Ủy ban Thường vụ Quốc hội vừa cho ý kiến về chủ trương đầu tư dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội và việc điều chỉnh chủ trương đầu tư tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Hai dự án hạ tầng trọng điểm có tổng mức đầu tư sơ bộ gần 578.000 tỷ đồng, được kỳ vọng mở rộng không gian phát triển và tăng cường kết nối vùng.
Ngày 16/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội, đồng thời xem xét việc điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng nhằm cập nhật quy mô, phương án đầu tư và nâng cao hiệu quả khai thác.
Trình bày tờ trình của Chính phủ, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn cho biết Dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội được đầu tư nhằm hình thành tuyến đường cao tốc kết nối Hà Nội với các địa phương trong vùng, đáp ứng nhu cầu vận tải bền vững, đồng thời tạo động lực mở rộng không gian phát triển kinh tế.
Theo đề xuất, tuyến đường có chiều dài khoảng 349 km, đi qua 7 địa phương gồm TP. Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, TP. Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên và Phú Thọ.
Dự án bao gồm tuyến chính quy mô 6 làn xe cao tốc, tốc độ thiết kế từ 100-120 km/h và hệ thống đường song hành tối thiểu 2 làn xe với tốc độ thiết kế từ 60-80 km/h.
Sơ bộ tổng mức đầu tư của dự án khoảng 288.268 tỷ đồng. Trong đó, phần tuyến cao tốc chính có tổng vốn khoảng 215.192 tỷ đồng, dự kiến sử dụng ngân sách Trung ương.
Phần đường song hành có tổng vốn khoảng 73.076 tỷ đồng, được bố trí từ ngân sách các địa phương.
Sau khi phân tích các phương án đầu tư, Chính phủ đề xuất thực hiện dự án theo hình thức đầu tư công và tổ chức thu phí sau khi công trình hoàn thành nhằm góp phần giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực cạnh tranh và hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế.
Đối với Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Thứ trưởng Bộ Xây dựng cho biết dự án đã được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 187/2025/QH15.
Tuy nhiên, trong quá trình lập Báo cáo nghiên cứu khả thi đã xuất hiện nhiều yếu tố mới, đòi hỏi phải điều chỉnh chủ trương đầu tư nhằm nâng cao hiệu quả khai thác cũng như bảo đảm tính an toàn và phát triển bền vững.
Theo đề xuất của Chính phủ, đoạn tuyến chính từ ga Nam Hải Phòng đến ga Lạch Huyện sẽ được điều chỉnh thành tuyến nhánh.
Đồng thời, bổ sung đoạn đường sắt từ ga Yên Viên đến ga Gia Lâm dài khoảng 8,4 km cùng hai tuyến nhánh kết nối các tuyến đường sắt hiện hữu với hệ thống ga trên tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Ngoài ra, quy mô đoạn từ ga Bắc Hồng đến ga Nam Hải Phòng được điều chỉnh từ phương án đầu tư đường đơn theo phân kỳ sang đầu tư đường đôi.
Dự án cũng được bổ sung hạng mục di dời các công trình điện trên 110 kV thuộc hai dự án nằm cùng hành lang do TP. Hà Nội làm cơ quan chủ quản.
Sau khi cập nhật phạm vi, quy mô, khối lượng, đơn giá, tỷ giá và các chính sách liên quan, sơ bộ tổng mức đầu tư của Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng được xác định khoảng 289.975 tỷ đồng.
Mức đầu tư này tăng 86.744 tỷ đồng so với tổng mức đầu tư sơ bộ đã được Quốc hội phê duyệt trước đó.
Trình bày báo cáo thẩm tra sơ bộ, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết Thường trực Ủy ban thống nhất với sự cần thiết đầu tư Dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội.
Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện tổng mức đầu tư sơ bộ trên cơ sở cập nhật đầy đủ các số liệu nhằm bảo đảm tính chính xác, khả thi và phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương.
Đối với Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đánh giá việc Chính phủ trình Quốc hội điều chỉnh chủ trương đầu tư là phù hợp với quy định và đúng thẩm quyền.
Bên cạnh đó, cơ quan thẩm tra cũng đề nghị tiếp tục hoàn thiện cơ sở xác định tổng mức đầu tư, làm rõ nguyên nhân biến động của từng khoản mục chi phí, đồng thời bổ sung các giải pháp kiểm soát chi phí trong quá trình triển khai nhằm hạn chế tối đa việc tiếp tục điều chỉnh tổng mức đầu tư trong tương lai.
Việc trình chủ trương đầu tư Dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội và điều chỉnh Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng là bước chuẩn bị quan trọng đối với hai công trình hạ tầng quy mô lớn. Sau khi hoàn thiện hồ sơ theo ý kiến thẩm tra, các dự án sẽ tiếp tục được trình Quốc hội xem xét, quyết định theo quy định, hướng tới nâng cao năng lực kết nối liên vùng và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
