Trong 9 tháng đầu năm 2026, cả nước hoàn thành và đưa vào khai thác 395 km đường cao tốc, nâng tổng chiều dài tuyến chính đã khai thác và thông xe kỹ thuật lên 3.345 km. Cùng với đó, Bộ Xây dựng tiếp tục thúc đẩy các dự án giao thông trọng điểm, đặc biệt là đường sắt và các tuyến cao tốc mới.
Tại họp báo thường kỳ quý III/2026, Bộ Xây dựng cho biết công tác triển khai các dự án hạ tầng giao thông quan trọng quốc gia tiếp tục được tập trung thực hiện theo chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ. Trọng tâm gồm các dự án đường bộ cao tốc, công trình giao thông trọng điểm và những tuyến đường sắt đang trong quá trình chuẩn bị đầu tư.
Trong lĩnh vực đường bộ, 395 km cao tốc được đưa vào khai thác trong 9 tháng đầu năm đã nâng tổng chiều dài tuyến chính cao tốc đã khai thác và thông xe kỹ thuật trên cả nước lên 3.345 km. Đáng chú ý, toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông đã được đưa vào khai thác, đáp ứng mục tiêu đặt ra tại Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng.
Bên cạnh các công trình đã hoàn thành, Bộ Xây dựng tiếp tục tham mưu Chính phủ ban hành và triển khai nghị quyết về thực hiện chủ trương đầu tư dự án cao tốc Vinh - Thanh Thủy. Bộ cũng tham mưu Chính phủ trình Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội, tạo cơ sở triển khai các bước tiếp theo của dự án.
Để bảo đảm tiến độ và chất lượng công trình, Bộ Xây dựng yêu cầu các chủ đầu tư, ban quản lý dự án đẩy nhanh thi công, hoàn thiện thủ tục đầu tư và thực hiện đầy đủ quy trình nghiệm thu. Những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai cũng được rà soát, xử lý nhằm hạn chế ảnh hưởng đến tiến độ chung.
Từ đầu năm 2026 đến nay, Bộ đã tham gia và tổ chức 39 đợt công tác do lãnh đạo Chính phủ và lãnh đạo Bộ chủ trì. Ngoài ra, lãnh đạo các đơn vị trực thuộc đã thực hiện khoảng 68 đợt kiểm tra hiện trường, làm việc với chính quyền địa phương để giải quyết các vấn đề phát sinh và thúc đẩy tiến độ dự án.
Đối với lĩnh vực đường sắt, một trong những nhiệm vụ trọng tâm là chuẩn bị triển khai dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam. Bộ Xây dựng đã thành lập Ban Chỉ đạo triển khai dự án, đồng thời tổ chức thực hiện Nghị quyết số 98/NQ-CP ngày 6/4/2026 của Chính phủ về triển khai nghị quyết của Quốc hội liên quan đến việc tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thành các dự án độc lập và điều chỉnh một số nội dung tại các nghị quyết liên quan.
Trong quá trình chuẩn bị đầu tư, Bộ đã hoàn thành chương trình giới thiệu, lựa chọn nhà thầu tư vấn và thống nhất chỉ định thầu đối với 4 gói thầu lập báo cáo nghiên cứu khả thi của dự án. Đây là bước chuẩn bị phục vụ quá trình nghiên cứu, đánh giá phương án đầu tư trước khi triển khai các giai đoạn tiếp theo.
Với dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Bộ Xây dựng đang đôn đốc các đơn vị hoàn thiện thủ tục để sớm triển khai Dự án thành phần 2. Công tác giải phóng mặt bằng, hỗ trợ và tái định cư cũng được chú trọng thông qua việc hướng dẫn chủ đầu tư phối hợp với các địa phương.
Cách làm này đồng thời được áp dụng đối với tuyến đường sắt Hà Nội - Lạng Sơn và tuyến Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái, nhằm thúc đẩy công tác chuẩn bị mặt bằng và xử lý các vấn đề liên quan trong quá trình triển khai.
Kết quả trong 9 tháng đầu năm cho thấy khối lượng cao tốc đưa vào khai thác tiếp tục tăng, trong khi nhiều dự án đường bộ và đường sắt trọng điểm đang được thúc đẩy về thủ tục đầu tư, lựa chọn tư vấn và giải phóng mặt bằng. Việc phối hợp giữa Bộ Xây dựng, chủ đầu tư và các địa phương sẽ tiếp tục là yếu tố quan trọng để bảo đảm tiến độ thực hiện các công trình trong thời gian tới.
