Lạm phát tiêu dùng tại Mỹ tiếp tục giảm tốc trong tháng 7, khiến thị trường nâng mạnh kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp tháng 9. Tuy nhiên, triển vọng chính sách vẫn chưa rõ ràng khi một số quan chức Fed tiếp tục ủng hộ tăng lãi suất và áp lực giá năng lượng có thể quay trở lại trong tháng 8.
Lạm phát Mỹ tiếp tục giảm tốc
Báo cáo được Cục Thống kê lao động thuộc Bộ Lao động Mỹ (BLS) công bố hôm 12/8 cho thấy chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 7 tăng 0,1% so với tháng trước, sau khi giảm 0,4% trong tháng 6.
So với cùng kỳ năm trước, CPI tháng 7 tăng 3,4%, thấp hơn mức 3,5% ghi nhận trong tháng 6. Dù mức giảm không lớn, đây là tháng thứ hai liên tiếp tốc độ tăng của CPI tổng thể giảm.
Nếu loại trừ giá năng lượng và thực phẩm tươi sống, những nhóm thường biến động mạnh, CPI cơ bản tăng 0,2% trong tháng 7 so với tháng trước. Trước đó, chỉ số này không thay đổi trong tháng 6.
Tính theo năm, CPI cơ bản tăng 2,5% trong tháng 7, giảm từ mức 2,6% của tháng trước và chỉ cao hơn một chút so với mục tiêu lạm phát 2% của Fed.
Từ dữ liệu CPI, các chuyên gia kinh tế ước tính chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) cơ bản - thước đo lạm phát được Fed ưu tiên sử dụng khi hoạch định chính sách lãi suất - có thể tăng 0,2% trong tháng 7, cao hơn mức 0,1% của tháng trước.
So với cùng kỳ năm trước, PCE cơ bản được dự báo duy trì mức tăng 3,3%, tương đương tháng 6.
Tuy nhiên, diễn biến lạm phát tháng 7 chưa đủ để xóa bỏ những lo ngại về khả năng giá cả tăng trở lại trong tháng 8.
Một trong những nguyên nhân khiến CPI hạ nhiệt trong tháng 7 là giá xăng dầu giảm khá mạnh. Trong khi đó, giá nhiên liệu toàn cầu đã tăng trở lại trong tháng 8 khi căng thẳng trong cuộc xung đột Mỹ-Iran leo thang.
“Thách thức lớn hơn đôi chút sẽ nằm ở cách Fed giải thích điều này với công chúng đang có tâm lý bất an”, Joseph Brusuelas, chuyên gia kinh tế trưởng tại RSM, nhận định.
Theo ông, các nhà đầu tư có thể hoan nghênh việc giá cả tăng ở mức khiêm tốn, nhưng người tiêu dùng, đặc biệt là các hộ gia đình thuộc tầng lớp trung lưu và nhóm có thu nhập thấp hơn, có thể phải tăng vay nợ hoặc cắt giảm chi tiêu trong nửa cuối năm khi thu nhập khả dụng thực tế giảm.
Xác suất Fed giữ nguyên lãi suất tháng 9 tăng
Diễn biến lạm phát mới nhất phần nào củng cố quan điểm của một số nhà hoạch định chính sách rằng áp lực giá có thể đã đạt đỉnh.
Chủ tịch Fed New York John Williams từng nhiều lần cho biết ông kỳ vọng lạm phát tiếp tục hạ nhiệt khi tác động từ việc tăng thuế quan năm ngoái và cuộc chiến ở Trung Đông giảm bớt. Nếu điều này xảy ra, Fed có thể tiếp tục giữ nguyên lãi suất chính sách.
Sau khi báo cáo CPI tháng 7 được công bố, kỳ vọng của thị trường về khả năng Fed giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp ngày 15-16/9 tăng đáng kể.
Theo công cụ FedWatch của CME, các nhà giao dịch nâng xác suất Fed giữ nguyên lãi suất trong tháng 9 lên 62%, trong khi khả năng tăng lãi suất giảm xuống 38%.
Dù vậy, thị trường vẫn cho rằng Fed có thể phải tăng lãi suất trước khi kết thúc năm 2026 để kiềm chế lạm phát. Chỉ số này đã duy trì trên mục tiêu 2% của Fed trong hơn 5 năm.
Theo giới chuyên gia, báo cáo CPI mới nhất chưa đủ để xác định chắc chắn quyết định của Fed trong tháng 9.
Một yếu tố đáng chú ý là ngày càng có nhiều quan chức Fed lên tiếng ủng hộ tăng lãi suất, thậm chí cho rằng ngân hàng trung ương Mỹ nên thực hiện động thái này ngay tại cuộc họp tháng 7 thay vì giữ nguyên.
Olu Sonola, Trưởng bộ phận kinh tế Mỹ tại Fitch Ratings, cho rằng quyết định tháng 9 có thể vẫn khó đoán cho tới sát thời điểm cuộc họp nếu Fed không đưa ra định hướng chính sách rõ ràng.
“Nếu không có định hướng chính sách (forward guidance), quyết định vào tháng 9 có thể sẽ vẫn là một lựa chọn khó khăn và chưa ngã ngũ cho đến phút chót”, ông nhận định.
Theo ông Sonola, cả hai khả năng giữ nguyên và tăng lãi suất đều có cơ sở từ các dữ liệu kinh tế hiện tại, qua đó tạo điều kiện để cả phe “diều hâu” ủng hộ thắt chặt và phe “bồ câu” ủng hộ nới lỏng bảo vệ quan điểm của mình.
Không chỉ cuộc họp tháng 9, triển vọng chính sách trong những tháng còn lại của năm cũng phụ thuộc nhiều vào diễn biến tại Trung Đông.
Scott Anderson, chuyên gia kinh tế trưởng về thị trường Mỹ tại BMO Capital Markets, cho rằng báo cáo CPI mới nhất dù chưa mang tính quyết định nhưng có thể giúp giảm bớt lo ngại của Fed về nguy cơ hình thành vòng xoáy lạm phát do giá năng lượng.
Tuy nhiên, ông cho rằng Fed vẫn cần thêm bằng chứng từ các báo cáo lạm phát tiếp theo để xác nhận lạm phát dịch vụ cơ bản thực sự đang hạ nhiệt trước khi loại bỏ hoàn toàn khả năng tăng lãi suất.
CPI Mỹ tháng 7 tiếp tục cho thấy tốc độ tăng giá đang giảm, qua đó làm thay đổi đáng kể kỳ vọng của thị trường về cuộc họp chính sách tháng 9. Dù xác suất Fed giữ nguyên lãi suất hiện được đánh giá cao hơn, quyết định cuối cùng vẫn chưa được xác định khi lạm phát còn trên mục tiêu và giá năng lượng có nguy cơ tăng trở lại.
Các dữ liệu lạm phát trong những tháng tới, cùng diễn biến giá năng lượng và tình hình tại Trung Đông, sẽ tiếp tục là những yếu tố được theo dõi trước khi Fed đưa ra quyết định về lãi suất.
