Bảy dự án cầu vượt sông Hồng tại Hà Nội đang đẩy nhanh tiến độ, với nhiều hạng mục móng, trụ đã hoàn thành và chuyển sang thi công kết cấu phía trên. Tuy nhiên, mặt bằng bổ sung, di dời hạ tầng kỹ thuật và áp lực về vật liệu vẫn là những vấn đề cần giải quyết để bảo đảm kế hoạch.

Nhiều công trình chuyển sang thi công kết cấu phần trên
Tại công trường cầu Tứ Liên, hai trụ tháp chính P37 và P38 cao 185 m đang được triển khai thi công thân tháp sau khi hoàn thành toàn bộ 84 cọc khoan nhồi và hai bệ trụ chính. Các nhà thầu đồng thời thực hiện dầm ngang và những đốt tháp tiếp theo, đòi hỏi kiểm soát chặt chẽ về kỹ thuật và trình tự thi công.
Dự án cầu Tứ Liên và đường dẫn hai đầu cầu dài khoảng 5,15 km, tổng mức đầu tư hơn 15.498 tỷ đồng. Toàn bộ 62,51 ha mặt bằng theo chỉ giới dự án đã được bàn giao. Giá trị sản lượng thi công đạt 2.129 tỷ đồng, tương đương 22,6% giá trị hợp đồng, chưa bao gồm chi phí dự phòng.
Các hạng mục tại những nút giao cũng đang được triển khai song song. Nút giao Nghi Tàm đã hoàn thành 167/167 cọc khoan nhồi, 16/23 bệ trụ và 6/23 thân trụ, xà mũ. Tại nút giao Trường Sa, khối lượng cọc khoan nhồi đạt 135/346 cọc. Hầm chui Quốc lộ 5 đã hoàn thành 1.113/1.336 cọc và 6/27 đốt hầm hở.
Tuy nhiên, khu vực nút giao Trường Sa còn phát sinh khoảng 360.000 m³ đất đào từ quá trình thi công hầm chui. Việc xác định địa điểm tiếp nhận, tập kết và hoàn tất thủ tục vận chuyển khối lượng đất này cần được xử lý kịp thời. Bên cạnh đó, một số công trình hạ tầng kỹ thuật ngầm và nổi tại khu vực Nghi Tàm, Trường Sa chưa được di dời hoàn toàn, ảnh hưởng đến việc triển khai các hạng mục liên quan.
Trong khi cầu Tứ Liên tập trung thi công trụ tháp và các nút giao, cầu Trần Hưng Đạo đã chuyển sang giai đoạn gia công, lắp dựng kết cấu thép. Cầu chính vượt sông dài khoảng 870 m, gồm sáu nhịp vòm thép, mỗi nhịp khoảng 145 m. Đến nay, toàn bộ 128 cọc khoan nhồi và 7 bệ trụ cầu chính đã hoàn thành. Tại nhịp TC3-TC4, nhà thầu đã lắp đặt bảy đốt dầm dọc chủ và 11 dầm ngang chữ I; kết cấu thép của các nhịp còn lại tiếp tục được gia công.
Theo thông tin từ Ban Quản lý dự án cầu Trần Hưng Đạo thuộc Tập đoàn Sun Group, công trường đang duy trì 28 mũi thi công với khoảng 700 nhân sự và hơn 120 máy móc, thiết bị. Riêng phần kết cấu thép cầu chính có tổng khối lượng khoảng 26.275 tấn, được gia công tại 10 nhà máy ở nhiều địa phương, với khoảng 1.000 người tham gia sản xuất.
Việc đưa các cấu kiện từ nhà máy đến vị trí lắp dựng trên sông đòi hỏi sự phối hợp giữa khâu sản xuất, vận chuyển và thi công. Các cấu kiện được vận chuyển bằng đường bộ hoặc đường thủy, sau đó đưa lên sà lan để cẩu lắp tại công trường. Vì vậy, tiến độ cầu Trần Hưng Đạo không chỉ phụ thuộc vào năng lực thi công tại hiện trường mà còn gắn với khả năng cung ứng và vận chuyển kết cấu thép theo đúng kế hoạch.
Tại cầu Ngọc Hồi, công tác thi công được triển khai trên địa bàn Hà Nội và Hưng Yên. Dự án dài khoảng 7,5 km, trong đó cầu chính vượt sông Hồng dài khoảng 680 m. Toàn bộ 80 cọc khoan nhồi tại hai trụ tháp chính đã hoàn thành, với 18 mũi thi công được duy trì trên toàn tuyến.
Phần cầu dẫn đã hoàn thành 2.069/2.315 cọc khoan nhồi, đúc 366/2.179 phiến dầm Super-T và lắp đặt 42 phiến. Giá trị sản lượng đạt 1.767,63 tỷ đồng, tương đương 23,98% giá trị hợp đồng chưa gồm dự phòng. Mặt bằng phía Hà Nội đã được bàn giao, trong khi phía Hưng Yên còn 0,53 ha liên quan đến 17 ngôi mộ và một số công trình hạ tầng kỹ thuật cần di chuyển. Mưa nhiều, mực nước sông cao cũng ảnh hưởng đến việc thi công bệ trụ và các hạng mục giáp bờ.
Cầu Hồng Hà, dài khoảng 4,377 km, kết nối với các đoạn cầu cạn thuộc tuyến Vành đai 4, đang triển khai hai gói thầu xây lắp trên toàn bộ diện tích mặt bằng đã bàn giao. Với 30 mũi thi công, dự án đã hoàn thành 941/941 cọc khoan nhồi; 69/70 bệ trụ được đổ bê tông và thân trụ đã được triển khai tại 63/70 vị trí. Giá trị sản lượng hiện đạt khoảng 50% giá trị hợp đồng.
Các hạng mục còn lại của cầu Hồng Hà gồm thân trụ, xà mũ, đốt dầm đúc hẫng và dầm Super-T. Việc đồng thời triển khai nhiều dự án giao thông lớn tại Hà Nội và các tỉnh lân cận cũng gây áp lực lên nguồn cung vật liệu, nhân lực và chi phí xây dựng, đòi hỏi nhà thầu chủ động hơn trong tổ chức thi công.
Mặt bằng và nguồn lực quyết định khả năng giữ tiến độ
Tại cầu Mễ Sở, toàn bộ 116 cọc khoan nhồi cầu chính và 374 cọc khoan nhồi cầu dẫn đã hoàn thành. Các đơn vị đang tiếp tục thi công bệ trụ, thân trụ, xà mũ, đồng thời đúc và lao lắp dầm Super-T. Mặt bằng trên địa bàn Hà Nội và Hưng Yên đã được bàn giao đầy đủ.
Kỹ sư Nguyễn Mạnh, chỉ huy trưởng công trình cầu Mễ Sở, cho biết dự án đang tổ chức tám mũi thi công, gồm sáu mũi trên bờ và hai mũi dưới nước, với hơn 600 công nhân, kỹ sư, cán bộ và nhân viên làm việc theo chế độ “3 ca, 4 kíp”. Các nhóm được bố trí theo từng phần việc để tăng khả năng phối hợp giữa các công đoạn, hạn chế thời gian chờ đợi. Dự án đặt mục tiêu hoàn thành toàn bộ cầu trong tháng 10-2027.
Đối với cầu Thượng Cát, 118/118 cọc khoan nhồi tại các trụ chính đã hoàn thành. Hai trong ba bệ trụ đã được thi công xong, trong khi thân trụ P31 đang triển khai đến đốt K3/32. Ở phần cầu dẫn, khối lượng cọc khoan nhồi đạt 522/1.036 cọc, số dầm Super-T đã đúc là 155 phiến. Giá trị sản lượng toàn dự án đạt 17,51%.
Dù các hạng mục chính đang được triển khai, cầu Thượng Cát vẫn cần xử lý thêm 1,701 ha mặt bằng tại xã Thiên Lộc. Phần diện tích này cần được giải quyết để bảo đảm điều kiện thi công liên tục, nhất là khi dự án bước vào các công đoạn đòi hỏi sự kết nối giữa nhiều hạng mục.
Tại cầu Vân Phúc, toàn bộ 102 cọc khoan nhồi cầu chính đã hoàn thành. Phần cầu cạn, cầu dẫn và các cầu trên tuyến đạt 556/713 cọc khoan nhồi; số dầm Super-T đã đúc là 322/868 phiến và đã lắp đặt 13/73 nhịp dầm. Giá trị sản lượng đạt 32,15%.
Công tác giải phóng mặt bằng bổ sung khoảng 1,48 ha tại các xã Phúc Lộc và Phúc Thọ vẫn đang được phối hợp thực hiện. Đây là một trong những phần việc cần sớm hoàn tất để tránh ảnh hưởng đến tiến độ các hạng mục tiếp theo.
Thực tế tại bảy dự án cho thấy tiến độ không chỉ phụ thuộc vào khối lượng xây lắp đã thực hiện mà còn chịu tác động từ điều kiện mặt bằng, hạ tầng kỹ thuật, nguồn cung vật liệu và khả năng tổ chức các mũi thi công. Tỷ lệ sản lượng giữa các công trình cũng cần được xem xét theo quy mô, phạm vi hợp đồng và cơ cấu hạng mục riêng, thay vì so sánh trực tiếp.
Với vai trò chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông thành phố Hà Nội sẽ tiếp tục phối hợp với tư vấn, nhà thầu và chính quyền địa phương để tháo gỡ vướng mắc về mặt bằng bổ sung, di dời hạ tầng kỹ thuật và tổ chức thi công. Việc xác định rõ các hạng mục ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ, phân bổ nguồn lực phù hợp và kiểm soát từng mốc thực hiện là yêu cầu quan trọng trong giai đoạn tiếp theo.
Bảy cây cầu có quy mô và điều kiện thi công khác nhau, nhưng đều góp phần tăng cường kết nối hai bờ sông Hồng và hoàn thiện mạng lưới giao thông Thủ đô. Để bảo đảm tiến độ, các đơn vị cần duy trì nhịp thi công ổn định, xử lý kịp thời những điểm nghẽn và phối hợp chặt chẽ giữa công trường với cơ quan quản lý, chính quyền địa phương.