TP Hà Nội đang lấy ý kiến đối với dự thảo Quyết định quy định chi tiết một số nội dung liên quan đến cấp giấy phép xây dựng, trong đó nổi bật là đề xuất mở rộng phân cấp cho chính quyền cấp xã. Nếu được thông qua, nhiều công trình quy mô nhỏ và nhà ở riêng lẻ sẽ do UBND cấp xã trực tiếp cấp phép, hướng tới đơn giản hóa thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý xây dựng trên địa bàn.
Theo dự thảo đang được TP Hà Nội công khai lấy ý kiến, thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng sẽ được phân định theo từng nhóm công trình.
Cụ thể, UBND cấp xã được giao cấp giấy phép xây dựng đối với các công trình cấp III, cấp IV và nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân thuộc phạm vi quản lý.
Đối với các công trình nằm trong phạm vi quản lý của Ban Quản lý các khu công nghệ cao và công nghiệp thành phố, cơ quan này tiếp tục thực hiện việc cấp phép theo quy định. Trong khi đó, Sở Xây dựng Hà Nội sẽ chịu trách nhiệm cấp giấy phép đối với các công trình không thuộc hai nhóm nêu trên.
Dự thảo cũng bổ sung quy định nhằm xử lý các trường hợp phát sinh trong thực tế. Với nhà ở riêng lẻ nằm trên địa giới hành chính của từ hai xã, phường trở lên, cơ quan có thẩm quyền cấp phép sẽ được xác định theo địa chỉ lối vào chính của công trình. Trường hợp việc xác định thẩm quyền gặp khó khăn hoặc có vướng mắc, Sở Xây dựng Hà Nội sẽ xem xét phương án xử lý và báo cáo UBND thành phố.
Quy định mới về giấy phép xây dựng có thời hạn
Một nội dung đáng chú ý trong dự thảo là quy định về giấy phép xây dựng có thời hạn.
Theo đó, các công trình xây dựng mới (trừ nhà ở nông thôn) được cấp phép có thời hạn chỉ được xây dựng tối đa 4 tầng nổi và tum thang, không được bố trí tầng lửng, tầng hầm hoặc bán hầm. Chiều cao công trình không vượt quá 18 m.
Thời gian tồn tại của công trình tối đa là 5 năm kể từ ngày được cấp phép. Khi hết thời hạn này, nếu quy hoạch liên quan vẫn chưa được triển khai, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét việc gia hạn theo quy định hiện hành.
Ngoài ra, dự thảo cho phép cơ quan cấp phép chủ động tham vấn cơ quan quản lý đất đai trong trường hợp cần làm rõ các thông tin như thời hạn sử dụng đất, loại đất, ranh giới, diện tích thửa đất hoặc tình trạng tranh chấp nhằm bảo đảm việc cấp giấy phép được thực hiện đúng quy định pháp luật.
Xu hướng tăng phân cấp trong quản lý xây dựng
Việc đề xuất chuyển thêm thẩm quyền về cấp xã được đánh giá là phù hợp với xu hướng đẩy mạnh phân cấp trong quản lý hành chính. Khi nhiều thủ tục được giải quyết ngay tại địa phương, người dân và doanh nghiệp có thể giảm thời gian đi lại, đồng thời cơ quan quản lý cấp thành phố có điều kiện tập trung xử lý các dự án có quy mô lớn hoặc tính chất phức tạp hơn.
Ở góc độ quản lý thị trường xây dựng, việc phân định rõ trách nhiệm giữa các cơ quan cũng được kỳ vọng góp phần nâng cao tính minh bạch trong quy trình cấp phép. Tuy nhiên, hiệu quả triển khai sẽ phụ thuộc vào năng lực thực thi của chính quyền cơ sở, cũng như sự phối hợp giữa các đơn vị trong quá trình xử lý những trường hợp vượt thẩm quyền hoặc phát sinh tranh chấp.
Theo Sở Xây dựng Hà Nội, việc ban hành quy định mới là cần thiết trong bối cảnh Quốc hội đã thông qua Luật Xây dựng năm 2025 với nhiều nội dung đổi mới về công tác quản lý xây dựng.
Luật này mở rộng các trường hợp được miễn giấy phép xây dựng, đồng thời quy định nguyên tắc mỗi công trình chỉ thực hiện một thủ tục hành chính về thẩm định hoặc cấp giấy phép xây dựng trong suốt quá trình từ giai đoạn chuẩn bị đến khi khởi công.
Cùng với đó, Nghị định số 217/2026/NĐ-CP của Chính phủ đã cụ thể hóa nhiều quy định liên quan đến cấp giấy phép xây dựng, bao gồm việc phân định rõ thẩm quyền giữa các cơ quan, tăng cường phân cấp cho chính quyền địa phương, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính và đơn giản hóa thành phần hồ sơ.
Dự thảo Quyết định của TP Hà Nội đang hướng đến việc hoàn thiện cơ chế cấp giấy phép xây dựng theo các quy định mới của Luật Xây dựng năm 2025 và Nghị định số 217/2026/NĐ-CP. Việc mở rộng phân cấp cho UBND cấp xã, cùng các quy định cụ thể về thẩm quyền và giấy phép xây dựng có thời hạn, được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính, đồng thời tạo cơ sở pháp lý thống nhất trong công tác quản lý xây dựng trên địa bàn thành phố sau khi quy định chính thức được ban hành.
