Định giá hạ nhiệt, kết quả kinh doanh dần lộ diện và loạt thông tin chính sách tạo nền tảng cho nhịp hồi, song lãi suất vẫn là biến số lớn của thị trường chứng khoán.
Sau tháng 7 giảm hơn 6%, thị trường chứng khoán bước sang tháng 8 với mặt bằng giá thấp hơn đáng kể. Giới phân tích cho rằng cơ hội phục hồi đang dần xuất hiện, nhưng dòng tiền nhiều khả năng chỉ tập trung vào những doanh nghiệp có kết quả kinh doanh và nền tảng tài chính đủ sức thuyết phục.
Định giá thấp tạo nền cho nhịp hồi
Theo Chứng khoán SHS, VN-Index đang bước vào giai đoạn tích lũy để hình thành mặt bằng giá mới sau nhịp điều chỉnh mạnh. Trong ngắn hạn, chỉ số được dự báo dao động trong khu vực 1.700-1.770 điểm trước khi xác lập xu hướng rõ ràng hơn.
Chứng khoán MBS cũng nghiêng về kịch bản thị trường lấy lại đà tăng trong tháng 8 nhờ sự cộng hưởng của nhiều yếu tố hỗ trợ. Dữ liệu mùa vụ cho thấy xác suất VN-Index tăng điểm trong tháng này vào khoảng 80%. Trong sáu năm gần nhất, chỉ số đều đi lên trong tháng 8, với mức tăng bình quân khoảng 3,9%.
Ngoài yếu tố thống kê, thị trường còn chờ đợi các thông tin liên quan đến kỳ họp không thường lệ của Quốc hội, trong đó nhiều nội dung về đất đai, nhà ở và kinh doanh bất động sản dự kiến được xem xét. Những thay đổi về pháp lý, nếu được thông qua, có thể góp phần tháo gỡ vướng mắc cho dự án và cải thiện tâm lý đối với nhóm cổ phiếu bất động sản.
Tháng 8 cũng là thời điểm FTSE Russell công bố danh sách cổ phiếu Việt Nam đáp ứng tiêu chí tham gia bộ chỉ số FTSE Global Equity Index Series trước kỳ cơ cấu tháng 9. Kỳ vọng nâng hạng tiếp tục là câu chuyện đáng chú ý, bởi đây có thể mở rộng khả năng tiếp cận dòng vốn quốc tế trong trung và dài hạn.
Một yếu tố khác hỗ trợ thị trường là áp lực bán ròng của khối ngoại đã có dấu hiệu hạ nhiệt. Dù quy mô vốn quay trở lại chưa lớn, việc dòng tiền nước ngoài bớt tiêu cực phần nào giảm sức ép lên các cổ phiếu vốn hóa lớn.
Sau nhịp giảm tháng 7, P/E dự phóng của thị trường được ước tính quanh 11,8 lần, thấp hơn mức bình quân 5 năm. Mặt bằng định giá này giúp biên an toàn của nhiều cổ phiếu được cải thiện, nhất là khi kết quả kinh doanh quý II đã dần được công bố đầy đủ hơn.
Ông Nguyễn Tấn Phong, chuyên gia phân tích của Chứng khoán Pinetree, cho rằng VN-Index có thể tiếp tục hồi phục và dao động trong vùng 1.720-1.780 điểm. Tuy nhiên, quá trình đi lên khó diễn ra liên tục mà có thể xen kẽ các nhịp rung lắc.
Theo ông Phong, mùa báo cáo tài chính quý II giúp nhà đầu tư có thêm cơ sở đánh giá doanh nghiệp dựa trên kết quả thực tế, thay vì chủ yếu đặt cược vào kỳ vọng. Những công ty duy trì tăng trưởng lợi nhuận, kiểm soát tốt chi phí và sở hữu bảng cân đối lành mạnh có khả năng thu hút dòng tiền tốt hơn phần còn lại.
Việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản giữ nguyên lãi suất cũng phần nào giảm áp lực lên tỷ giá. Trong nước, thanh khoản HoSE cải thiện tại một số phiên gần đây cho thấy lực cầu bắt đáy đang từng bước trở lại.
Dù vậy, diễn biến của VN-Index có thể không phản ánh đầy đủ hiệu quả đầu tư. Chỉ số có khả năng được hỗ trợ bởi một số cổ phiếu vốn hóa lớn, trong khi phần còn lại tiếp tục phân hóa. Vì vậy, việc lựa chọn đúng doanh nghiệp sẽ quan trọng hơn dự báo điểm số chung.
Lãi suất vẫn là phép thử lớn
Ở góc nhìn dài hạn, ông Đinh Đức Minh, Giám đốc Đầu tư cấp cao của VinaCapital cho rằng nhiều yếu tố bất lợi đã được phản ánh vào giá cổ phiếu sau đợt điều chỉnh vừa qua. Lịch sử thị trường cho thấy cơ hội dài hạn thường xuất hiện khi định giá giảm về vùng đủ hấp dẫn.
Hiện một số ngành như hàng tiêu dùng, công nghiệp, công nghệ thông tin và bảo hiểm đã lùi về vùng định giá thấp nhất trong khoảng 5 năm, tương đương những giai đoạn thị trường chịu tác động bởi các sự kiện bất thường.
Các nhóm ngân hàng, vật liệu xây dựng và năng lượng cũng đang tiến gần vùng đáy định giá trong 5 năm. Đây là những lĩnh vực được đánh giá đáng theo dõi trong trung và dài hạn, đặc biệt với các doanh nghiệp sở hữu lợi thế đầu ngành và triển vọng lợi nhuận rõ ràng.
Đối với bất động sản, định giá toàn ngành vẫn chịu ảnh hưởng lớn từ nhóm cổ phiếu vốn hóa cao. Tuy nhiên, nếu tách riêng từng doanh nghiệp, P/B của nhiều công ty đã xuống vùng thấp nhất trong nhiều năm.
Theo thống kê của VinaCapital, hơn một phần ba số cổ phiếu trên thị trường hiện có định giá thấp hơn cả giai đoạn xảy ra cú sốc thuế quan và biến cố Vạn Thịnh Phát. Điều này tạo dư địa cho chiến lược tích lũy dài hạn, nhưng không đồng nghĩa toàn bộ cổ phiếu đã tạo đáy.
Lực cản đáng chú ý nhất hiện nay vẫn là lãi suất. Xu hướng tăng lãi suất huy động đã xuất hiện từ cuối năm trước, trong khi một số ngân hàng đưa lãi suất kỳ hạn 12 tháng lên trên 9%/năm đối với nhóm khách hàng đáp ứng điều kiện đặc biệt.
Nhu cầu vốn lớn từ các dự án hạ tầng, bất động sản và hoạt động sản xuất kinh doanh khiến áp lực huy động của hệ thống ngân hàng gia tăng. Đồng thời, khoảng cách giữa tín dụng và huy động tiếp tục nới rộng, khi dư nợ cho vay được ước tính cao hơn vốn huy động khoảng 2 triệu tỷ đồng.
Tỷ lệ dư nợ tín dụng trên vốn huy động toàn hệ thống theo đó lên khoảng 115%. Khi tốc độ cho vay vượt huy động, khả năng giảm lãi suất trong ngắn hạn sẽ bị hạn chế, qua đó ảnh hưởng đến chi phí vốn của doanh nghiệp và mức độ hấp dẫn tương đối của thị trường cổ phiếu.
Dù vậy, việc Chính phủ đẩy mạnh giải ngân đầu tư công và chi tiêu ngân sách có thể đưa thêm thanh khoản vào nền kinh tế. Nếu dòng tiền tài khóa được giải ngân đúng tiến độ, áp lực trên thị trường vốn và hệ thống ngân hàng có thể được giảm bớt.
Nhìn chung, tháng 8 có thể là giai đoạn VN-Index chuyển từ điều chỉnh sang tích lũy và phục hồi. Tuy nhiên, cơ hội sẽ không phân bổ đồng đều. Trong bối cảnh lãi suất còn cao và dòng vốn quốc tế vẫn khó đoán, chiến lược phù hợp là ưu tiên doanh nghiệp có lợi nhuận tăng trưởng, định giá hợp lý và từng bước giải ngân tại các nhịp điều chỉnh.
