•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Mặc dù quy mô dân số và nền kinh tế không thuộc nhóm lớn ở châu Âu, Cộng hòa Séc đang nổi lên như một trong những quốc gia tham vọng nhất trong phát triển điện hạt nhân. Nước này đặt mục tiêu nâng tỷ lệ điện hạt nhân lên 68% vào năm 2040 nhằm hướng tới độc lập năng lượng và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.
Theo Kế hoạch Năng lượng và Khí hậu quốc gia cập nhật, hiện năng lượng hạt nhân cung cấp khoảng 40% điện năng của Séc. Séc đang vận hành sáu lò tại Dukovany và Temelin. Mục tiêu nâng tỷ lệ điện hạt nhân lên 68% vào năm 2040 được kỳ vọng đưa Séc ở mức tương đương Pháp và cao hơn mức trung bình của EU (khoảng 23%).
Trọng tâm chiến lược của Prague là ký thỏa thuận tháng 6/2025 với Tập đoàn KHNP của Hàn Quốc để xây dựng hai lò phản ứng APR-1000 công suất 1.050 MW tại Dukovany. Tổng vốn đầu tư cho dự án được nêu ở mức 18 tỷ euro. Dự án dự kiến khởi công năm 2029 và đưa tổ máy đầu tiên vận hành năm 2036.
Bên cạnh hai lò tại Dukovany, Séc cũng xem xét xây thêm hai lò ở Temelin. Đồng thời, nước này thúc đẩy phát triển các lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR).
Về tiến độ hợp tác công nghệ, một thỏa thuận với Rolls-Royce đã được ký ngày 24/4 nhằm hoàn tất phê duyệt vào năm 2030.
Tổng chi phí cho năng lượng hạt nhân được ước tính khoảng 18 tỷ euro. Theo kế hoạch, tập đoàn điện lực nhà nước CEZ—đơn vị kiểm soát khoảng 70% công suất—sẽ nhận hỗ trợ thông qua các khoản cho vay của chính phủ chiếm 70-80% tổng chi phí dự án.
Cơ chế hỗ trợ này đã được Ủy ban châu Âu phê duyệt theo quy định trợ cấp nhà nước. Tổng công suất mới dự kiến lên tới 2.570 MW, qua đó có thể đưa Séc vào nhóm nước sản xuất điện hạt nhân hàng đầu châu Âu theo đầu người.
Chiến lược hạt nhân được thúc đẩy trong bối cảnh lo ngại về an ninh năng lượng, xuất phát từ chiến tranh ở Trung Đông và việc đóng cửa eo biển Hormuz làm gián đoạn nguồn cung LNG. Điều này làm sống lại các tranh luận tại châu Âu kể từ xung đột Nga-Ukraine năm 2022.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen từng cho rằng việc thu hẹp năng lượng hạt nhân trước đây là “sai lầm chiến lược.” EU cũng công bố gói đầu tư 330 triệu euro cho phát triển SMR.
Trong nước, chính phủ Séc coi điện hạt nhân là trụ cột trong kế hoạch loại bỏ than vào năm 2033, đồng thời đáp ứng nhu cầu điện từ các trung tâm dữ liệu và xe điện ngày càng tăng.
Trong Nhóm Visegrad, Prague được mô tả là lực lượng dẫn đầu về năng lượng hạt nhân. Séc là nước đầu tiên hoàn tất đấu thầu với KHNP, thiết lập mô hình lựa chọn nhà thầu và tài trợ nhà nước mà các nước khu vực đang theo dõi.
Quốc gia này cũng xuất khẩu khoảng 15 TWh điện mỗi năm, góp phần ổn định lưới điện khu vực. Mức ủng hộ công chúng với dự án hạt nhân được nêu ở mức 71-78%, tạo điều kiện để chính phủ triển khai các dự án quy mô lớn.
Dù vậy, vẫn tồn tại các cuộc tranh luận về chi phí—tốc độ và mức độ tham vọng của các dự án, được gọi là “tiểu Pháp.” Alexander Roth, chuyên gia chính sách năng lượng tại Bruegel, cảnh báo các dự án hạt nhân ở châu Âu gần đây thường đắt đỏ và kéo dài. Ông đặt câu hỏi liệu ý chí chính trị có thể thay đổi thực tế này hay không.
Trong khi đó, ông cũng cho rằng năng lượng tái tạo như gió và mặt trời có thể triển khai nhanh hơn, giúp châu Âu giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch sớm hơn, dù vẫn thừa nhận vai trò của hạt nhân trong giảm phát thải.
Về lựa chọn công nghệ cho dự án Dukovany, Prague ưu tiên KHNP của Hàn Quốc thay vì EDF của Pháp, chủ yếu dựa trên chi phí và hồ sơ triển khai. Các dự án EPR của EDF từng gặp chậm tiến độ và đội vốn, trong khi KHNP được nêu là có thành tích hoàn thành đúng hạn.
Pháp—cường quốc hạt nhân của châu Âu—hiện vận hành 56 lò và cung cấp khoảng 65-70% điện năng. Séc có 6 lò, sản xuất khoảng 30 TWh mỗi năm từ công suất 4,3 GW. Nếu đạt mục tiêu 68% vào năm 2040, Séc sẽ được nêu là ngang hàng với Pháp về tỷ lệ điện hạt nhân.
Séc được cho là vẫn đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm sự phản đối từ Áo đối với trợ cấp nhà nước của EU, yêu cầu về địa điểm lưu trữ chất thải hạt nhân lâu dài trước năm 2030 và rủi ro đội vốn.
Trong bối cảnh đó, chiến lược hiện tại được đánh giá là một trong những kế hoạch bài bản và nhất quán nhất tại Trung Âu.
Bên cạnh các dự án lò phản ứng quy mô lớn, Prague đặt kỳ vọng vào công nghệ SMR như một hướng đi bổ trợ dài hạn. SMR được nêu có ưu điểm linh hoạt, chi phí đầu tư từng phần và khả năng triển khai gần các trung tâm tiêu thụ điện.
Trong bối cảnh nhu cầu từ trung tâm dữ liệu và xe điện tiếp tục tăng, SMR được kỳ vọng giúp Séc đa dạng hóa hệ thống điện. Dù vẫn ở giai đoạn phát triển và còn nhiều ẩn số về chi phí thương mại, SMR được mô tả là mảnh ghép quan trọng trong tham vọng xây dựng hệ thống năng lượng hạt nhân thế hệ mới của Séc.
Động đất kép mạnh hơn 7 độ ở Venezuela có thể khiến ít nhất 1.000 người thiệt mạng và làm các công trình trên khắp đất nước bị sập.
Hai trận động đất mạnh 7,2 độ và 7,5 độ, với tâm chấn ở độ sâu lần lượt là 22 km…
