Đà Nẵng đề xuất vị trí mới cho ga đường sắt tốc độ cao, đặt tại xã Bà Nà

Đà Nẵng đang xem xét điều chỉnh vị trí ga hành khách thuộc dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam theo hướng dịch chuyển khoảng 5 km so với quy hoạch hiện nay. Phương án mới được kỳ vọng giúp giảm chi phí đầu tư, nâng cao hiệu quả khai thác quỹ đất và tạo động lực phát triển các khu đô thị, trung tâm logistics tại khu vực phía Tây - Tây Nam thành phố.

Ngày 4/6, Sở Xây dựng Đà Nẵng đã có báo cáo gửi UBND thành phố đề nghị xem xét chủ trương điều chỉnh vị trí quy hoạch ga hành khách đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.

Theo đề xuất, nhà ga sẽ được chuyển từ khu vực phường Hòa Khánh đến khu vực nút giao giữa Quốc lộ 14B và cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi tại Km706+300, thuộc xã Bà Nà. Vị trí mới cách địa điểm được quy hoạch trước đó khoảng 5 km về phía Đông Nam.

Sở Xây dựng cho biết việc rà soát, đề xuất điều chỉnh được thực hiện trong bối cảnh không gian phát triển kinh tế của thành phố đã được mở rộng. Mục tiêu là tối ưu hiệu quả đầu tư, đồng thời tạo điều kiện phát triển các khu đô thị theo mô hình TOD (phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng) quanh khu vực nhà ga.

Theo quy hoạch hiện hành, ga hành khách được bố trí tại khu vực phía Bắc nút giao đường Bà Nà - Suối Mơ với tuyến cao tốc Bắc - Nam. Tuy nhiên, đây là khu vực có địa hình đồi núi dốc, đòi hỏi khối lượng đào đắp lớn và giải pháp kỹ thuật phức tạp trong quá trình xây dựng. Những yếu tố này được đánh giá làm gia tăng chi phí đầu tư cũng như kéo dài thời gian triển khai dự án.

Bên cạnh đó, quỹ đất quanh khu vực ga hiện hữu bị giới hạn bởi địa hình tự nhiên và các dự án đã hình thành trước đó, gây khó khăn cho việc phát triển các tổ hợp đô thị hỗn hợp quy mô lớn hoặc trung tâm logistics. Khả năng kết nối với khu vực trung tâm thành phố và sân bay cũng chưa thực sự thuận lợi do khoảng cách tương đối xa.

Trong khi đó, khu vực xã Bà Nà được đánh giá có nhiều lợi thế hơn về điều kiện phát triển. Địa hình tương đối bằng phẳng với các đồi thấp và đồng ruộng giúp giảm đáng kể khối lượng san lấp, từ đó tiết kiệm chi phí đầu tư hạ tầng.

Đặc biệt, vị trí này nằm tại điểm giao cắt của nhiều tuyến giao thông quan trọng như Quốc lộ 14B, Quốc lộ 14G và tuyến cao tốc Bắc - Nam. Từ đây, hành khách có thể kết nối thuận lợi đến trung tâm Đà Nẵng và sân bay thông qua Quốc lộ 14B cùng trục đường Thăng Long ven sông Cẩm Lệ.

Theo đánh giá của Sở Xây dựng, khu vực mới sở hữu quỹ đất đủ lớn để hình thành các khu đô thị nén đa chức năng trong bán kính từ 800-1.000 m quanh nhà ga. Đây được xem là cơ sở quan trọng để phát triển mô hình TOD và tạo động lực tăng trưởng cho khu vực phía Tây - Tây Nam thành phố trong tương lai.

Ngoài chức năng vận tải hành khách, khu vực này còn được nhận định có tiềm năng phát triển trung tâm logistics quy mô lớn nhờ khả năng kết nối đa phương thức giữa đường sắt, hàng không và các khu công nghiệp. Đồng thời, vị trí mới cũng giúp tăng cường liên kết giao thông với Hội An và các địa phương lân cận.

Một ưu điểm khác của phương án đề xuất là khoảng cách giữa các ga trên tuyến được phân bổ hợp lý hơn. Theo tính toán của cơ quan chuyên môn, vị trí mới cách ga Chân Mây khoảng 46 km và ga Tam Kỳ khoảng 61 km, trong khi phương án hiện tại có khoảng cách lần lượt là 40 km và 67 km.

Từ góc độ quy hoạch đô thị, xu hướng bố trí các nhà ga đường sắt tốc độ cao gắn với mô hình TOD đang được nhiều quốc gia áp dụng nhằm tối ưu giá trị sử dụng đất và nâng cao hiệu quả đầu tư hạ tầng. Việc hình thành các trung tâm đô thị, thương mại và dịch vụ quanh nhà ga được xem là giải pháp giúp gia tăng nguồn lực phát triển, đồng thời thúc đẩy sử dụng giao thông công cộng.

Ở khía cạnh logistics, vị trí nằm tại giao điểm của các tuyến giao thông chiến lược có thể tạo điều kiện hình thành các trung tâm trung chuyển hàng hóa quy mô lớn trong tương lai. Khi hệ thống đường sắt tốc độ cao, cao tốc và hạ tầng hàng không được kết nối đồng bộ, khả năng lưu thông hàng hóa và hành khách giữa Đà Nẵng với các địa phương trong khu vực sẽ được cải thiện đáng kể.

Đề xuất điều chỉnh vị trí ga đã nhận được sự thống nhất của UBND xã Bà Nà, UBND phường Cẩm Lệ và Sở Nông nghiệp và Môi trường. Song song với đó, Đà Nẵng đang xúc tiến nhiều dự án hạ tầng kết nối như ngầm hóa nút giao Lê Thanh Nghị - Cách Mạng Tháng Tám - Thăng Long, mở rộng cầu Hòa Xuân và nghiên cứu tuyến MRT dọc đường Thăng Long nhằm đáp ứng nhu cầu giao thông trong tương lai.

Sở Xây dựng kiến nghị UBND thành phố xem xét thống nhất chủ trương để báo cáo Ban Thường vụ Thành ủy, đồng thời đề xuất Bộ Xây dựng chấp thuận phương án điều chỉnh làm cơ sở cập nhật vào quy hoạch chung của thành phố.

Tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam có chiều dài khoảng 1.541 km, kết nối Hà Nội với TP.HCM, tổng mức đầu tư dự kiến hơn 67 tỷ USD. Dự án dự kiến khởi công vào tháng 12/2026 và hoàn thành năm 2035. Riêng đoạn đi qua Đà Nẵng dài 116,42 km, đi qua 24 xã, phường. Thành phố dự kiến thu hồi 866 ha đất và bố trí gần 19.600 tỷ đồng để xây dựng 34 khu tái định cư cùng 13 nghĩa trang phục vụ công tác giải phóng mặt bằng. Với những điều chỉnh đang được nghiên cứu, Đà Nẵng kỳ vọng tối ưu hóa hiệu quả khai thác tuyến đường sắt tốc độ cao, đồng thời mở rộng dư địa phát triển đô thị và kinh tế trong dài hạn.