Nhiều thương hiệu Việt đang đưa cửa hàng và mô hình kinh doanh ra nước ngoài, thay vì chỉ xuất khẩu qua nhà phân phối. Xu hướng này diễn ra khi cạnh tranh trong nước gia tăng, trong khi cơ hội tiếp cận thị trường quốc tế ngày càng mở rộng.
Thương hiệu Việt tăng tốc hiện diện tại thị trường nước ngoài
Hoạt động mở rộng ra nước ngoài của doanh nghiệp Việt Nam đang ghi nhận những bước đi cụ thể hơn, đặc biệt trong lĩnh vực hàng tiêu dùng, bán lẻ, thực phẩm và đồ uống. Thay vì chỉ đưa sản phẩm đến các thị trường thông qua đối tác phân phối, một số thương hiệu đã bắt đầu xây dựng cửa hàng và trực tiếp tổ chức hoạt động kinh doanh tại nước sở tại.
Trong năm 2026, Vinamilk khai trương hai cửa hàng tại Phnom Penh (Campuchia), cùng đó chuỗi mỹ phẩm Hasaki mở hai điểm bán tại California (Mỹ), trong đó Maison Marou đã đưa sản phẩm vào sân bay Changi (Singapore). Đây là những bước mở rộng đáng chú ý của các thương hiệu có mô hình và thời gian phát triển khác nhau.
Trước đó xu hướng này cũng xuất hiện ở nhiều doanh nghiệp khác. Trung Nguyên Legend và Cộng Cà Phê đã phát triển cửa hàng tại một số thị trường quốc tế từ năm 2017 và 2018, hiện đã có khoảng 20 -30 điểm bán ở nước ngoài. Pizza 4P's hiện có hoạt động kinh doanh tại Campuchia, Ấn Độ, Indonesia, Nhật Bản và Mỹ. Trong lĩnh vực mỹ phẩm, thời trang, những cái tên như Cocoon và Chautfifth cũng từng bước tiếp cận khách hàng ngoài Việt Nam.
Đáng chú ý, tốc độ mở rộng của các thương hiệu không giống nhau. Vinamilk có lịch sử hoạt động khoảng 50 năm trước khi khai trương cửa hàng mang thương hiệu riêng ở nước ngoài, trong khi Chautfifth lựa chọn Singapore làm thị trường quốc tế đầu tiên sau khoảng 3 năm hoạt động trong nước. Điều này cho thấy thời gian thâm nhập thị trường quốc tế phụ thuộc vào mô hình kinh doanh, tệp khách hàng và khả năng chuẩn bị nguồn lực của từng doanh nghiệp.
Theo ghi nhận của Nikkei Asia, ngày càng nhiều doanh nghiệp tiêu dùng Việt Nam tìm cách mở rộng hoạt động tại thị trường nước ngoài. Xu hướng này không chỉ diễn ra ở các thương hiệu lớn mà còn xuất hiện trong nhiều lĩnh vực như F&B, thời trang và mỹ phẩm.
Động lực mở rộng một phần đến từ áp lực cạnh tranh trong nước. Quy mô ngành bán lẻ Việt Nam đã tăng hơn gấp đôi kể từ năm 2015, đạt tổng doanh thu 273 tỷ USD vào năm 2025. Tuy nhiên, quy mô thị trường lớn không đồng nghĩa mọi ngành hàng đều còn nhiều dư địa tăng trưởng. Ở một số lĩnh vực như thực phẩm và đồ uống, số lượng cửa hàng tăng nhanh trong khi doanh thu không tăng tương ứng, khiến doanh nghiệp phải tìm kiếm nguồn khách hàng và thị trường mới.
Theo ông Đặng Hà Quốc Bình (Binh Dang), đối tác liên kết tại công ty tư vấn quản lý Bain & Company, đây là một trong những động lực thúc đẩy doanh nghiệp tìm kiếm thị trường mới.
"Thị trường nội địa đang dần bão hòa. Trong những ngành như F&B, số lượng cửa hàng tăng nhanh hơn doanh thu", ông nhận định.
Bên cạnh đó, cộng đồng người Việt ở nước ngoài và lượng khách quốc tế đến Việt Nam cũng tạo thêm điều kiện để thương hiệu trong nước tiếp cận người tiêu dùng quốc tế. Tuy nhiên, đây chủ yếu là nhóm khách hàng ban đầu; để phát triển lâu dài, doanh nghiệp cần mở rộng tệp khách hàng bản địa và xây dựng nhận diện thương hiệu phù hợp với từng thị trường.
Từ xuất khẩu sản phẩm đến đầu tư và kinh doanh trực tiếp
Sự thay đổi trong cách tiếp cận thị trường nước ngoài còn thể hiện qua dòng vốn đầu tư. Năm 2025, vốn đầu tư ra nước ngoài của doanh nghiệp Việt Nam vượt 1 tỷ USD, tăng gấp đôi so với một thập kỷ trước. Trong giai đoạn 2022-2025, tốc độ tăng trưởng kép hằng năm đạt 31%. Riêng lĩnh vực bán buôn và bán lẻ, bao gồm hoạt động sửa chữa ô tô, xe máy, ghi nhận 131 triệu USD vốn đầu tư ra nước ngoài trong năm 2025.
Những con số này phản ánh xu hướng doanh nghiệp không chỉ tìm đầu ra cho hàng hóa mà còn chủ động tham gia sâu hơn vào hoạt động kinh doanh tại thị trường sở tại. Việc đầu tư trực tiếp có thể giúp doanh nghiệp tiếp cận khách hàng, nắm bắt nhu cầu, xây dựng hệ thống phân phối và phát triển thương hiệu trong dài hạn. Đồng thời, quá trình hiện diện ở nước ngoài cũng tạo cơ hội tiếp cận nguồn vốn, công nghệ, đối tác và các trung tâm nghiên cứu, phát triển quốc tế.
Công nghệ số đang mở rộng thêm khả năng tiếp cận thị trường cho doanh nghiệp. Thương mại điện tử, thanh toán số và dữ liệu giúp doanh nghiệp nghiên cứu hành vi tiêu dùng, tiếp cận khách hàng xuyên biên giới và tối ưu hoạt động quản trị. Nhờ đó, cơ hội mở rộng không chỉ dành cho các tập đoàn lớn mà còn có thể được khai thác bởi doanh nghiệp vừa và nhỏ nếu có chiến lược phù hợp.
Mạng lưới các hiệp định thương mại tự do và quá trình đa dạng hóa chuỗi cung ứng toàn cầu cũng tạo thêm điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam kết nối với đối tác, mở rộng hoạt động sản xuất, phân phối và dịch vụ. Chương trình “Vươn ra thị trường quốc tế” giai đoạn 2026-2030 được phê duyệt tại Quyết định số 626/QĐ-TTg ngày 6/4/2026 cũng hướng tới thúc đẩy doanh nghiệp mở rộng đầu tư, kinh doanh ở nước ngoài và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Dù vậy, việc đưa một mô hình đã thành công tại Việt Nam sang quốc gia khác không đơn giản. Khác biệt về thị hiếu, mức chi tiêu, chi phí thuê mặt bằng, nhân công và quy định pháp lý có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh. Doanh nghiệp cũng cần tính toán kỹ hiệu quả trên từng cửa hàng, từng đơn vị sản phẩm và khả năng vận hành trước khi mở rộng quy mô.
Thực tế, một số thương hiệu đã phải điều chỉnh sản phẩm để phù hợp với người tiêu dùng địa phương. Maison Marou, bên cạnh việc giới thiệu chocolate làm từ cacao Việt Nam tại Singapore, còn phát triển những hương vị riêng cho thị trường này. Cách tiếp cận cho thấy bản địa hóa không chỉ nằm ở hoạt động quảng bá mà còn cần được thể hiện trong danh mục sản phẩm và trải nghiệm khách hàng.
Sau 15 năm phát triển tại Việt Nam với hệ thống 24 cửa hàng, Maison Marou mới mở cửa hàng đầu tiên ở thị trường nước ngoài. "Ngay từ đầu, chúng tôi đã muốn giới thiệu những sản phẩm được làm hoàn toàn từ cacao Việt Nam tới phần còn lại của thế giới", ông Vincent Mourou, CEO kiêm đồng sáng lập Maison Marou chia sẻ.
Khi mở rộng ra quốc tế, lợi thế từng có tại thị trường trong nước như mức độ am hiểu người tiêu dùng hay mạng lưới phân phối quen thuộc có thể không còn phát huy tương tự. Vì vậy, năng lực tài chính, quản trị rủi ro, xây dựng đội ngũ nhân sự địa phương và khả năng thích ứng với môi trường kinh doanh mới sẽ ảnh hưởng lớn đến hiệu quả đầu tư.
Việc ngày càng nhiều thương hiệu Việt tìm kiếm cơ hội ở nước ngoài cho thấy phạm vi cạnh tranh của doanh nghiệp đang được mở rộng. Từ xuất khẩu hàng hóa đến xây dựng cửa hàng, đầu tư và tổ chức kinh doanh trực tiếp, quá trình vươn ra quốc tế đang đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực vận hành và phát triển thương hiệu. Đây cũng là yếu tố quyết định khả năng biến cơ hội mở rộng thị trường thành tăng trưởng dài hạn.
Hướng tới mục tiêu 100 doanh nghiệp Việt mở rộng ra nước ngoài vào năm 2030
Việc đưa doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu đang được Chính phủ chú trọng. Một số chương trình quốc tế như Global Thai Campaign của Thái Lan hay Startup Korea của Hàn Quốc cũng được xem là kinh nghiệm tham khảo trong quá trình xây dựng chính sách hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam.
Trong năm 2025, Việt Nam triển khai nhiều cải cách liên quan đến khu vực kinh tế tư nhân, trong đó có Luật Đầu tư và Nghị quyết 68, nhằm cải thiện môi trường kinh doanh và đơn giản hóa các quy định đối với doanh nghiệp.
Trên cơ sở đó, chương trình GoGlobal đặt mục tiêu hỗ trợ thương hiệu Việt mở rộng hoạt động tại thị trường nước ngoài. Đến năm 2030, chương trình hướng tới có ít nhất 100 doanh nghiệp vươn ra thị trường quốc tế, trong đó tối thiểu 10 doanh nghiệp đạt doanh thu xuất khẩu trực tuyến trên 10 triệu USD.
Ông Chad Ovel của Mekong Capital đánh giá các thương hiệu Việt có cơ hội phát triển tại thị trường nước ngoài nhờ khả năng tạo ra những sản phẩm mang bản sắc riêng. Theo ông, người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến các thương hiệu có câu chuyện và sản phẩm khác biệt, thay vì những mô hình chỉ lặp lại các sản phẩm đã phổ biến trên thị trường.
Tuy nhiên, để khai thác cơ hội này, doanh nghiệp cần kết hợp bản sắc thương hiệu với khả năng thích ứng với thị hiếu và điều kiện kinh doanh tại từng quốc gia. Đây cũng là yếu tố quan trọng để các thương hiệu Việt xây dựng chỗ đứng lâu dài khi mở rộng hoạt động ra nước ngoài.