Cơn sốt đầu tư mạo hiểm bùng nổ tại Trung Quốc sau IPO của SpaceX

Sau giai đoạn trầm lắng, các quỹ đầu tư mạo hiểm tại Trung Quốc đang tăng cường phân bổ nguồn vốn vào những nhóm ngành công nghiệp tương lai như công nghệ vũ trụ, lượng tử và trí tuệ nhân tạo (AI). 

Hai ngày sau khi SpaceX tiến hành IPO, Tectronic Maritime Space Systems – một startup công nghệ vũ trụ thương mại mới thành lập được ba tháng tại Thượng Hải – đã tổ chức vòng gọi vốn đầu tiên. Doanh nghiệp này đặt mục tiêu thu hẹp khoảng cách công nghệ với Mỹ thông qua việc cung cấp dịch vụ phóng tên lửa từ biển.  

Tại buổi gọi vốn có sự tham gia của khoảng 50 nhà đầu tư mạo hiểm, Giám đốc tài chính Gu Mei cho biết công ty định hướng trở thành một đơn vị vận tải không gian thương mại quy mô toàn cầu. Trong vòng này, Tectronic cần huy động 150 triệu nhân dân tệ (22 triệu USD) với mức định giá doanh nghiệp hiện tại là 1,5 tỷ nhân dân tệ (209,8 triệu USD).  

Theo kế hoạch, startup này sẽ triển khai thêm ba vòng gọi vốn nữa trong vòng 5 năm tới để huy động tổng cộng 3 tỷ nhân dân tệ (420 triệu USD). Doanh nghiệp đặt mục tiêu niêm yết vào năm 2032 với định giá dự kiến đạt 50 tỷ nhân dân tệ (7 tỷ USD), tăng gấp 30 lần so với thời điểm hiện tại. 

Theo số liệu từ Reuters, hoạt động gọi vốn của Tectronic phản ánh thực trạng đầu tư chung vào các lĩnh vực được Bắc Kinh định danh là "ngành công nghiệp chiến lược mới nổi và tương lai", bao gồm công nghệ không gian, lượng tử, hạt nhân và giao diện não - máy.  

Báo cáo quý I của hãng kiểm toán KPMG cho thấy hoạt động của các quỹ đầu tư mạo hiểm (VC) tại Trung Quốc đã phục hồi. Dòng vốn tập trung chủ yếu vào trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ lõi (deep tech), công nghệ sinh học, bán dẫn và không gian.

Các thương vụ lớn trong giai đoạn này bao gồm: vòng gọi vốn trị giá 2 tỷ USD của hãng kính thực tế tăng cường và thiết bị đeo AI Rokid; 787 triệu USD của Earendil Labs (phát triển thuốc bằng AI); và 723,7 triệu USD của công ty công nghệ tên lửa iSpace. KPMG cũng dự báo lĩnh vực công nghệ không gian và quốc phòng sẽ tiếp tục thu hút vốn trong quý II.  

Hiệp hội Quản lý quỹ Trung Quốc thống kê, trong 5 tháng đầu năm, các quỹ đầu tư mạo hiểm đã đăng ký rót 154 tỷ nhân dân tệ (21,5 tỷ USD) vào nền kinh tế nước này, vượt qua tổng quy mô đầu tư của cả năm ngoái.  

Ông Yan Kai, nhà đầu tư mạo hiểm tại Ivy Capital (Thượng Hải), nhận xét: "Mức độ cuồng nhiệt này là điều tôi chưa từng thấy trong suốt sự nghiệp của mình. Một startup chưa có doanh thu vẫn có thể huy động hàng tỷ nhân dân tệ ngay ở vòng gọi vốn đầu tiên. Thậm chí, trước khi hoàn tất, nhà đầu tư đã xếp hàng cho vòng thứ hai và khởi động thương thảo cho cả vòng ba".  

Sự gia tăng tốc độ đầu tư mạo hiểm diễn ra sau khi chính phủ Trung Quốc nhấn mạnh yêu cầu phát triển các "ngành công nghiệp tương lai" trong Kế hoạch 5 năm công bố hồi tháng 3. Trong đó, robot, hàng không vũ trụ, công nghệ sinh học và năng lượng hydro là những ngành được ưu tiên. Đến tháng 6, Trung Quốc ban hành thêm các quy định hỗ trợ niêm yết trong nước đối với các startup thuộc nhóm ngành này, áp dụng cho cả các công ty chưa có lợi nhuận hoặc doanh thu.  

LandSpace, một công ty tên lửa tư nhân tại Trung Quốc, hiện có kế hoạch IPO. Ông Huang Yan, Đồng sáng lập Lantern Capital – quỹ đã đầu tư vào LandSpace từ năm 2016, kỳ vọng sẽ đạt mức lợi nhuận gần 100 lần sau một thập kỷ.

Do cạnh tranh công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc gia tăng, phần lớn thương vụ hiện tại được thực hiện bởi các quỹ nội địa bằng đồng nhân dân tệ. Tuy nhiên, dữ liệu từ Preqin tính đến ngày 12/6 cho thấy thị trường cũng ghi nhận có 5 quỹ huy động thành công 4 tỷ USD bằng ngoại tệ, cao hơn tổng vốn huy động bằng USD của cả hai năm trước đó. Các quỹ lớn như ZhenFund, Qiming Ventures và Capital Today đã hoạt động tích cực trở lại nhờ sự quan tâm của giới đầu tư quốc tế đối với lĩnh vực công nghệ Trung Quốc.  

Ông Raymond Feng, chuyên gia tại Atom Ventures, cho biết đang có sự cạnh tranh lớn giữa các quỹ để phân bổ vốn vào các mảng hạt nhân, công nghệ lượng tử và AI hiện thân (embodied AI - trí tuệ nhân tạo tích hợp vào robot hình người) do dòng tiền thị trường đều hướng vào đây.  

Mặc dù làn sóng gọi vốn này mang lại cơ hội lợi nhuận cho các quỹ đầu tư mạo hiểm, Reuters đưa ra cảnh báo rằng sự tập trung quá mức của dòng vốn đang đẩy định giá của các startup lên cao, đồng thời làm tăng rủi ro hình thành bong bóng đầu tư trong lĩnh vực công nghệ.