680.000 tấn. Trong cơ cấu này, Trung Quốc chiếm tỷ trọng lớn nhất với gần 500.000 tấn (tăng gấp 5 lần, chiếm 22% thị phần), Nhật Bản đạt 150.000 tấn (tăng gấp 3 lần, chiếm 14% thị phần) và 30.000 tấn phân phối sang các thị trường khác. Doanh thu xuất khẩu chuối nhờ đó được dự báo tăng hơn gấp đôi, đạt 498 triệu USD. Về dài hạn đến năm 2028, ông Trần Bá Dương đặt mục tiêu nâng sản lượng xuất khẩu lên 800.000 tấn đến 1 triệu tấn.
Để có được quy mô này, Thaco Agri đã trải qua gần 7 năm tái cấu trúc các dự án nông nghiệp tiếp nhận từ Công ty HAGL Agrico của ông Đoàn Nguyên Đức. Thành lập năm 2019, doanh nghiệp ban đầu tiếp nhận khoảng 44.465 ha đất tại Campuchia và vùng Cao Nguyên (Việt Nam), đồng thời trả nợ ngân hàng thay cho HAGL Agrico khoảng 18.414 tỷ đồng. Đến năm 2021, công ty tiếp tục trực tiếp điều hành 35.757 ha đất còn lại tại Lào và Campuchia, thanh toán thêm 15.990 tỷ đồng nợ ngân hàng.
Ông Trần Bảo Sơn, Tổng giám đốc Thaco Agri, nhắc lại giai đoạn đầu tiếp quản đầy thách thức khi nhiều diện tích cây ăn trái trước đó cho năng suất thấp và chất lượng không đạt yêu cầu. "Chúng tôi đã nỗ lực nghiên cứu, học hỏi và nhất là từ thực trạng HAGL Agrico khi mà diện tích đất được chuyển đổi sang trồng các loại cây ăn trái nhưng cho năng suất thấp, chất lượng kém", ông Sơn chia sẻ.
Tính đến năm 2026, tổng vốn đầu tư lũy kế của Thaco Agri vào hạ tầng sản xuất, thủy lợi, nhà máy cơ khí, đóng gói và logistics tại 4 khu liên hợp gồm Snuol, Koun Mom (Campuchia), Nam Lào và Cao Nguyên (Việt Nam) đạt 42.500 tỷ đồng.
Song song với cây chuối, mô hình nông nghiệp tuần hoàn của doanh nghiệp còn ghi nhận nguồn thu từ chăn nuôi bò và các loại cây trồng khác. Cuối năm 2026, tổng đàn bò dự kiến đạt hơn 166.000 con, cung cấp 8.500 tấn bò thịt thương phẩm cho thị trường nội địa và thu về hơn 660 tỷ đồng. Năm 2027, quy mô đàn bò sẽ tăng lên 200.000 con, sản lượng thịt thương phẩm đạt trên 12.500 tấn với doanh thu ước tính 1.100 tỷ đồng. Doanh nghiệp cũng sẽ trồng mới 1.100 ha sầu riêng, xoài, bưởi cùng 750 ha cây lâm nghiệp, hướng tới xuất khẩu 4.500 tấn trái cây tươi.
Trong năm 2027, Thaco Agri dự kiến rót thêm hơn 5.470 tỷ đồng để mở rộng đầu tư các dự án trồng dứa, mía tại Campuchia; sản xuất lúa, ngũ cốc tại Hưng Yên; xây dựng trang trại chăn nuôi heo công nghệ cao tại Gia Lai, Đắk Lắk cùng cụm công nghiệp, cảng cạn và trung tâm logistics Cao Nguyên tại Pleiku (Gia Lai). Quy mô nhân sự cũng sẽ tăng từ 40.000 lên 55.000 người. Toàn công ty đặt mục tiêu đạt doanh thu 18.000 - 20.000 tỷ đồng trong năm tới, đóng góp khoảng 20% vào tổng doanh thu của Tập đoàn Thaco.
