Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất bổ sung nhiều chính sách tài chính mới trong dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), trong đó có cơ chế điều tiết chênh lệch địa tô và áp thuế cao đối với đất bỏ hoang, giao dịch bất động sản ngắn hạn. Đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất, hạn chế đầu cơ và góp phần ổn định thị trường bất động sản.
Đề xuất đánh thuế cao đất bỏ hoang, mua bán ngắn hạn để chống đầu cơ bất động sản
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang lấy ý kiến đối với dự thảo tờ trình Luật Đất đai (sửa đổi) và báo cáo tổng kết thi hành Luật Đất đai 2024. Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất bổ sung cơ chế điều tiết chênh lệch địa tô cùng các chính sách thuế nhằm kiểm soát hoạt động đầu cơ trên thị trường bất động sản.
Theo cơ quan soạn thảo, thị trường bất động sản trong nước vẫn tồn tại nhiều yếu tố tiềm ẩn rủi ro như đầu cơ, sốt đất và tình trạng giá đất tăng cao nhưng không phản ánh đúng giá trị thực. Những diễn biến này không chỉ tác động đến thị trường địa ốc mà còn ảnh hưởng tới kinh tế vĩ mô cũng như quá trình xây dựng và thực thi chính sách về đất đai.
Từ thực tế trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng bên cạnh việc tiếp tục hoàn thiện cơ chế định giá đất, cần xây dựng thêm các công cụ điều tiết hiệu quả để kiểm soát thị trường.
Trong dự thảo, Bộ đề xuất bổ sung các chính sách tài chính về đất đai và thuế nhằm điều tiết phần địa tô chênh lệch. Một trong những nội dung được kiến nghị là điều tiết địa tô chênh lệch đối với phần thặng dư phát sinh trong hoạt động kinh doanh bất động sản.
Cùng với đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất áp dụng mức thuế cao đối với đất bỏ hoang và các giao dịch mua bán bất động sản trong thời gian ngắn. Theo cơ quan này, chính sách trên hướng tới mục tiêu sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai, chống lãng phí, góp phần xây dựng thị trường bất động sản lành mạnh và hạn chế hoạt động đầu cơ.
Trong báo cáo rà soát các chủ trương, đường lối của Đảng và hệ thống pháp luật liên quan đến dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết các nội dung về điều tiết địa tô chênh lệch, đất bỏ hoang, đầu cơ và mua bán ngắn hạn hiện chưa được quy định trong Luật Quản lý thuế.
Để bảo đảm tính khả thi khi triển khai, Bộ đề nghị nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Quản lý thuế cùng các luật thuế liên quan. Nội dung sửa đổi cần làm rõ căn cứ tính thuế, xác định nhóm đối tượng phải điều tiết và xây dựng cơ chế chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan thuế với cơ quan quản lý đất đai.
Theo kế hoạch, dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) sẽ được lấy ý kiến đến hết ngày 10/8.
Song song với quá trình sửa đổi Luật Đất đai, các cơ quan quản lý cũng đang rà soát và hoàn thiện nhiều quy định pháp luật khác có tác động trực tiếp đến thị trường bất động sản, trong đó có Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản.
Đối với dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản, Bộ Xây dựng - cơ quan chủ trì soạn thảo - xác định thuế là một trong những công cụ để Chính phủ điều tiết thị trường theo quy định tại khoản 2, Điều 57 của dự thảo luật.
Tuy nhiên, trong quá trình góp ý, Bộ Tài chính đề xuất loại bỏ quy định liên quan đến công cụ thuế. Trong khi đó, Bộ Xây dựng vẫn giữ quan điểm cần duy trì nội dung này do chính sách thuế đã được áp dụng ổn định theo Luật Kinh doanh bất động sản hiện hành.
Theo Bộ Xây dựng, việc tiếp tục quy định về công cụ thuế là cần thiết nhằm bảo đảm Nhà nước có đầy đủ giải pháp điều tiết thị trường bất động sản khi phát sinh yêu cầu quản lý.
Đề xuất đánh thuế đối với đất bỏ hoang không phải là vấn đề mới. Trước đó, nhiều tổ chức, chuyên gia và đại biểu Quốc hội đã nhiều lần kiến nghị áp dụng chính sách này nhằm góp phần hạ nhiệt thị trường bất động sản.
Năm ngoái, Chính phủ cũng yêu cầu nghiên cứu chính sách đánh thuế đối với đất hoang hóa, các dự án bất động sản và nhà ở chậm triển khai để ngăn ngừa tình trạng đầu cơ và hành vi thổi giá đất.
Ngoài giải pháp trên, nhiều ý kiến cũng từng đề xuất nghiên cứu đánh thuế đối với bất động sản thứ hai, tính thuế theo thời gian nắm giữ hoặc dựa trên phần lợi nhuận phát sinh trong mỗi lần chuyển nhượng.
Hiện nay, theo quy định hiện hành, người chuyển nhượng bất động sản phải nộp thuế thu nhập cá nhân bằng 2% giá trị chuyển nhượng, trong khi bên nhận chuyển nhượng nộp lệ phí trước bạ ở mức 0,5% giá trị nhà, đất.
Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đang được Bộ Nông nghiệp và Môi trường lấy ý kiến với nhiều đề xuất mới về chính sách tài chính và thuế nhằm tăng cường điều tiết thị trường bất động sản. Trong đó, các nội dung liên quan đến điều tiết chênh lệch địa tô, áp thuế cao với đất bỏ hoang và giao dịch ngắn hạn được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất và hạn chế tình trạng đầu cơ nếu được hoàn thiện trong hệ thống pháp luật.
