Dự án cao tốc Bảo Hà – Lai Châu, đoạn Bảo Hà - Tân Phong dài khoảng 119 km, được đề xuất đầu tư với tổng vốn sơ bộ 50.990 tỷ đồng. Công trình dự kiến khởi công trong quý IV/2027, cơ bản hoàn thành năm 2030 và đưa vào khai thác năm 2031.
Tuyến cao tốc 119 km có hơn 37 km cầu, hầm
UBND tỉnh Lai Châu vừa gửi Tờ trình số 8720/TTr-UBND ngày 8/10/2026 đến Hội đồng thẩm định nhà nước về Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Bảo Hà – Lai Châu, đoạn Bảo Hà – Tân Phong. Tổng mức đầu tư sơ bộ được xác định ở mức 50.990 tỷ đồng.
Hồ sơ được địa phương hoàn thiện sau khi tiếp thu, giải trình ý kiến của Hội đồng thẩm định nhà nước tại phiên họp ngày 7/10/2026. Trước đó, Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi của dự án đã được trình Thủ tướng Chính phủ vào tháng 8/2026.
Theo đề xuất, đây là dự án quan trọng quốc gia, thực hiện theo hình thức đầu tư công và thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Quốc hội.
Tuyến cao tốc có điểm đầu tại nút giao với cao tốc Hà Nội – Lào Cai, Km196+700, thuộc xã Bảo Hà, tỉnh Lào Cai. Điểm cuối nằm tại vị trí giao với đại lộ Lê Lợi, phường Tân Phong, tỉnh Lai Châu. Trong tổng chiều dài khoảng 119 km, đoạn qua Lào Cai dài khoảng 49,5 km, còn đoạn qua Lai Châu dài khoảng 69,5 km.
Dự án được đề xuất xây dựng với quy mô 4 làn xe, tốc độ thiết kế từ 80 – 100 km/h tùy điều kiện địa hình. Với những đoạn thiết kế tốc độ 100 km/h, nền đường rộng dự kiến 24,75 m; các đoạn có tốc độ thiết kế 80 km/h có nền đường rộng khoảng 22 m.
Địa hình miền núi khiến tuyến đường cần nhiều công trình cầu và hầm. Theo phương án hiện tại, dự án dự kiến xây dựng 59 cầu với tổng chiều dài khoảng 26,18 km và 6 hầm có tổng chiều dài khoảng 11 km. Tổng chiều dài cầu, hầm vào khoảng 37,18 km, tương đương 31% chiều dài toàn tuyến.
Các hạng mục phụ trợ gồm 7 nút giao liên thông, 2 trạm dừng nghỉ, 1 trung tâm quản lý, điều hành giao thông cùng hệ thống giao thông thông minh, thu phí điện tử không dừng và kiểm soát tải trọng xe.
UBND tỉnh Lai Châu cho biết, việc kết nối địa phương với Hà Nội và các tỉnh lân cận hiện chủ yếu dựa vào Quốc lộ 279, Quốc lộ 32, Quốc lộ 4D và Quốc lộ 12. Các tuyến đường này còn hạn chế về quy mô và tiêu chuẩn kỹ thuật, đồng thời thường xuyên chịu ảnh hưởng của sạt lở trong mùa mưa lũ.
Khi đưa vào khai thác, cao tốc được dự báo giúp rút ngắn thời gian đi từ Lai Châu đến Hà Nội từ khoảng 6 giờ 30 phút xuống còn 4 giờ 30 phút. Tuyến đường cũng được kỳ vọng cải thiện khả năng kết nối khu vực Tây Bắc với mạng lưới cao tốc quốc gia, tạo điều kiện phát triển kinh tế – xã hội và góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh tại khu vực biên giới.
Về tiến độ, dự án dự kiến được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư trong tháng 11/2026. Báo cáo nghiên cứu khả thi dự kiến được phê duyệt trong quý II/2027. Các công việc về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thiết kế kỹ thuật và lựa chọn nhà thầu sẽ được triển khai để phục vụ kế hoạch khởi công vào quý IV/2027.
Do tuyến đi qua nhiều khu vực có độ dốc ngang lớn, địa hình phức tạp và cần thi công các công trình cầu, hầm quy mô lớn, thời gian xây dựng dự kiến kéo dài khoảng 4 năm. Việc tiếp cận mặt bằng, tập kết máy móc, thiết bị và vật liệu cũng là những yếu tố ảnh hưởng đến quá trình thi công. Theo kế hoạch, công trình phấn đấu cơ bản hoàn thành trong năm 2030 và đưa vào khai thác trong năm 2031.
Tổng vốn tăng gần 1.000 tỷ đồng, chia dự án thành 4 phần
Để thuận lợi cho công tác quản lý và triển khai, UBND tỉnh Lai Châu đề xuất chia dự án thành 4 dự án thành phần, gồm 2 dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và 2 dự án đầu tư xây dựng cao tốc trên địa bàn hai tỉnh.
Hai dự án thành phần phục vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư có tổng kinh phí khoảng 6.373 tỷ đồng. Trong đó, phần thuộc Lào Cai dự kiến cần 2.366 tỷ đồng, còn phần thuộc Lai Châu là 4.007 tỷ đồng. UBND hai tỉnh dự kiến làm cơ quan chủ quản đối với các dự án thành phần này.
Với phần xây dựng, Dự án thành phần 3 dài khoảng 48,5 km trên địa bàn tỉnh Lào Cai, không bao gồm hầm Khau Co, có tổng mức đầu tư sơ bộ 17.836 tỷ đồng. Bộ Xây dựng dự kiến làm cơ quan chủ quản.
Dự án thành phần 4 dài khoảng 70,5 km, gồm phần tuyến trên địa bàn tỉnh Lai Châu và hầm Khau Co thuộc địa phận tỉnh Lào Cai. Tổng mức đầu tư sơ bộ của phần này là 26.781 tỷ đồng, với UBND tỉnh Lai Châu dự kiến làm cơ quan chủ quản.
Tổng kinh phí xây dựng của hai dự án thành phần là khoảng 44.617 tỷ đồng, dự kiến sử dụng ngân sách trung ương. Đối với công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, ngân sách địa phương dự kiến đóng góp 2.004 tỷ đồng, phần còn lại do ngân sách trung ương bố trí.
So với Tờ trình số 7328/TTr-UBND ngày 24/8/2026, hồ sơ mới có một số thay đổi về tên dự án, phương án kỹ thuật, tổng mức đầu tư và kế hoạch phân bổ vốn.
Tên gọi được cập nhật thành Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Bảo Hà – Lai Châu, đoạn Bảo Hà – Tân Phong, thay cho tên Dự án cao tốc Bảo Hà – Lai Châu (CT.13, đoạn Bảo Hà – trung tâm hành chính tỉnh Lai Châu).
Về thiết kế, số lượng cầu giảm từ 70 xuống còn 59 cầu, tổng chiều dài cầu giảm từ 31,4 km xuống 26,18 km. Dự án vẫn có 6 hầm, nhưng tổng chiều dài hầm được điều chỉnh từ 11,1 km xuống khoảng 11 km. Tốc độ thiết kế cũng được thay đổi từ mức 100 km/h trên toàn tuyến thành 80 – 100 km/h, phù hợp với điều kiện địa hình và yêu cầu kỹ thuật của từng đoạn.
Tổng mức đầu tư sơ bộ tăng 990 tỷ đồng, từ 50.000 tỷ đồng lên 50.990 tỷ đồng. Trong đó, chi phí xây dựng và thiết bị tăng 684 tỷ đồng; chi phí quản lý dự án, tư vấn và các khoản khác tăng 48 tỷ đồng; chi phí dự phòng tăng 258 tỷ đồng. Chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư không thay đổi, giữ ở mức 6.373 tỷ đồng.
Theo phương án mới, cơ cấu tổng mức đầu tư gồm 37.261 tỷ đồng dành cho xây dựng và thiết bị, 6.373 tỷ đồng cho bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, 2.608 tỷ đồng cho quản lý dự án, tư vấn và các khoản khác, cùng 4.748 tỷ đồng chi phí dự phòng.
UBND tỉnh Lai Châu tính toán sơ bộ suất đầu tư phần tuyến chính khoảng 313 tỷ đồng/km. Mức này được xác định trên cơ sở suất vốn đầu tư do Bộ Xây dựng công bố và tham khảo các dự án có điều kiện địa hình tương tự. Tổng mức đầu tư sẽ tiếp tục được xác định cụ thể hơn trong giai đoạn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi.
Một thay đổi đáng chú ý khác nằm ở kế hoạch bố trí vốn. Nhu cầu vốn trong giai đoạn 2026 – 2030 giảm từ 46.200 tỷ đồng xuống còn 35.693 tỷ đồng, thấp hơn 10.507 tỷ đồng so với phương án trình hồi tháng 8/2026. Ngược lại, phần vốn dự kiến bố trí sau năm 2030 tăng từ khoảng 3.800 tỷ đồng lên 15.297 tỷ đồng.
Tổng nguồn vốn dự kiến của dự án gồm 48.986 tỷ đồng từ ngân sách trung ương và 2.004 tỷ đồng từ ngân sách địa phương. Trong giai đoạn 2026 – 2030, dự án cần khoảng 35.693 tỷ đồng, gồm 33.689 tỷ đồng ngân sách trung ương và 2.004 tỷ đồng ngân sách địa phương. Phần vốn còn lại, khoảng 15.297 tỷ đồng, dự kiến được bố trí từ ngân sách trung ương sau năm 2030.
Về nhu cầu sử dụng đất, dự án dự kiến cần khoảng 945,83 ha, trong đó có 197,97 ha đất trồng lúa và khoảng 120,4 ha đất rừng. Công tác giải phóng mặt bằng ước tính ảnh hưởng đến khoảng 1.320 hộ dân, trong đó khoảng 660 hộ phải bố trí tái định cư.
