Nhóm năng lượng - hóa chất ghi nhận bức tranh lợi nhuận khởi sắc trong quý II/2026. Không chỉ lợi nhuận tăng mạnh, chất lượng sinh lời cũng được cải thiện, chủ yếu nhờ hiệu quả hoạt động kinh doanh cốt lõi.
Hiệu quả sinh lời cải thiện đưa nhóm năng lượng - hóa chất trở thành điểm sáng
Mùa báo cáo tài chính quý II/2026 đang cho thấy sự phân hóa rõ nét giữa các nhóm ngành trên thị trường chứng khoán. Đến thời điểm hiện tại, hơn 800 doanh nghiệp niêm yết và đăng ký giao dịch đã công bố báo cáo tài chính quý II/2026. Bức tranh lợi nhuận tiếp tục ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực khi doanh thu và lợi nhuận cải thiện ở nhiều lĩnh vực. Trong đó, nhóm năng lượng - hóa chất nổi lên là một trong những điểm sáng với nhiều doanh nghiệp đầu ngành ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận cao.
Điều đáng chú ý là kết quả này không chỉ phản ánh sự gia tăng về quy mô doanh thu, mà còn cho thấy hiệu quả sinh lời được cải thiện nhờ hoạt động sản xuất kinh doanh cốt lõi đạt kết quả tích cực.
Diễn biến này được ghi nhận tại các doanh nghiệp như: Tổng công ty Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR), Tổng công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam (POW) và Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (DPM). Theo báo cáo tài chính quý II/2026 đã công bố, ba doanh nghiệp này đều ghi nhận lợi nhuận tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước. Dù hoạt động ở các lĩnh vực khác nhau gồm lọc hóa dầu, phát điện và sản xuất phân bón, cả ba doanh nghiệp đều cho thấy hiệu quả hoạt động được cải thiện, dù động lực tăng trưởng của mỗi doanh nghiệp không giống nhau.
Đáng chú ý, bức tranh lợi nhuận của nhóm không được hình thành từ một yếu tố chung. Đối với BSR, kết quả kinh doanh chịu tác động lớn từ diễn biến của thị trường dầu mỏ và biên lọc dầu. Với POW, lợi nhuận phụ thuộc vào nhu cầu tiêu thụ điện, sản lượng huy động và hiệu quả vận hành các nhà máy. Đối với nhóm phân bón, biến động của giá bán sản phẩm, chi phí nguyên liệu đầu vào và khả năng kiểm soát giá vốn tiếp tục đóng vai trò quan trọng đối với biên lợi nhuận. Trong khi đó, DPM chịu ảnh hưởng từ diễn biến của thị trường phân bón, chi phí nguyên liệu đầu vào và khả năng kiểm soát giá vốn.
Sự khác biệt về động lực tăng trưởng cho thấy kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp không chỉ phản ánh diễn biến thuận lợi của thị trường mà còn đến từ việc nâng cao hiệu quả hoạt động trong từng lĩnh vực.
Có thể thấy, điểm chung của nhóm năng lượng - hóa chất trong mùa báo cáo tài chính quý II/2026 không nằm ở quy mô doanh thu hay tốc độ mở rộng sản lượng, mà ở khả năng chuyển hóa doanh thu thành lợi nhuận tốt hơn so với cùng kỳ. Tuy nhiên, phía sau kết quả tích cực đó, mỗi doanh nghiệp lại được dẫn dắt bởi những động lực riêng, phản ánh đặc thù của từng phân khúc trong chuỗi năng lượng và hóa chất. Điều này cũng cho thấy chất lượng tăng trưởng của nhóm cần được nhìn nhận từ động lực tạo lợi nhuận của từng doanh nghiệp, thay vì chỉ dựa trên mức tăng lợi nhuận.
Cùng tăng lợi nhuận nhưng động lực của mỗi doanh nghiệp không giống nhau
Đằng sau bức tranh lợi nhuận tích cực của nhóm năng lượng - hóa chất là những động lực tăng trưởng khác nhau ở từng lĩnh vực. Điểm chung là hiệu quả hoạt động đều được cải thiện, song yếu tố tạo nên kết quả kinh doanh của mỗi doanh nghiệp lại không hoàn toàn giống nhau. Dù cùng ghi nhận lợi nhuận tăng mạnh, yếu tố tạo nên kết quả kinh doanh của mỗi doanh nghiệp lại không giống nhau.
Ở mảng lọc hóa dầu, kết quả của BSR phản ánh rõ sự cải thiện từ hoạt động kinh doanh cốt lõi hơn là các yếu tố tài chính. Dù doanh thu và giá vốn cùng tăng theo diễn biến giá dầu thô, lợi nhuận gộp và lợi nhuận sau thuế tăng mạnh hơn, cho thấy biên lợi nhuận cải thiện đáng kể. Trong văn bản giải trình, doanh nghiệp cho biết giá dầu Dated Brent bình quân trong quý II đạt khoảng 104,52 USD/thùng, cao hơn cùng kỳ, đồng thời nhấn mạnh biên lọc dầu (crack spread) mở rộng là động lực chính thúc đẩy lợi nhuận.
Trong khi đó, với POW, động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ hoạt động sản xuất điện. Báo cáo tài chính cho thấy doanh thu và lợi nhuận gộp đều tăng đáng kể so với cùng kỳ, giúp lợi nhuận sau thuế cải thiện. Kết quả kinh doanh cho thấy hoạt động sản xuất điện tiếp tục là động lực chính của tăng trưởng lợi nhuận.
Kết quả kinh doanh của DPM chủ yếu được hỗ trợ bởi hoạt động sản xuất kinh doanh phân bón và hóa chất. Bên cạnh diễn biến thuận lợi của thị trường phân bón, khả năng kiểm soát giá vốn và duy trì biên lợi nhuận tiếp tục hỗ trợ kết quả kinh doanh.
Đặt ba doanh nghiệp cạnh nhau cho thấy bức tranh tăng trưởng của nhóm năng lượng - hóa chất không xuất phát từ một động lực chung. Nếu BSR hưởng lợi từ biên lọc dầu, POW ghi nhận kết quả tích cực dựa trên hoạt động phát điện và hiệu quả vận hành, thì DPM được hỗ trợ bởi diễn biến thuận lợi của thị trường phân bón cùng khả năng kiểm soát chi phí. Điều này cho thấy tăng trưởng lợi nhuận của nhóm phản ánh đặc thù hoạt động của từng phân khúc, thay vì được dẫn dắt bởi một yếu tố chung.
Chất lượng lợi nhuận quan trọng hơn tốc độ tăng trưởng
Kết quả kinh doanh quý II/2026 cho thấy nhóm năng lượng - hóa chất đang cải thiện rõ rệt về hiệu quả sinh lời. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào tốc độ tăng trưởng lợi nhuận sẽ khó phản ánh đầy đủ chất lượng của kết quả này. Điều quan trọng là xác định lợi nhuận được tạo ra từ hoạt động kinh doanh cốt lõi hay các yếu tố mang tính thời điểm.
Qua báo cáo tài chính của BSR, POW và DPM, tăng trưởng lợi nhuận trong quý II/2026 chủ yếu gắn với hoạt động sản xuất kinh doanh chính. Với BSR, động lực đến từ sự cải thiện của biên lọc dầu trong bối cảnh crack spread được mở rộng, thay vì phụ thuộc vào các khoản thu nhập tài chính hay lợi nhuận bất thường.
Đối với POW, kết quả kinh doanh tiếp tục phản ánh vai trò của hoạt động phát điện trong cơ cấu lợi nhuận. Mặc dù doanh nghiệp vẫn ghi nhận doanh thu và chi phí tài chính ở quy mô lớn, tăng trưởng lợi nhuận chủ yếu đến từ hoạt động sản xuất điện, tiếp tục giữ vai trò chủ đạo trong cơ cấu lợi nhuận.
Trong khi đó, DPM cho thấy chất lượng lợi nhuận được cải thiện nhờ hoạt động kinh doanh phân bón và hóa chất duy trì hiệu quả, đồng thời kiểm soát tốt chi phí.
Từ góc độ ngành, điểm đáng chú ý không nằm ở việc cả ba doanh nghiệp đều ghi nhận lợi nhuận tăng mạnh, mà ở chỗ mỗi doanh nghiệp đều cải thiện hiệu quả theo đúng đặc thù của lĩnh vực mình hoạt động. Điều này cho thấy tăng trưởng lợi nhuận chủ yếu được tạo ra từ hoạt động kinh doanh cốt lõi, thay vì các yếu tố bất thường.
Kết quả quý II không chỉ phản ánh sự khởi sắc của nhóm năng lượng - hóa chất mà còn cho thấy chất lượng lợi nhuận có xu hướng cải thiện. Dù mỗi doanh nghiệp chịu tác động bởi những yếu tố đặc thù của từng lĩnh vực, điểm chung là lợi nhuận đều được tạo lập chủ yếu từ hoạt động kinh doanh cốt lõi, qua đó phản ánh nền tảng hoạt động ổn định hơn so với việc phụ thuộc vào các yếu tố mang tính thời điểm.
