TP HCM đang lấy ý kiến dự thảo tiêu chí và chính sách chuyển đổi khu, cụm công nghiệp sang mô hình sinh thái từ ngày 6/10 đến 6/11. Bộ tiêu chí lần đầu được xây dựng riêng cho thành phố, với yêu cầu cao hơn về quỹ đất xanh, năng lượng tái tạo, công nghệ và giảm phát thải.
Thêm tiêu chí định lượng cho khu công nghiệp sinh thái
Theo dự thảo, khu công nghiệp sinh thái mới thành lập tại TP HCM phải dành 28% quỹ đất cho cây xanh, giao thông và hạ tầng chung, cao hơn mức 25% hiện hành.
Các dự án cũng phải sử dụng tối thiểu 10% điện năng lượng tái tạo, đồng thời trang bị mạng 5G, hệ thống Internet vạn vật (IoT) và công khai dữ liệu quan trắc môi trường tại cổng chính.
Một thay đổi đáng chú ý khác là yêu cầu về liên kết cộng sinh công nghiệp. Các khu công nghiệp sinh thái phải có đủ 3 hình thức gồm trao đổi yếu tố đầu vào, đầu ra; dùng chung hạ tầng phục vụ sản xuất và dùng chung dịch vụ kinh doanh.
Trong khi đó, quy định hiện hành chỉ yêu cầu một hình thức liên kết cộng sinh.
Doanh nghiệp sinh thái cũng không bắt buộc phải nằm trong khu công nghiệp sinh thái. Để được công nhận, doanh nghiệp phải áp dụng 3 giải pháp, trong đó mỗi giải pháp phải tiết kiệm ít nhất 2% tài nguyên hoặc giảm 2% phát thải trên một đơn vị sản phẩm so với 12 tháng trước.
Thời gian xem xét tuân thủ pháp luật được rút từ 3 năm xuống 2 năm, đồng thời bổ sung các tiêu chuẩn về phòng cháy chữa cháy.
Giảm rào cản cho doanh nghiệp hiện hữu
Trong quá trình xây dựng dự thảo, cơ quan quản lý đã tiếp thu nhiều đề xuất từ doanh nghiệp và chuyên gia.
Theo góp ý của Tập đoàn Becamex, mức giảm tiêu hao tài nguyên được điều chỉnh từ 5% xuống 2%, trong khi yêu cầu về liên kết cộng sinh được giảm từ 9 xuống 3 mối nhằm tạo điều kiện cho các nhà máy đang hoạt động.
Dự thảo cũng làm rõ chính sách hỗ trợ lãi suất vay từ nguồn vốn đầu tư công của thành phố sau khi tiếp thu ý kiến của luật sư Nguyễn Văn Hậu, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Thương mại Luật gia Việt Nam.
Thủ tục hành chính cũng được định hướng rút gọn. Hồ sơ xin cấp phép sẽ được nộp trực tuyến; cơ quan quản lý lấy ý kiến các sở, ngành và địa phương thay vì các bộ để giảm thời gian xử lý.
Chi phí thuê chuyên gia thẩm định cũng được đề xuất sử dụng ngân sách thành phố chi trả thay vì thu từ doanh nghiệp.
Hướng tới Net Zero và giữ chuỗi cung ứng toàn cầu
Việc chuyển đổi sang mô hình khu, cụm công nghiệp sinh thái được đặt trong mục tiêu giảm phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, đồng thời đáp ứng các yêu cầu về môi trường, xã hội, quản trị (ESG) và cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM).
Theo định hướng này, TP HCM kỳ vọng nâng chất lượng các khu công nghiệp, tăng khả năng thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao và hạn chế nguy cơ doanh nghiệp bị loại khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu do không đáp ứng tiêu chuẩn môi trường.
Hiện TP HCM có 58 khu chế xuất, khu công nghiệp đã hoạt động hơn 30 năm và 26 cụm công nghiệp. Các khu vực này đang thu hút 5.380 dự án, với tổng vốn đăng ký hơn 79 tỷ USD.
Dự thảo được TP HCM lấy ý kiến từ 6/10 đến 6/11, trước khi tiếp tục hoàn thiện các tiêu chí và chính sách chuyển đổi sang mô hình khu, cụm công nghiệp sinh thái.
