(VNF) - Số cổ phiếu PNJ do nhóm T. Rowe Price nắm giữ tăng từ 19,75 triệu lên 25,44 triệu đơn vị, nhưng tỷ lệ sở hữu lại giảm từ 5,79% xuống 4,97%.
Nhóm 18 nhà đầu tư nước ngoài có liên quan do T. Rowe Price Associates đại diện vừa chính thức không còn là cổ đông lớn tại Công ty Cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (HoSE: PNJ).
Theo báo cáo công bố ngày 28/7, trước khi thay đổi tỷ lệ sở hữu, nhóm quỹ này nắm giữ hơn 19,75 triệu cổ phiếu PNJ, tương đương 5,79% vốn. Sau biến động, lượng cổ phiếu tăng lên hơn 25,44 triệu đơn vị, nhưng tỷ lệ sở hữu lại giảm còn 4,97%, thấp hơn ngưỡng 5% để được xác định là cổ đông lớn. Ngày nhóm quỹ mất tư cách cổ đông lớn là 24/7.
Thoạt nhìn, việc lượng cổ phiếu tăng gần 5,69 triệu đơn vị nhưng tỷ lệ sở hữu giảm có thể tạo cảm giác mâu thuẫn. Tuy nhiên, sự thay đổi này không chỉ phụ thuộc vào số cổ phiếu mà T. Rowe Price nắm giữ, mà còn phụ thuộc vào tổng số cổ phiếu đang lưu hành của PNJ – mẫu số dùng để tính tỷ lệ sở hữu.
Trong năm 2026, PNJ thực hiện phát hành cổ phiếu để tăng vốn cổ phần từ nguồn vốn chủ sở hữu theo tỷ lệ 2:1. Cổ đông sở hữu hai cổ phiếu được nhận thêm một cổ phiếu mới.
Kết quả, PNJ phát hành thêm hơn 170,57 triệu cổ phiếu, nâng tổng lượng chứng khoán đăng ký từ khoảng 341,32 triệu lên gần 511,89 triệu cổ phiếu. Như vậy, quy mô vốn cổ phần của doanh nghiệp tăng xấp xỉ 50%. Trong khi đó, lượng cổ phiếu do nhóm T. Rowe Price nắm giữ chỉ tăng từ 19,75 triệu lên 25,44 triệu đơn vị, tương đương mức tăng khoảng 28,8%.
"Miếng bánh" PNJ đã lớn thêm 50%, trong khi phần cổ phiếu của T. Rowe Price chỉ tăng chưa đến 29%. Đó là lý do tỷ lệ sở hữu của nhóm quỹ bị thu hẹp.
Trước khi PNJ tăng vốn, tỷ lệ sở hữu tương ứng của quỹ là khoảng 19,75 triệu cổ phiếu trên tổng số 341,32 triệu cổ phiếu, tương đương 5,79%. Sau khi vốn cổ phần được mở rộng, hơn 25,44 triệu cổ phiếu của T. Rowe Price được đặt trên tổng số gần 511,89 triệu cổ phiếu PNJ. Kết quả, tỷ lệ sở hữu chỉ còn khoảng 4,97%.
Do đó, việc nhóm quỹ có thêm cổ phiếu không đồng nghĩa tỷ trọng sở hữu trong doanh nghiệp cũng tăng. Khi tổng lượng cổ phiếu lưu hành tăng nhanh hơn lượng cổ phiếu của một cổ đông, tỷ lệ sở hữu của cổ đông đó vẫn có thể giảm.
Một điểm đáng lưu ý là chênh lệch gần 5,69 triệu cổ phiếu giữa trước và sau thay đổi không nên được hiểu đơn thuần là T. Rowe Price đã mua thêm số cổ phiếu tương ứng trên thị trường. Phần lớn mức tăng số lượng có thể liên quan đến việc nhóm quỹ nhận cổ phiếu thưởng từ PNJ. Với tỷ lệ phát hành 2:1, nếu giữ nguyên toàn bộ hơn 19,75 triệu cổ phiếu và nhận đủ quyền, lượng sở hữu lý thuyết của nhóm có thể tăng lên khoảng 29,63 triệu cổ phiếu.
Tuy nhiên, lượng nắm giữ thực tế sau thay đổi chỉ đạt 25,44 triệu đơn vị, thấp hơn mức lý thuyết khoảng 4,19 triệu cổ phiếu. Điều này cho thấy trong quá trình vốn cổ phần PNJ tăng lên, các quỹ thành viên nhiều khả năng đã đồng thời bán bớt hoặc tái cơ cấu một phần danh mục. Báo cáo của T. Rowe Price không tách riêng số cổ phiếu nhận thêm từ đợt tăng vốn với lượng cổ phiếu thực tế được mua hoặc bán trên thị trường.
Diễn biến giữa các thành viên trong nhóm cũng không đồng nhất. Một số quỹ tăng mạnh lượng nắm giữ, trong khi Delaware Public Employees’ Retirement System bán toàn bộ hơn 1,25 triệu cổ phiếu PNJ.
Như vậy, có thể thấy bản chất của câu chuyện không phải T. Rowe Price "mua thêm nhưng vẫn bị giảm tỷ lệ". Số cổ phiếu danh nghĩa của nhóm tăng trong bối cảnh PNJ chia cổ phiếu thưởng, song mức tăng này không theo kịp tốc độ mở rộng tổng số cổ phiếu của doanh nghiệp.
