Ngày 1/7, TP.HCM tổ chức lễ khởi công 8 công trình, dự án trọng điểm chào mừng kỷ niệm 50 năm ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (02/7/1976 – 02/7/2026). Tổng mức đầu tư các dự án (không bao gồm nhà ở xã hội) đạt hơn 253.033 tỷ đồng, tương đương khoảng 9,6 tỷ USD.
Trong nhóm dự án này, nổi bật là Dự án đầu tư xây dựng cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ (giai đoạn 1) với tổng vốn khoảng 50.820 tỷ đồng, được xác định là công trình hạ tầng cảng biển chiến lược của khu vực phía Nam.
Theo quy hoạch, Cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ có diện tích khoảng 351,2 ha, tổng chiều dài cầu cảng đạt 7,5 km. Khi hoàn thiện toàn bộ, dự án dự kiến đạt công suất khai thác khoảng 10,8 triệu TEU mỗi năm.
Với quy mô này, cảng được kỳ vọng trở thành một trong những cảng container lớn nhất tại Việt Nam và khu vực, đóng vai trò quan trọng trong chuỗi logistics và hoạt động xuất nhập khẩu.
Dự án được triển khai tại phường Tân Phước, TP.HCM, định hướng phát triển theo mô hình cảng xanh, cảng thông minh, giảm thiểu tác động môi trường, đồng thời bảo đảm yêu cầu về quốc phòng, an ninh trong khu vực.
Dự án được giao cho liên doanh gồm CTCP Tập đoàn Geleximco, CTCP Vận tải và Thương mại Quốc tế (ITC Corp) và Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) thực hiện.
Đại diện liên danh, ông Vũ Văn Tiền – Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Geleximco, cho biết Cái Mép Hạ mang tầm vóc của một siêu dự án hạ tầng cảng biển. Khi hoàn thành, hệ thống bến cảng có thể tiếp nhận tàu container lớn nhất thế giới với trọng tải lên tới 250.000 tấn, tương đương sức chở khoảng 24.000 TEU.
Theo ông Tiền, Cái Mép Hạ không đơn thuần là một bến cảng mà sẽ đóng vai trò cửa ngõ kinh tế biển trọng yếu, trung tâm trung chuyển container quốc tế và trung tâm logistics của khu vực.
Dự án dự kiến bắt đầu khai thác thương mại từ quý II/2028 và hoàn thành toàn bộ vào năm 2034. Trong giai đoạn vận hành, cảng được kỳ vọng góp phần nâng cao năng lực xử lý hàng hóa xuất nhập khẩu, đồng thời tối ưu hóa chuỗi cung ứng logistics của khu vực Đông Nam Bộ.
Theo đánh giá của liên danh đầu tư, việc hình thành cảng quy mô lớn tại Cái Mép Hạ sẽ góp phần giảm chi phí logistics, tăng tốc độ luân chuyển hàng hóa và cải thiện hiệu quả hoạt động xuất nhập khẩu cho doanh nghiệp.
Ở góc độ phát triển ngành, việc xây dựng Cái Mép Hạ theo mô hình cảng xanh và cảng thông minh phản ánh xu hướng chuyển dịch của hệ thống cảng biển sang hướng bền vững hơn, với yêu cầu ngày càng cao về công nghệ, tự động hóa và giảm phát thải.
Trong bối cảnh cạnh tranh logistics khu vực ngày càng gay gắt, các cảng nước sâu như Cái Mép Hạ có thể đóng vai trò quan trọng trong việc giữ và thu hút các tuyến vận tải biển quốc tế, đặc biệt là các tuyến tàu siêu trọng tải.
Bên cạnh đó, sự phát triển của các trung tâm trung chuyển quy mô lớn cũng tạo áp lực nâng cấp đồng bộ hệ thống hạ tầng hậu cần, kho bãi và kết nối đường bộ – đường thủy, từ đó hình thành mạng lưới logistics tích hợp thay vì hoạt động rời rạc như trước đây.
