Bộ Xây dựng dự kiến ban hành Thông tư kèm Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về công viên, cây xanh vào tháng 12/2026, trong đó bổ sung hàng loạt yêu cầu về hạ tầng, an ninh, an toàn và khả năng tiếp cận. Đáng chú ý, dự thảo đặt giới hạn đối với khu vực kinh doanh nhằm hạn chế thương mại hóa và bê tông hóa không gian công cộng.
Theo bà Đặng Anh Thư, Phó Cục trưởng Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng (Bộ Xây dựng), hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn hiện hành vẫn chưa có đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật dành riêng cho công viên và cây xanh.
Hiện QCVN 01:2026/BXD về Quy hoạch xây dựng chủ yếu quy định các chỉ tiêu liên quan đến không gian xanh, diện tích đất cây xanh sử dụng công cộng và giới hạn mật độ xây dựng gộp trong công viên.
Trong khi đó, TCVN 9257:2012 mới tập trung vào cơ cấu sử dụng đất, chưa quy định đầy đủ về tổ chức không gian cảnh quan, an ninh, an toàn, tiện ích, hạ tầng kỹ thuật và các yêu cầu về môi trường.
Theo bà Anh Thư, khoảng trống trong hệ thống quy định khiến các đơn vị tư vấn thiếu một công cụ pháp lý thống nhất khi thiết kế công viên. Cơ quan quản lý tại địa phương cũng thiếu căn cứ đầy đủ để thực hiện công tác thẩm định, kiểm tra.
Thực tế tại một số công viên còn tồn tại những vấn đề liên quan đến phân loại, kiểm soát khu vực kinh doanh, an toàn và khả năng tiếp cận đối với người khuyết tật.
Việc trồng cây xanh đường phố tại một số nơi cũng chưa bảo đảm khoảng cách an toàn với giao thông và hệ thống hạ tầng kỹ thuật.
Để khắc phục những hạn chế trên, dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về công viên, cây xanh đưa ra nhiều yêu cầu mới liên quan đến phân loại công viên, tiêu chuẩn cây xanh, hạ tầng kỹ thuật, an ninh, an toàn và khả năng tiếp cận.
Một trong những nội dung đáng chú ý là quy định đối với các khu vực có mục đích kinh doanh trong công viên.
Theo dự thảo, khu vực này được phép có mật độ xây dựng gộp tối đa 25%, trong khi chiều cao công trình không quá 12m.
Các công trình phục vụ kinh doanh cũng phải được bố trí tập trung, không làm chia cắt không gian cây xanh và hệ thống đi bộ chính trong công viên.
Theo bà Đặng Anh Thư, cách tiếp cận này nhằm hạn chế nguy cơ “bê tông hóa” và thương mại hóa công viên, đồng thời vẫn tạo hành lang pháp lý để địa phương huy động nguồn lực xã hội hóa và khai thác các dịch vụ trong công viên.
Mục tiêu là bảo đảm việc khai thác dịch vụ không làm suy giảm chức năng công cộng của không gian công viên.
Bên cạnh quy định về công trình kinh doanh, dự thảo quy chuẩn cũng đưa ra các yêu cầu cụ thể hơn đối với hệ thống cây xanh.
Các nội dung được đề cập gồm phân loại cây, kích thước tối thiểu khi trồng, ô đất trồng cây và khoảng cách an toàn với nhiều khu vực, công trình hạ tầng.
Trong đó có yêu cầu về khoảng cách giữa cây xanh với góc phố, họng cứu hỏa, dải phân cách và những khu vực liên quan đến giao thông, hạ tầng kỹ thuật.
Việc thống nhất các yêu cầu kỹ thuật trong trồng và chăm sóc cây xanh nhằm hạn chế nguy cơ cây gãy, đổ, qua đó giảm ảnh hưởng đến giao thông cũng như các công trình hạ tầng.
Dự thảo đồng thời bổ sung các yêu cầu về an ninh, an toàn và khả năng tiếp cận để hướng tới việc tổ chức không gian công viên phù hợp hơn với nhu cầu sử dụng của cộng đồng.
Về tiến độ xây dựng Thông tư, bà Đặng Anh Thư cho biết Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng đã hoàn thiện dự thảo lần 1.
Ngày 24/4/2026, Bộ Xây dựng ban hành Văn bản số 6175/BXD-KCHT để lấy ý kiến rộng rãi từ các Bộ, ngành, địa phương, tổ chức, cá nhân và chuyên gia.
Sau khi tổng hợp và tiếp thu các ý kiến đóng góp, Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng đã hoàn chỉnh dự thảo lần 2. Hồ sơ hiện đang được gửi đề nghị Vụ Khoa học, công nghệ, môi trường và Vật liệu xây dựng thẩm định.
Theo kế hoạch, hồ sơ dự thảo sẽ được gửi thẩm định trong tháng 11/2026.
Sau quá trình thẩm định, dự thảo sẽ được trình Bộ trưởng Bộ Xây dựng xem xét, ban hành trong tháng 12/2026.
Nếu được ban hành theo kế hoạch, bộ quy chuẩn mới sẽ bổ sung cơ sở kỹ thuật cho việc thiết kế, quản lý và khai thác công viên, cây xanh, đồng thời làm rõ hơn các yêu cầu đối với hoạt động kinh doanh và hệ thống hạ tầng trong công viên.
Dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về công viên, cây xanh đang được Bộ Xây dựng hoàn thiện với nhiều yêu cầu mới về không gian, cây xanh, hạ tầng, an ninh, an toàn và khả năng tiếp cận. Trong đó, khu vực kinh doanh được giới hạn mật độ xây dựng gộp tối đa 25% và chiều cao công trình không quá 12m, nhằm kiểm soát nguy cơ thương mại hóa không gian công cộng. Bộ Xây dựng dự kiến hoàn tất quy trình để ban hành Thông tư kèm quy chuẩn vào tháng 12/2026.
