Các nền kinh tế châu Á - từ Ấn Độ đến Malaysia và Australia - đã vượt qua được mọi kịch bản tồi tệ nhất để đạt mức tăng trưởng vững chắc trong quý 2/2026.
Theo hãng tin Bloomberg, đó là nhờ nỗ lực của các chính phủ hành động nhanh chóng nhằm đảm bảo nguồn cung năng lượng và tận dụng bảng cân đối kế toán tương đối lành mạnh để hỗ trợ các hộ gia đình. Ngoài ra, làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI) trên toàn cầu cũng đóng góp một phần không nhỏ giúp châu Á ứng phó tốt hơn kỳ vọng với cú sốc giá năng lượng liên quan tới cuộc chiến tranh ở Vùng Vịnh.
Số liệu thống kê công bố trong tuần này cho thấy Ấn Độ - quốc gia nhập khẩu năng lượng lớn thứ ba thế giới - đạt tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) 7,8% trong quý 2, một mức tăng vượt mức dự báo, trong khi tốc độ tăng trưởng của Malaysia tăng lên 6%.
Singapore đạt mức tăng trưởng 5,9%, dẫn tới việc Chính phủ nước này nâng dự báo tăng trưởng cả năm. Kinh tế Thái Lan cũng tránh được tình trạng giảm tốc sâu hơn trong quý 2, ghi nhận mức tăng 1,9%, tốt hơn dự báo.
Kết quả tăng trưởng càng ấn tượng hơn tại các nền kinh tế có thế mạnh về công nghệ tại châu Á, khi sự gia tăng mạnh mẽ của nhu cầu xây dựng hạ tầng AI đã thúc đẩy hoạt động xuất khẩu của các nền kinh tế này. Đài Loan ghi nhận mức tăng trưởng kinh tế nhanh nhất trong nửa đầu năm trong vòng khoảng 50 năm qua, đạt 14,2%, còn Hàn Quốc đạt tốc độ tăng trưởng 3,8% trong cùng kỳ, mạnh nhất kể từ năm 2020.
Sau khi những kết quả khả quan ngoài mong đợi này được công bố, giới chuyên gia kinh tế đã đồng loạt nâng dự báo tăng trưởng kinh tế toàn khu vực. Cùng với đó, xuất hiện kỳ vọng rằng một số ngân hàng trung ương ở châu Á có thể cần phải thắt chặt chính sách tiền tệ.
"Xét đến việc châu Á chịu ảnh hưởng lớn từ biến động giá năng lượng, sự vững vàng này là một bất ngờ tích cực” - bà Sonal Varma, chuyên gia kinh tế trưởng phụ trách khu vực Ấn Độ và châu Á không bao gồm Nhật Bản tại ngân hàng Nomura Holdings Inc., nhận định với Bloomberg.
Bà Varma dự báo Đài Loan và Malaysia sẽ tăng lãi suất vào cuối năm nay, trong khi các nhà hoạch định chính sách tại Ấn Độ đã để ngỏ khả năng thắt chặt chính sách. Nomura cũng cập nhật dự báo về lãi suất Australia, cho rằng Ngân hàng Trung ương Australia (RBA) sẽ tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm trong cuộc họp tháng 9, sau khi tăng trưởng kinh tế quý 2 của nước này vượt kỳ vọng, đạt mức 2,1% so với cùng kỳ năm trước.
Khi chiến tranh giữa Mỹ và Iran nổ ra vào cuối tháng 2, châu Á đã được dự báo là một trong những khu vực dễ bị tổn thương nhất thế giới trước cú sốc năng lượng. Trên thực tế, các chính phủ đã nhanh chóng chuyển sang trạng thái ứng phó khủng hoảng: thành lập các nhóm công tác khẩn cấp, cảnh báo người dân về những thách thức chưa từng có và nỗ lực hết sức để đảm bảo nguồn cung nhiên liệu. Họ đã sử dụng dự trữ dầu khí, điều chỉnh lại các tuyến cung ứng từ Trung Đông và tìm kiếm nguồn cung dầu thô và khí đốt bổ sung từ Mỹ Latinh cũng như Trung Á.
Các nhà kinh tế cho biết nhu cầu năng lượng hóa thạch của Trung Quốc giảm bớt cũng góp phần kiềm chế đà tăng giá dầu thô và khí đốt trên toàn cầu và tại châu Á.
Theo ông Aninda Mitra, trưởng bộ phận chiến lược vĩ mô châu Á tại ngân hàng BNY, để hạn chế tình trạng thiếu hụt năng lượng do eo biển Hormuz đóng cửa, một số quốc gia đã đẩy mạnh khai thác các nguồn năng lượng nội địa như than đá, năng lượng mặt trời và nhiên liệu sinh học.
Tại Australia, giá nhiên liệu tăng mạnh đã thúc đẩy người dân chuyển sang sử dụng xe điện, với doanh số ô tô điện ở nước này đã tăng 10,3% trong quý 2 năm nay.
Chính quyền Singapore đã tăng gần gấp đôi mức hỗ trợ cho các hộ gia đình và doanh nghiệp thông qua phiếu mua hàng, các khoản trợ cấp và hỗ trợ tiền thuê mặt bằng. Chính phủ Thái Lan điều chỉnh lại chi tiêu công và chuẩn bị thêm các biện pháp hỗ trợ chi phí sinh hoạt, trong khi Ấn Độ công bố gói hỗ trợ dành cho các doanh nghiệp nhỏ.
Ông Mitra nhận định rằng các biện pháp này đã "bảo vệ bảng cân đối tài chính của các hộ gia đình và hạn chế sự sụt giảm nghiêm trọng về nhu cầu tiêu dùng".
Đối với một số quốc gia trong khu vực, nhu cầu liên quan AI đã mang lại lợi ích lớn, mặc dù các chuyên gia kinh tế Jonathan Koh và Edward Lee của ngân hàng Standard Chartered Plc vẫn đặt câu hỏi về việc liệu động lực tăng trưởng này có thể duy trì bao lâu.
Phản ánh tốc độ tăng trưởng kinh tế khả quan, thị trường chứng khoán Đài Loan và Hàn Quốc đã có sự bứt phá mạnh mẽ, với các chỉ số chứng khoán chủ chốt tăng lần lượt khoảng 35% và 15% trong 6 tháng qua.
Ngoài ra, đồng tiền của các nền kinh tế hưởng lợi từ sự bùng nổ AI cũng giữ giá tốt hơn, như đồng won Hàn Quốc và nhân dân tệ Trung Quốc tăng giá so với đồng USD, trong khi đồng peso Philippines và baht Thái Lan lại có diễn biến kém khả quan hơn.
Tuy nhiên, ông Koh và ông Lee cho rằng một đợt tăng giá năng lượng mới hoặc sự điều chỉnh trong chu kỳ đầu tư vào AI là những rủi ro lớn nhất đối với các nền kinh tế ở châu Á.
Làn sóng bán tháo trái phiếu toàn cầu đang đẩy chi phí vay vốn của các chính phủ lên cao, có thể khiến việc duy trì các khoản trợ cấp và hỗ trợ khác trở nên tốn kém hơn, đồng thời thu hẹp dư địa để các ngân hàng trung ương ứng phó với tình trạng suy giảm kinh tế.
Bà Lavanya Venkateswaran, chuyên gia kinh tế tại ngân hàng OCBC nhận định rằng chặng đường phía trước không hề suôn sẻ.
Tăng trưởng kinh tế tại Thái Lan và Philippines vẫn còn chậm, do những trở ngại nội tại của các nước này lấn át các động lực đang thúc đẩy phần lớn khu vực châu Á. Trung Quốc cũng ghi nhận tốc độ tăng trưởng chậm hơn dự kiến trong quý 2, thấp nhất trong hơn 3 năm qua.
"Áp lực lạm phát đang gia tăng khắp khu vực. Diễn biến giá tiêu dùng cũng không đồng đều, tương tự như tình hình tăng trưởng. Như một hệ quả, việc thắt chặt chính sách tiền tệ vẫn là kịch bản có khả năng xảy ra tại khu vực này trong vòng 6-12 tháng tới”, bà Venkateswaran nói.
