Dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam đề xuất nhiều cơ chế ưu đãi về đất đai, thuế, phí, đào tạo và công nghệ, trong đó dự án chuyển đổi xanh có thể được miễn tiền thuê đất, mặt nước và thuế thu nhập doanh nghiệp trong 5 năm.

Ưu đãi đất đai, thuế cho các dự án trọng điểm
Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, trong đó dành một chương quy định về chính sách ưu đãi, hỗ trợ phát triển lĩnh vực hàng hải và đường thủy.
Các nhóm được xác định là đối tượng ưu tiên gồm nhà đầu tư chiến lược; doanh nghiệp phát triển đội tàu và vận tải; doanh nghiệp công nghiệp hàng hải, đường thủy và công nghiệp hỗ trợ; tổ chức, cá nhân thực hiện chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo; cùng các cơ sở đào tạo và chủ thể phát triển nguồn nhân lực.
Dự thảo đề xuất ưu đãi về đất đai, mặt nước và khu vực biển đối với nhà đầu tư chiến lược, cơ sở đóng mới, hoán cải, nâng cấp, sửa chữa tàu thuyền và cơ sở đào tạo.
Đáng chú ý, doanh nghiệp đầu tư xây dựng và kinh doanh cảng thủy nội địa có thể được miễn tiền thuê đất, tiền thuê mặt nước trong 10 năm kể từ ngày có quyết định cho thuê để thực hiện dự án.
Dự thảo cũng đề xuất ưu tiên sử dụng bãi sông, bãi nổi phù hợp quy hoạch để phát triển công nghiệp tàu thủy, với điều kiện bảo đảm khả năng thoát lũ và an toàn đê điều.
Dự án chuyển đổi xanh được đề xuất miễn thuế 5 năm
Nhóm chính sách đáng chú ý nhất tập trung vào chuyển đổi xanh và chuyển đổi số.
Theo đề xuất, doanh nghiệp, tổ chức thực hiện dự án chuyển đổi xanh trong hoạt động hàng hải và đường thủy nội địa được miễn tiền thuê đất, tiền thuê mặt nước và tiền sử dụng khu vực biển đối với phần diện tích trực tiếp phục vụ dự án.
Về thuế, dự án chuyển đổi xanh được đề xuất miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 5 năm kể từ khi hoàn thành và đi vào hoạt động.
Dự án cũng có thể được miễn thuế nhập khẩu đối với máy móc, thiết bị, linh kiện, phụ tùng, nguyên liệu, vật tư và phương tiện chuyên dùng mà trong nước chưa sản xuất được để hình thành tài sản cố định hoặc phục vụ trực tiếp cho hoạt động.
Đối với phương tiện xanh, tàu biển và tàu sông sử dụng điện, nhiên liệu thay thế, năng lượng tái tạo hoặc công nghệ tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải được đề xuất miễn phí đăng ký lần đầu, lệ phí trước bạ và miễn phí trọng tải tàu, thuyền trong 5 năm kể từ ngày đăng ký.
Các cơ sở đóng mới, hoán cải tàu sử dụng công nghệ xanh, năng lượng tái tạo hoặc công nghệ giảm phát thải, trong đó có tàu thuyền không người lái, cũng được đề xuất hưởng ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế giá trị gia tăng.
Chính phủ sẽ quy định mức ưu đãi và thời hạn áp dụng theo từng loại tàu, mức độ ưu tiên, từng giai đoạn và khả năng cân đối nguồn lực Nhà nước.
Hỗ trợ nhân lực và vận tải đa phương thức
Dự thảo đồng thời đề xuất hỗ trợ người học thuộc nhóm ưu tiên thông qua học phí, học bổng, tín dụng ưu đãi, chỗ ở và chi phí sinh hoạt. Các chương trình đào tạo lại, nâng cao kỹ năng nghề và chuyển giao công nghệ cũng được đưa vào chính sách hỗ trợ.
Nhà nước có thể áp dụng cơ chế thu hút, trọng dụng và đãi ngộ chuyên gia, nhà khoa học, kỹ sư, nhà quản lý, thuyền trưởng, máy trưởng và công nhân kỹ thuật bậc cao trong lĩnh vực hàng hải, đường thủy.
Đối với các dự án do nhà đầu tư chiến lược thực hiện, dự thảo còn đề xuất ưu tiên về thủ tục hải quan và thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Cơ chế thử nghiệm, đánh giá, kiểm định và chứng nhận công nghệ, mô hình mới cũng được bổ sung.
Trong lĩnh vực vận tải đa phương thức, doanh nghiệp Việt Nam kinh doanh vận tải đa phương thức có phương thức vận tải biển hoặc đường thủy nội địa được đề xuất giảm 50% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp đối với thu nhập từ hoạt động này.
Hàng hóa vận tải bằng đường biển và đường thủy nội địa cũng được đề xuất miễn phí sử dụng công trình kết cấu hạ tầng, công trình dịch vụ, tiện ích công cộng và các loại phí, lệ phí khác do địa phương quy định, ngoại trừ phí, lệ phí hàng hải.
Theo cơ quan soạn thảo, các chính sách nhằm tạo cơ sở pháp lý thúc đẩy đổi mới công nghệ, chuyển đổi năng lượng, phát triển đội tàu và công nghiệp hàng hải theo hướng hiện đại, xanh và có năng lực cạnh tranh.
Để kiểm soát việc hưởng ưu đãi, dự thảo cũng quy định cơ chế chấm dứt hưởng và hoàn trả ưu đãi, hỗ trợ nếu đối tượng không còn đáp ứng điều kiện hoặc thực hiện không đúng cam kết.