Bộ tài chính cảnh báo áp lực lạm phát, đề xuất biện pháp thúc đẩy tăng trưởng hai chữ số

Trong cuộc họp Chính phủ thường kỳ tháng 4/2026 diễn ra vào chiều 04/05/2026, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn nêu một số vấn đề nổi bật về tình hình kinh tế - xã hội 4 tháng đầu năm và đề nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương triển khai các giải pháp trọng tâm, đặc biệt là đổi mới tư duy làm việc và nâng cao năng lực thực thi.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, nhìn chung tình hình kinh tế - xã hội 4 tháng đầu năm tiếp tục đạt được nhiều kết quả quan trọng, được các tổ chức quốc tế đánh giá tích cực. An sinh xã hội được bảo đảm, đối ngoại được triển khai hiệu quả, đặc biệt là ngoại giao cấp cao. Tuy nhiên, tăng trưởng ở nhiều ngành vẫn chưa đạt kịch bản tăng trưởng hai chữ số.

Áp lực lạm phát cần được theo dõi chặt chẽ

Về lạm phát, CPI tháng Tư tăng 5,46% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức 4,65% của tháng 3. Bộ Tài chính cho biết mức tăng chịu tác động chi phí đẩy từ giá xăng dầu, khiến giá dịch vụ vận tải, ăn uống và vật liệu xây dựng bị ảnh hưởng.

Trong tháng 4, Chính phủ tiếp tục chỉ đạo giảm thuế xăng dầu còn 0%. Sau 8 lần điều chỉnh, giá xăng dầu đã giảm so với cuối tháng 3 và ở mức thấp hơn so với khu vực. Dù vậy, do giá thế giới ở mức trên 110 USD mỗi thùng, giá trong nước vẫn tăng so với cùng kỳ.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh áp lực lạm phát trong thời gian tới cần được theo dõi chặt chẽ. Đồng thời, giá dầu thế giới chưa có dấu hiệu giảm; giá điện tăng do mùa nắng nóng; các lĩnh vực như dịch vụ y tế và giáo dục sẽ điều chỉnh theo lộ trình.

Để kiểm soát lạm phát, Bộ Tài chính đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Công Thương bảo đảm nguồn cung xăng dầu với giá cạnh tranh; bảo đảm đủ điện trong mùa nắng nóng để phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai chữ số; và thực hiện hiệu quả việc chi tạm ứng từ ngân sách cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu.

Điều chỉnh hợp đồng xây dựng và quản lý giá vật liệu

Về lĩnh vực xây dựng, Bộ Xây dựng trước ngày 10/05/2026 cần có hướng dẫn cụ thể về điều chỉnh hợp đồng trong điều kiện biến động mạnh về giá vật liệu xây dựng. Các địa phương được yêu cầu hoàn thành quy hoạch mỏ để bảo đảm đủ nguyên vật liệu cho các dự án đầu tư trong quý 2, đồng thời tăng cường quản lý giá trên địa bàn.

Dịch vụ tiêu dùng và du lịch là trọng tâm thúc đẩy tăng trưởng

Trong báo cáo, Bộ Tài chính nêu tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tháng 4 tăng 12,1% so với cùng kỳ năm trước; 4 tháng đầu năm tăng 11,1%. Dù có biến chuyển tích cực, kết quả này vẫn thấp so với mục tiêu 13-15% tại Nghị quyết số 01/NQ-CP.

Đối với du lịch, khách quốc tế trong 4 tháng đạt gần 8,8 triệu lượt người, tăng 14,6% so với cùng kỳ, tương đương 35,2% mục tiêu cả năm (25 triệu lượt).

Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính đề xuất các bộ, ngành và địa phương tập trung thu hút du lịch quốc tế và nội địa, khai thác tối đa mùa du lịch hè 2026; phát triển du lịch theo chuỗi giá trị; đồng thời tăng cường phòng, chống buôn lậu, hàng giả, gian lận xuất xứ và vi phạm vệ sinh an toàn thực phẩm, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ.

Đầu tư: giải ngân cần được đẩy nhanh, thủ tục cần được tháo gỡ

Về đầu tư, trong quý 1/2026, tổng vốn đầu tư toàn xã hội ở mức giá hiện hành đạt 744,7 nghìn tỷ đồng, tăng 10,7% so với cùng kỳ, cao hơn mức 9,4% của quý 1/2025. Tuy nhiên, tính đến cuối tháng 4, 46,2 nghìn tỷ đồng vốn kế hoạch năm 2026 của 14 bộ, cơ quan và 17 địa phương chưa được phân bổ chi tiết.

Vốn FDI đăng ký trong 4 tháng đạt 18,2 tỷ USD, tăng 32% so với cùng kỳ. Vốn FDI thực hiện ước đạt khoảng 7,4 tỷ USD, tăng 9,8%.

“Cần tập trung hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện thủ tục đầu tư, sớm đưa các dự án đăng ký vào thực hiện,” Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh.

Đối với đầu tư tư nhân, tổng số vốn đăng ký bổ sung của các doanh nghiệp vào nền kinh tế tăng 4,24% so với cùng kỳ, trong khi vốn đăng ký bổ sung của các doanh nghiệp đang hoạt động giảm 16,8%.

Bộ Tài chính đề nghị các bộ, ngành và địa phương khẩn trương thực hiện Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ tại Chỉ thị số 16/CT-TTg và Thông báo số 213/TB-VPCP ngày 23/04/2026 về đánh giá hiệu quả kinh tế-xã hội của các dự án đầu tư xuyên suốt quá trình từ xây dựng nhu cầu, phân bổ vốn đến tổ chức thực hiện, quản lý sử dụng vốn đầu tư và vận hành sau khi hoàn thành; đồng thời đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công để bảo đảm hiệu quả.

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính cho biết các bộ, ngành và địa phương chưa có ý kiến rà soát về mục tiêu tăng trưởng để đạt mức hai chữ số giai đoạn 2026-2030 và năm 2026 theo văn bản 5097/BTC-NSNN ngày 22/04/2026. Bộ đề nghị các đơn vị khẩn trương gửi để tổng hợp và báo cáo Chính phủ.