UBND TP Đà Nẵng đã thông qua chủ trương đầu tư Dự án Hệ thống hạ tầng kỹ thuật và giao thông Khu di tích Đồi Trung Sơn với tổng kinh phí gần 400 tỷ đồng từ ngân sách thành phố. Dự án kết hợp xây dựng công viên cây xanh với bảo tồn các giá trị lịch sử, văn hóa tại khu vực.
Theo phương án được phê duyệt, UBND phường Liên Chiểu là đơn vị chủ đầu tư. Dự án gồm hai hợp phần chính là bồi thường, giải phóng mặt bằng và xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật. Trong đó, công tác giải phóng mặt bằng dự kiến cần hơn 200 tỷ đồng để bồi thường, hỗ trợ tái định cư cho các hộ dân bị ảnh hưởng, với 96 lô đất.
Bên cạnh đó, tuyến đường điện 110kV hiện hữu nằm trong phạm vi quy hoạch sẽ được di dời đến vị trí mới, tạo điều kiện triển khai các hạng mục xây dựng theo kế hoạch.
Tiến độ dự án được chia thành hai giai đoạn. Từ năm 2026 đến năm 2027, địa phương sẽ thực hiện các thủ tục đầu tư và giải phóng mặt bằng. Giai đoạn 2027–2029 tập trung thi công hệ thống đường giao thông, điện, chiếu sáng, cấp thoát nước, cây xanh, cảnh quan và bãi đỗ xe.
Sau khi hoàn thành, khu vực Đồi Trung Sơn được định hướng phát triển thành công viên sinh thái, đồng thời giữ gìn diện tích rừng hiện có. Dự án cũng hướng đến khai thác các giá trị văn hóa, lịch sử gắn với hoạt động du lịch bền vững, qua đó góp phần tạo thêm sinh kế cho người dân địa phương.
Việc đầu tư được đặt ra trong bối cảnh phường Liên Chiểu đô thị hóa nhanh, với nhiều khu dân cư, khu đô thị mới, khu công nghiệp và các tuyến giao thông lớn hình thành xung quanh rừng Trung Sơn. Với diện tích khoảng 12ha, khu rừng hiện là một trong những không gian xanh đáng chú ý còn lại giữa khu vực đô thị đang phát triển.
Ông Trần Công Nguyên, Chủ tịch UBND phường Liên Chiểu, cho biết dự án nhằm tri ân, giáo dục truyền thống, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa của người dân, đồng thời hoàn thiện kết nối hạ tầng kỹ thuật và giao thông, tạo cảnh quan đồng bộ cho khu vực. Sau khi thành phố chấp thuận chủ trương đầu tư, phường đã khẩn trương thực hiện các bước lập hồ sơ để sớm triển khai công trình.
Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Đà Nẵng, rừng Trung Sơn hình thành từ trước khi làng Trung Sơn được thành lập. Qua nhiều thế hệ, người dân trong thôn đã gìn giữ khu rừng, nơi hiện còn nhiều cây lâu năm thuộc nhóm gỗ quý hiếm.
Theo lời kể của các bậc cao niên, khu rừng từ lâu được xem là “rừng cấm”. Người dân không được chặt cây, đốn củi hay khai thác tài nguyên khoáng sản cát trắng tại đây. Việc duy trì quy ước bảo vệ rừng của cộng đồng đã góp phần gìn giữ nhiều dấu tích lịch sử, văn hóa bên trong và khu vực ven rừng.
Các di tích còn lại gồm mộ của gần 200 nghĩa sĩ, đình Trung Sơn, giếng cổ, bia tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ, miếu Âm linh và miếu Bà Ngũ Hành. Trên cơ sở những giá trị này, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Đà Nẵng đã hoàn thiện hồ sơ đề nghị công nhận rừng Trung Sơn là di tích cấp thành phố.
Ông Trần Phước Sơn, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND TP Đà Nẵng, nhận định rừng Trung Sơn có giá trị cả về tự nhiên lẫn lịch sử, văn hóa, do đó cần được đầu tư tôn tạo phù hợp. Cùng với triển khai hạ tầng, địa phương cần phối hợp với các cơ quan liên quan hoàn thiện hồ sơ đề nghị công nhận di tích.
Ông Sơn cũng đề nghị phường Liên Chiểu nghiên cứu bổ sung cây xanh có kích thước lớn, trong đó có các cây cổ thụ tại khu vực xung quanh và vùng đệm, nhằm hình thành vành đai xanh và cải thiện cảnh quan. Nguồn cây có thể được lựa chọn từ số cây thu hồi trong quá trình giải phóng đất rừng để mở rộng một số tuyến đường tại khu vực tỉnh Quảng Nam cũ. Đơn vị tư vấn có trách nhiệm nghiên cứu, lựa chọn các loại cây phù hợp với điều kiện khu vực.
Ngoài nguồn ngân sách đã bố trí cho dự án, ông Trần Phước Sơn đề nghị phường Liên Chiểu tăng cường vận động các nguồn lực xã hội hóa để đầu tư thêm một số hạng mục. Việc này được kỳ vọng góp phần tạo điểm nhấn cho khu vực và phát triển Đồi Trung Sơn thành điểm đến du lịch của địa phương.
