15 đoạn cao tốc Bắc - Nam có thể được mở rộng lên quy mô 6 làn xe

Bộ Xây dựng đang thúc đẩy hoàn thiện hồ sơ để trình cấp có thẩm quyền xem xét chủ trương đầu tư mở rộng 15 đoạn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông lên quy mô 6 làn xe hoàn chỉnh. Nếu được thông qua, dự án dự kiến khởi công đầu năm 2027 và hoàn thành vào cuối năm 2030.

Theo chỉ đạo của Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh tại cuộc họp ngày 2/6, các đơn vị liên quan cần khẩn trương hoàn thiện thủ tục, báo cáo Chính phủ trình Quốc hội xem xét chủ trương đầu tư đối với phương án mở rộng nhiều đoạn tuyến trên cao tốc Bắc - Nam phía Đông. Đây được xem là cơ sở quan trọng để triển khai các bước tiếp theo của dự án, hướng tới mục tiêu khởi công đầu năm 2027 và đưa vào khai thác cuối năm 2030.

Phương án được Bộ Xây dựng thống nhất lựa chọn là mở rộng đồng bộ 15 dự án thành phần hiện đang được đầu tư công theo quy mô phân kỳ. Các đoạn tuyến gồm Mai Sơn - quốc lộ 45, quốc lộ 45 - Nghi Sơn, Nghi Sơn - Diễn Châu, Bãi Vọt - Hàm Nghi, Hàm Nghi - Vũng Áng, Vũng Áng - Bùng, Bùng - Vạn Ninh, Vạn Ninh - Cam Lộ, Quảng Ngãi - Hoài Nhơn, Hoài Nhơn - Quy Nhơn, Quy Nhơn - Chí Thạnh, Chí Thạnh - Vân Phong, Vân Phong - Nha Trang, Vĩnh Hảo - Phan Thiết và Phan Thiết - Dầu Giây.

Toàn bộ các đoạn tuyến nêu trên sẽ được nâng cấp lên quy mô 6 làn xe cao tốc hoàn chỉnh với tốc độ thiết kế từ 100 - 120 km/h. Sau khi hoàn thành, tuyến đường sẽ bảo đảm khả năng kết nối liên tục từ Hà Nội đến TP HCM, đồng thời áp dụng hình thức thu phí nhằm hoàn vốn cho ngân sách nhà nước.

Tổng mức đầu tư sơ bộ dành cho 15 dự án thành phần được xác định khoảng 128.994 tỷ đồng. Phương án này được xây dựng trên cơ sở nghiên cứu của Ban Quản lý dự án Thăng Long đối với tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông.

Đối với 3 dự án thành phần đã triển khai theo hình thức đối tác công tư (PPP), gồm Diễn Châu - Bãi Vọt, Nha Trang - Cam Lâm và Cam Lâm - Vĩnh Hảo, Bộ Xây dựng định hướng ưu tiên để các nhà đầu tư hiện hữu tiếp tục thực hiện việc mở rộng. Trong trường hợp nhà đầu tư không đáp ứng được năng lực triển khai, cơ quan quản lý sẽ xem xét chuyển sang phương thức đầu tư công.

Tổng vốn đầu tư sơ bộ dành cho việc mở rộng 3 dự án PPP nêu trên được ước tính khoảng 25.253 tỷ đồng.

Theo đánh giá của cơ quan quản lý, nhu cầu vận tải trên trục Bắc - Nam đang gia tăng nhanh cùng với tốc độ phát triển kinh tế và lưu thông hàng hóa giữa các vùng. Việc nghiên cứu nâng cấp các đoạn cao tốc hiện hữu lên quy mô lớn hơn được kỳ vọng sẽ góp phần tăng năng lực khai thác, giảm áp lực cho hệ thống hạ tầng giao thông trong dài hạn.

Ở góc độ thị trường, kế hoạch mở rộng mạng lưới cao tốc có thể tạo thêm dư địa cho các lĩnh vực xây dựng, vật liệu và hạ tầng giao thông. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào tiến độ triển khai, khả năng bố trí nguồn vốn cũng như công tác tổ chức thực hiện trong từng giai đoạn của dự án.

Trước đó, Ban Quản lý dự án Thăng Long đã nghiên cứu hai kịch bản đầu tư mở rộng tuyến cao tốc Bắc - Nam. Trong đó, phương án được lựa chọn là nâng cấp đồng bộ 15 đoạn từ Mai Sơn đến Cam Lộ và từ Quảng Ngãi đến Dầu Giây với tổng chiều dài khoảng 1.144 km.

Hiện nay, tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông có chiều dài khoảng 1.375 km, được đầu tư với quy mô từ 2 đến 4 làn xe. Do điều kiện nguồn lực trong giai đoạn đầu, nhiều đoạn tuyến chưa được bố trí làn dừng khẩn cấp liên tục, trong khi lưu lượng phương tiện ngày càng tăng.

Thực tế này khiến một số đoạn cao tốc đứng trước nguy cơ quá tải, tiềm ẩn rủi ro ùn tắc và ảnh hưởng đến an toàn giao thông. Trên cơ sở đó, Chính phủ đã giao Bộ Xây dựng nghiên cứu phương án mở rộng toàn tuyến lên 6 làn xe theo định hướng quy hoạch đã được phê duyệt.

Việc lựa chọn phương án mở rộng đồng bộ được xem là bước chuẩn bị quan trọng cho giai đoạn phát triển tiếp theo của mạng lưới giao thông quốc gia. Nếu các thủ tục đầu tư được thông qua đúng kế hoạch, dự án sẽ góp phần hoàn thiện trục giao thông huyết mạch Bắc - Nam, đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng lớn trong những năm tới.