Trả lời kiến nghị của cử tri TP. Hồ Chí Minh sau Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Bộ Tài chính cho biết các chính sách mới về thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và thuế thu nhập cá nhân vừa được Quốc hội, Chính phủ ban hành trong giai đoạn 2025-2026 cần có thời gian triển khai để đánh giá hiệu quả trước khi xem xét điều chỉnh.
Tạo nhiều chính sách hỗ trợ đáng kể cho hộ và cá nhân kinh doanh
Cử tri TP. Hồ Chí Minh vừa kiến nghị Bộ Tài chính nghiên cứu điều chỉnh một số chính sách thuế nhằm phù hợp hơn với điều kiện thực tế tại đô thị đặc biệt, trong bối cảnh chi phí thuê mặt bằng, nhân công, nguyên vật liệu và sinh hoạt ngày càng tăng cao.
Theo đó, cử tri đề xuất tiếp tục hoàn thiện chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo hướng phù hợp hơn với thực tiễn tại TP. Hồ Chí Minh.
Cử tri cho rằng nhiều hộ kinh doanh có doanh thu từ 1-2 tỷ đồng mỗi năm nhưng sau khi trừ các khoản chi phí chỉ còn mức lợi nhuận tương đương thu nhập của người lao động làm công ăn lương. Vì vậy, việc áp dụng ngưỡng doanh thu miễn thuế từ 1 tỷ đồng/năm đối với các đô thị đặc biệt chưa thực sự phù hợp.
Bên cạnh đó, kiến nghị nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế đối với hộ kinh doanh lên khoảng 3 tỷ đồng/năm nhằm tạo điều kiện để các hộ có thêm nguồn lực tích lũy, mở rộng sản xuất, ổn định đời sống. Đồng thời, đề nghị nghiên cứu điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh thuế thu nhập cá nhân theo từng vùng hoặc điều chỉnh hằng năm, hằng quý để phản ánh sát hơn biến động chi phí sinh hoạt.
Trả lời các kiến nghị này, Bộ Tài chính cho biết, trong thời gian qua đã tham mưu trình cấp có thẩm quyền ban hành Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15, Luật số 09/2026/QH16 cùng Nghị định số 141/2026/NĐ-CP, qua đó tạo nhiều chính sách hỗ trợ đáng kể cho hộ và cá nhân kinh doanh.
Theo quy định mới, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở xuống không phải nộp thuế thu nhập cá nhân, thay vì ngưỡng 100 triệu đồng như trước đây.
Đối với hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng đến 3 tỷ đồng/năm, người nộp thuế được lựa chọn một trong hai phương pháp tính thuế, gồm tính thuế theo thu nhập với thuế suất 15% trên phần thu nhập sau khi trừ chi phí hoặc tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu tùy từng lĩnh vực kinh doanh. Trường hợp lựa chọn tính thuế theo doanh thu thì chỉ phải nộp thuế đối với phần doanh thu vượt trên 1 tỷ đồng.
Đối với hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ đồng đến 50 tỷ đồng, áp dụng thuế suất 17% trên thu nhập; doanh thu trên 50 tỷ đồng áp dụng thuế suất 20%.
Theo Bộ Tài chính, khi lựa chọn phương pháp tính thuế trên thu nhập, cá nhân kinh doanh được khấu trừ nhiều khoản chi phí phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh như nguyên vật liệu, tiền lương, bảo hiểm bắt buộc cho người lao động, khấu hao tài sản cố định, chi phí điện, nước, thuê mặt bằng, vận chuyển, sửa chữa, lãi vay và nhiều khoản chi hợp lý khác. Các quy định này giúp hộ kinh doanh được trừ các khoản chi phí tương tự như người làm công ăn lương được hưởng giảm trừ gia cảnh.
Đối với thuế giá trị gia tăng, hàng hóa, dịch vụ của hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở xuống cũng thuộc diện không chịu thuế GTGT, thay cho mức ngưỡng 200 triệu đồng trước đây.
83,3% số hộ kinh doanh không phải nộp thuế
Theo tính toán của cơ quan thuế, hiện cả nước có khoảng trên 2,5 triệu hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng mỗi năm. Với chính sách mới, khoảng 83,3% số hộ kinh doanh, tương đương 2,5 triệu trên tổng số khoảng 3 triệu hộ, sẽ không phải nộp thuế. Dự kiến số giảm thu ngân sách nhà nước khoảng 16.650 tỷ đồng so với năm 2025.
Bộ Tài chính cho rằng việc quy định một ngưỡng doanh thu miễn thuế thống nhất trên phạm vi cả nước đã được thực hiện nhiều năm và phù hợp với thông lệ quốc tế. Chính sách thuế của mỗi quốc gia được xây dựng trên cơ sở tổng thể các yếu tố về trình độ phát triển kinh tế – xã hội, cơ cấu nguồn thu ngân sách, hệ thống pháp luật và phương thức quản lý thuế.
Theo Bộ, nếu quy định mức doanh thu miễn thuế cao hơn cho các đô thị đặc biệt như TP. Hồ Chí Minh sẽ tạo ra sự khác biệt giữa các địa phương, vô hình trung không khuyến khích các hộ kinh doanh tại khu vực nông thôn hoặc vùng có điều kiện khó khăn hơn. Đồng thời, pháp luật thuế thu nhập cá nhân của nhiều quốc gia cũng chỉ quy định một ngưỡng doanh thu chung, không phân biệt theo địa bàn.
Bộ Tài chính nhấn mạnh các chính sách ưu đãi đối với hộ kinh doanh mới được Quốc hội và Chính phủ ban hành trong các năm 2025 và 2026 nên cần có thời gian triển khai trên thực tế để đánh giá toàn diện hiệu quả trước khi xem xét điều chỉnh. Sau quá trình tổng kết, đánh giá, cơ quan quản lý sẽ báo cáo cấp có thẩm quyền nếu cần sửa đổi nhằm bảo đảm tính thống nhất, ổn định và phù hợp với thực tiễn.
