Động thái mới đối với đề xuất di dời ga Hà Nội về Ngọc Hồi của Vingroup

Liên quan đến kiến nghị di dời tuyến đường sắt hiện hữu và chuyển chức năng ga đầu mối từ ga Hà Nội về Ngọc Hồi để phục vụ dự án mở rộng Quốc lộ 1A, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc yêu cầu các cơ quan chức năng đánh giá kỹ lưỡng tác động kinh tế - xã hội, hạ tầng giao thông và hiệu quả đầu tư trước khi xem xét quyết định.

Văn phòng Chính phủ vừa có văn bản gửi Bộ Xây dựng và UBND TP Hà Nội truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đối với các đề xuất do Vingroup đưa ra liên quan đến hạ tầng đường sắt và giao thông đô thị.

Theo đó, Bộ Xây dựng được giao chủ trì, phối hợp với UBND TP Hà Nội cùng các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, xem xét các kiến nghị của doanh nghiệp theo đúng thẩm quyền và quy định pháp luật. Đối với những nội dung vượt thẩm quyền, Bộ Xây dựng có trách nhiệm báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định theo quy trình hiện hành.

Đáng chú ý, Phó Thủ tướng yêu cầu đánh giá toàn diện những tác động có thể phát sinh nếu chuyển chức năng ga đầu mối từ ga Hà Nội về ga Ngọc Hồi. Nội dung đánh giá bao gồm ảnh hưởng đến hoạt động vận tải đường sắt, chi phí xã hội, nguy cơ ùn tắc giao thông, hoạt động sản xuất kinh doanh của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR), cũng như việc làm và đời sống của người lao động trong ngành.

Bên cạnh đó, cơ quan chức năng cần xem xét thực trạng hạ tầng giao thông kết nối khu vực Ngọc Hồi khi hệ thống hạ tầng tại đây hiện chưa được đầu tư đồng bộ như khu vực trung tâm thành phố.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu các đơn vị liên quan tổ chức đánh giá, so sánh nhiều phương án đầu tư khác nhau nhằm lựa chọn giải pháp tối ưu về hiệu quả kinh tế, kỹ thuật và xã hội.

Trong trường hợp các dự án được triển khai theo hình thức đối tác công tư (PPP), việc lựa chọn nhà đầu tư phải thực hiện đúng quy định pháp luật, bảo đảm công khai, minh bạch và tránh thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước.

Trước đó, Vingroup cho biết liên danh gồm doanh nghiệp này và ba đối tác khác đã được UBND TP Hà Nội lựa chọn thực hiện Dự án Trục không gian Quốc lộ 1A gắn với chỉnh trang, tái thiết đô thị theo hình thức PPP, hợp đồng BT.

Dự án có chiều dài khoảng 36,3 km, đi qua 18 phường, xã của Hà Nội. Điểm đầu tuyến kết nối Vành đai 1 tại khu vực nút giao hầm Kim Liên, trong khi điểm cuối kết nối khu vực Cầu Giẽ thuộc địa phận xã Chuyên Mỹ.

Theo quy hoạch, tuyến đường được thiết kế với mặt cắt ngang lên tới 90 m, bao gồm 10 làn xe trên trục chính và 6 làn xe song hành hai bên. Tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 162.000 tỷ đồng và mục tiêu hoàn thành vào năm 2027.

Vingroup cho biết dự án đã được khởi công từ ngày 19/5/2026. Để bảo đảm tiến độ thi công, doanh nghiệp kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo các cơ quan liên quan sớm triển khai việc di dời tuyến đường sắt hiện hữu từ ga Hà Nội đến Ngọc Hồi hoặc vị trí phù hợp do Bộ Xây dựng và UBND TP Hà Nội xác định, qua đó bàn giao mặt bằng trong năm 2026.

Ngoài đề xuất di dời đường sắt, Vingroup cũng bày tỏ mong muốn tham gia đầu tư nhiều dự án hạ tầng đường sắt theo hình thức PPP, hợp đồng BT thanh toán bằng tiền.

Trong số đó có dự án xây dựng ga hàng hóa và ga hành khách tạm tại Ngọc Hồi nhằm phục vụ quá trình di chuyển chức năng của ga Hà Nội. Doanh nghiệp cũng đề xuất cải dịch tuyến đường sắt khổ 1.000 mm đoạn Ngọc Hồi – Phú Xuyên theo hành lang dùng chung với tuyến đường sắt tốc độ cao trong tương lai.

Theo phương án được đưa ra, tuyến đường sắt hiện hữu sau khi di dời sẽ được bàn giao để phục vụ triển khai Dự án mở rộng Quốc lộ 1A.

Để giảm thiểu tác động đối với hành khách trong giai đoạn chuyển đổi, Vingroup cam kết bố trí hệ thống xe buýt miễn phí kết nối giữa ga Ngọc Hồi và khu vực trung tâm Hà Nội.

Bên cạnh đó, tập đoàn cho biết sẽ tiếp nhận toàn bộ lao động dôi dư hoặc chưa được bố trí công việc trong quá trình sắp xếp lại hệ thống đường sắt nội đô vào làm việc tại các cơ sở thuộc doanh nghiệp.

Việc chuyển chức năng ga Hà Nội về Ngọc Hồi không chỉ là vấn đề hạ tầng đường sắt mà còn liên quan trực tiếp đến quy hoạch đô thị, tổ chức giao thông và phát triển không gian trung tâm Thủ đô. Trong nhiều năm qua, khu vực ga Hà Nội được xem là đầu mối giao thông quan trọng với hệ thống kết nối đồng bộ, trong khi Ngọc Hồi vẫn đang trong quá trình hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và giao thông liên kết.

Do đó, việc đánh giá kỹ tác động của phương án di dời được xem là yêu cầu cần thiết nhằm bảo đảm sự cân bằng giữa mục tiêu phát triển đô thị và duy trì hiệu quả vận tải đường sắt.

Đề xuất tham gia đầu tư đồng thời nhiều hạng mục đường sắt cho thấy xu hướng huy động nguồn lực xã hội vào các dự án hạ tầng quy mô lớn ngày càng rõ nét. Trong bối cảnh nhu cầu đầu tư hạ tầng ngày càng tăng, mô hình PPP được xem là một trong những giải pháp giúp chia sẻ gánh nặng ngân sách và đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án.

Tuy nhiên, theo yêu cầu của Chính phủ, quá trình lựa chọn nhà đầu tư và tổ chức thực hiện cần bảo đảm tính minh bạch, cạnh tranh và hiệu quả sử dụng tài sản công, đặc biệt đối với các dự án có quy mô vốn lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng.

Việc Chính phủ yêu cầu đánh giá toàn diện đề xuất của Vingroup cho thấy sự thận trọng đối với những quyết định có ảnh hưởng sâu rộng đến hệ thống giao thông và quy hoạch đô thị Hà Nội. Trong thời gian tới, kết quả rà soát của Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan sẽ là cơ sở quan trọng để xem xét tính khả thi của phương án di dời ga Hà Nội, đồng thời định hình hướng phát triển các dự án hạ tầng chiến lược gắn với khu vực phía Nam Thủ đô.