Cả nước hiện có 947 dự án nhà ở xã hội với quy mô gần 911.000 căn, tổng mức đầu tư khoảng 841.338 tỷ đồng. Trong đó, nhà ở cho thuê đang được định hướng trở thành phân khúc chiến lược dài hạn, với yêu cầu mở rộng nguồn cung và bố trí quỹ đất tại các khu vực đô thị, khu công nghiệp và đầu mối giao thông công cộng.
Gần 911.000 căn nhà ở xã hội trong các dự án đang triển khai
Theo số liệu được công bố, cả nước hiện có 947 dự án nhà ở xã hội với quy mô gần 911.000 căn, tổng mức đầu tư khoảng 841.338 tỷ đồng. Các dự án được chia thành ba nhóm theo tình trạng triển khai.
Nhóm thứ nhất gồm 363 dự án đã hoàn thành, cung cấp trên 216.000 căn. Nhóm thứ hai có 293 dự án đã khởi công và đang thi công thực tế, với quy mô hơn 363.000 căn. Nhóm còn lại gồm 291 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư nhưng chưa lựa chọn được chủ đầu tư, tương ứng khoảng 331.000 căn.
Cơ cấu này cho thấy nguồn cung nhà ở xã hội không chỉ phụ thuộc vào số lượng dự án được phê duyệt mà còn nằm ở khả năng đưa dự án vào thi công và hoàn thành. Việc tháo gỡ vướng mắc trong lựa chọn chủ đầu tư, chuẩn bị quỹ đất và triển khai thủ tục tiếp tục là những khâu quan trọng để chuyển kế hoạch thành nguồn cung thực tế.
Đối với phân khúc nhà ở cho thuê, cả nước có 114 dự án đang triển khai, với tổng số 63.970 căn. Đến nay, hơn 8.300 căn đã hoàn thành, đạt 48% kế hoạch năm. Bộ Xây dựng dự kiến đến hết năm 2026 sẽ hoàn thành 18.049 căn.
Theo ông Hà Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng, chỉ tiêu nhà ở xã hội năm 2026 của cả nước là hơn 97.000 căn, trong đó có 80.000 căn để bán và thuê mua, cùng hơn 17.000 căn cho thuê.
Đại diện Bộ Xây dựng cho biết thêm, đã có 128 dự án khởi công với quy mô hơn 183.000 căn, gồm 140.000 căn nhà ở xã hội và 43.000 căn cho thuê. Bên cạnh đó, 117 dự án với quy mô 46.500 căn hộ được thống kê, trong đó có 31.183 căn nhà ở xã hội để bán và 8.314 căn cho thuê, đạt 48% kế hoạch đề ra.
Những số liệu này cho thấy việc phát triển nhà ở xã hội đang được triển khai trên quy mô lớn, nhưng tiến độ hoàn thành và khả năng cung ứng vẫn là yếu tố cần theo dõi. Riêng nhà ở cho thuê đang được đặt vào vị trí quan trọng hơn trong chiến lược phát triển nhà ở những năm tới.
Nhà ở cho thuê trở thành định hướng dài hạn
Theo ông Hà Quang Hưng, nhà ở cho thuê sẽ là một trụ cột chính sách nhà ở trong thời gian tới. Định hướng này đòi hỏi chuyển đổi tư duy phát triển, từ chỗ chủ yếu tập trung vào nhà ở thương mại sang phát triển đồng thời nhà ở thương mại và nhà ở cho thuê.
Nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược dài hạn dành cho số đông người dân, góp phần ổn định thị trường bất động sản. Theo định hướng của Bộ Xây dựng, thị trường cần vận hành theo cơ chế thị trường, đồng thời có sự điều tiết của Nhà nước để đáp ứng tốt hơn nhu cầu nhà ở.
Một trong những vấn đề trọng tâm là bảo đảm quỹ đất phù hợp. Bộ Xây dựng cho biết sẽ yêu cầu các địa phương bố trí đất phát triển nhà ở cho thuê tại các phường thuộc đô thị loại đặc biệt, loại 1 và loại 2; khu vực định hướng phát triển giao thông công cộng theo mô hình TOD; cũng như các khu vực gần khu công nghiệp, khu chế xuất, trường đại học và cao đẳng.
Cách bố trí này nhằm đưa nhà ở cho thuê đến gần nơi làm việc, học tập và các tuyến giao thông công cộng, qua đó thuận tiện hơn cho người lao động, sinh viên và những người chưa có điều kiện mua nhà.
UBND cấp tỉnh có trách nhiệm sử dụng ngân sách Nhà nước để thực hiện bồi thường, hỗ trợ tái định cư, tạo quỹ đất xanh và chủ động triển khai đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê từ nguồn vốn ngân sách địa phương.
Việc tăng nguồn cung nhà ở cho thuê không chỉ góp phần mở rộng lựa chọn chỗ ở mà còn có thể giảm áp lực phải sở hữu nhà đối với người dân. Tuy nhiên, hiệu quả chính sách sẽ phụ thuộc vào tiến độ chuẩn bị quỹ đất, khả năng huy động nguồn lực đầu tư và mức giá thuê phù hợp với thu nhập của nhóm đối tượng mục tiêu.
Trong thời gian tới, bên cạnh việc thúc đẩy các dự án nhà ở xã hội để bán và thuê mua, phát triển nhà ở cho thuê được kỳ vọng sẽ góp phần đa dạng hóa nguồn cung, đáp ứng nhu cầu an cư tại các đô thị lớn và khu vực tập trung nhiều lao động.
