Hà Nội đang từng bước mở rộng hệ thống không gian công cộng với quy hoạch 17 quảng trường trọng điểm, trong đó có 7 quảng trường mới được định hướng trở thành các điểm nhấn về giao thông, văn hóa, thương mại và đổi mới sáng tạo. Đây là một trong những nội dung đáng chú ý trong Quy hoạch chung Thủ đô với tầm nhìn 100 năm.
Theo nội dung trưng bày Quy hoạch chung Thủ đô tại Bảo tàng Hà Nội do Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội giới thiệu, mạng lưới quảng trường được phân bố từ khu vực trung tâm lịch sử đến các đô thị mới, các đầu mối giao thông và hệ thống đô thị vệ tinh.
Trong số các không gian được quy hoạch mới, quảng trường ga Hà Nội được định hướng phát triển theo mô hình đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD). Khu vực này sẽ trở thành cửa ngõ giao thông quan trọng của Thủ đô, kết hợp giữa không gian công cộng với trung tâm trung chuyển đường sắt và các loại hình vận tải khối lượng lớn, tạo điểm nhấn cho khu vực nội đô.
Quảng trường ga Gia Lâm được quy hoạch trở thành trung tâm kết nối phía Đông sông Hồng. Không gian này vừa đáp ứng nhu cầu giao thông, vừa hỗ trợ phát triển các khu đô thị mới, đồng thời thúc đẩy hoạt động thương mại và dịch vụ.
Ở khu vực phía Tây Nam, quảng trường ga Hà Đông được định hướng gắn với trung tâm hành chính, thương mại và hệ thống giao thông công cộng. Dự án được kỳ vọng góp phần nâng cao khả năng kết nối giữa khu vực nội đô với các đô thị mở rộng.
Trong khi đó, quảng trường ga Phú Xuyên sẽ được xây dựng tại cửa ngõ phía Nam Thủ đô, giữ vai trò đầu mối giao thương, hỗ trợ phát triển công nghiệp, logistics và các hoạt động kinh tế liên vùng.
Đối với khu vực phía Đông Hà Nội, quảng trường Trung tâm khu đô thị Gia Lâm được xác định là điểm nhấn của khu đô thị mới. Không gian này sẽ phục vụ các hoạt động cộng đồng, văn hóa và thương mại, góp phần hình thành trung tâm đô thị hiện đại.
Tại khu vực Hòa Lạc, Hà Nội quy hoạch hai quảng trường mới. Trong đó, quảng trường Khu công nghệ cao Hòa Lạc được xác định là hạt nhân của đô thị khoa học - công nghệ, hướng tới phục vụ các hoạt động đổi mới sáng tạo, kết nối cộng đồng nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ và các chuyên gia trong nước, quốc tế.
Bên cạnh đó, quảng trường Đại học Công nghệ - Hòa Lạc sẽ trở thành trung tâm của đô thị đại học thông minh, đáp ứng nhu cầu học tập, nghiên cứu, giao lưu học thuật cũng như các hoạt động cộng đồng trong khu vực giáo dục chất lượng cao.
Việc quy hoạch đồng thời nhiều quảng trường tại các đầu mối giao thông, khu đô thị mới và trung tâm đổi mới sáng tạo cho thấy định hướng phát triển không gian công cộng gắn với quá trình mở rộng đô thị của Hà Nội. Các quảng trường không chỉ đóng vai trò phục vụ sinh hoạt cộng đồng mà còn được kỳ vọng tạo động lực cho các hoạt động thương mại, dịch vụ và phát triển kinh tế tại từng khu vực.
Xu hướng quy hoạch các quảng trường kết hợp với giao thông công cộng và các trung tâm chức năng cũng phù hợp với định hướng phát triển đô thị hiện đại trên thế giới. Khi được kết nối đồng bộ với hệ thống hạ tầng, những không gian này có thể góp phần nâng cao chất lượng môi trường đô thị, tăng khả năng tiếp cận các tiện ích công cộng và hình thành bản sắc riêng cho từng khu vực của Thủ đô.
Ngoài 7 quảng trường mới, Hà Nội hiện có một số quảng trường lớn đang hoạt động như Ba Đình, Đông Kinh Nghĩa Thục, Cách mạng Tháng Tám, tượng đài Lý Thái Tổ, Quảng trường 1/5 và Quảng trường Khu liên hợp thể thao quốc gia Mỹ Đình.
Theo định hướng của Quy hoạch chung Thủ đô, hệ thống quảng trường hiện hữu sẽ được kết nối với các quảng trường mới để hình thành mạng lưới không gian công cộng quy mô lớn trong tầm nhìn phát triển 100 năm, tạo nền tảng cho quá trình phát triển đô thị theo hướng hiện đại, bền vững và gia tăng chất lượng sống của người dân.
