Cổ đông doanh nghiệp Novaland đang đối mặt bài toán khó, bán cổ phiếu để thu hồi vốn hay tiếp tục nộp tiền mua cổ phần mới nhằm tránh bị pha loãng sở hữu.
Theo kế hoạch, Novaland sẽ bán gần 800,7 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu với giá 10.000 đồng/cổ phiếu, dự kiến thu về gần 8.007 tỷ đồng. Tỷ lệ thực hiện quyền là 3:1 (người sở hữu 3 cổ phiếu được mua 1 cổ phiếu mới). Ngày giao dịch không hưởng quyền là 30/9 và ngày đăng ký cuối cùng là 1/10.
Trước ngày giao dịch không hưởng quyền, cổ phiếu NVL liên tục giảm giá, khối lượng giao dịch trung bình từ 7 triệu đến 22 triệu cổ phiếu/phiên, trong đó có hai phiên giảm sàn. Đến phiên 30/9, thị trường ghi nhận hơn 97 triệu cổ phiếu NVL được giao dịch với giá trị gần 1.000 tỷ đồng. Lực mua bắt đáy tăng mạnh đã hấp thụ lượng cổ phiếu bán ra sau hai phiên giảm sàn liên tiếp.
Tuy nhiên, thanh khoản nhanh chóng giảm trong hai phiên sau đó, đạt 15,6 triệu cổ phiếu vào ngày 1/10 và khoảng 40,8 triệu cổ phiếu vào ngày 2/10. Dòng tiền không còn giữ mức cao như phiên 30/9. Việc lực cầu giảm khiến thị giá NVL lùi về gần mốc 10.000 đồng/cổ phiếu, bằng giá phát hành cho cổ đông.
Đến 10h30 ngày 5/10, khối lượng giao dịch đạt gần 5,3 triệu cổ phiếu, giá NVL ở mức 10.250 đồng/cổ phiếu và bên bán tiếp tục chiếm ưu thế.
Tình hình này buộc cổ đông phải tính toán. Nếu không mua thêm, tỷ lệ sở hữu của cổ đông sẽ bị pha loãng khi lượng cổ phiếu mới được đưa ra thị trường. Ngược lại, nếu mua, cổ đông phải tiếp tục nộp thêm tiền vào một doanh nghiệp dùng phần lớn tiền huy động để trả nợ.
Theo phương án phát hành, Novaland không dùng số tiền 8.007 tỷ đồng để mở rộng quỹ đất hay tháo gỡ vướng mắc tại các dự án (những hoạt động trực tiếp tạo ra dòng tiền), mà dùng để thanh toán các khoản nợ và khoản phải trả quá hạn của công ty mẹ cùng hai công ty con.
Tính đến ngày 30/6/2026, tổng nợ vay của Novaland là 72.900 tỷ đồng, chiếm 28% tổng nguồn vốn. Trong đó, khoảng 30.500 tỷ đồng nợ vay sẽ đến hạn trong 12 tháng tới (gồm khoảng 13.200 tỷ đồng trái phiếu).
Doanh nghiệp cũng ghi nhận hơn 16.700 tỷ đồng nợ gốc quá hạn tại thời điểm cuối kỳ. Một phần nợ đã được gia hạn theo thỏa thuận. Từ ngày 1/7 đến khi báo cáo được phê duyệt, công ty đã trả thêm hơn 2.400 tỷ đồng nợ gốc.
Trong báo cáo soát xét bán niên 2026, đơn vị kiểm toán tiếp tục lưu ý về khả năng hoạt động liên tục của Novaland do dòng tiền kinh doanh thâm hụt và các nghĩa vụ tài chính đến hạn, quá hạn còn lớn. Điều này cho thấy quá trình tái cấu trúc của doanh nghiệp vẫn chưa hoàn tất.
