Dòng vốn rút khỏi các ETF vẫn ở mức cao trước thời điểm Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng, trong đó phần lớn tập trung ở các quỹ ETF ngoại.
Tính đến đầu tháng 9, 29 quỹ hoán đổi danh mục (ETF) cổ phiếu gắn với Việt Nam có tổng giá trị tài sản ròng (NAV) 62.994 tỉ đồng. Từ đầu năm, các quỹ ghi nhận rút ròng 5.822 tỉ đồng, bằng khoảng 9,2% quy mô NAV đầu tháng 9.
Gần 86% dòng vốn rút khỏi các ETF tập trung ở quỹ ngoại
So với cuối tháng 6, tổng NAV giảm 3.600 tỉ đồng (-5,4%), từ 66.594 tỉ đồng xuống 62.994 tỉ đồng. Cùng khoảng thời gian, mức rút ròng lũy kế tăng thêm 1.610 tỉ đồng (+38,2%), từ 4.212 tỉ đồng lên 5.822 tỉ đồng.
NAV chịu ảnh hưởng đồng thời từ hoạt động phát hành và mua lại chứng chỉ quỹ, biến động giá tài sản trong danh mục và tỉ giá. Dòng tiền vào, ra là một trong những yếu tố làm thay đổi quy mô tài sản của ETF.
Phần lớn lượng vốn rút tập trung ở 9 quỹ ETF niêm yết ở nước ngoài, thuộc nhóm quỹ ngoại. Các quỹ này quản lý khoảng 39.200 tỉ đồng, chiếm 62,2% tổng NAV, nhưng ghi nhận rút ròng 4.999 tỉ đồng, tương đương 85,9% tổng mức rút của 29 quỹ ETF.
So với NAV hiện tại, lượng vốn rút tương đương khoảng 12,8% quy mô của nhóm quỹ ngoại. Tỉ lệ tương ứng của 20 ETF trong nước khoảng 3,5%.
Trong 1 tháng gần nhất, các quỹ ngoại ghi nhận rút ròng 1.012 tỉ đồng, trong khi các ETF trong nước hút ròng 120 tỉ đồng.
DCVFMVN Diamond của Dragon Capital Việt Nam hút khoảng 74 tỉ đồng; SSIAM VNFIN Lead hút 58 tỉ đồng; DCVFMVN30 hút 56 tỉ đồng và SSIAM VNX50 hút 52 tỉ đồng.
Tính từ đầu năm, các ETF trong nước vẫn ghi nhận rút ròng 823 tỉ đồng.
Trong nhóm quỹ ngoại, VanEck Vietnam ETF và Fubon Vietnam ETF chiếm phần lớn lượng vốn rút, với tổng cộng khoảng 4.254 tỉ đồng từ đầu năm, tương đương 73% mức rút của toàn bộ 29 ETF.
VanEck Vietnam ETF bám MarketVector Vietnam Local Index, còn Fubon Vietnam ETF (00885) đầu tư theo FTSE Vietnam 30 Index.
Dòng vốn và mức chênh lợi suất với chỉ số tham chiếu cũng có thể diễn biến khác nhau. KIM ACE Vietnam VN30 ETF có lợi suất NAV trên mỗi chứng chỉ quỹ thấp hơn VN30 khoảng 0,77 điểm phần trăm từ đầu năm, mức chênh thấp nhất trong 5 ETF cùng theo VN30 được so sánh. Quỹ vẫn ghi nhận rút ròng gần 998 tỉ đồng, trong đó 728 tỉ đồng phát sinh trong 1 tháng gần nhất.
Mức chênh lợi suất thể hiện khoảng cách giữa kết quả của ETF và chỉ số tham chiếu trong giai đoạn được tính toán, còn dòng tiền phản ánh quy mô vốn nhà đầu tư phân bổ vào sản phẩm. Trường hợp KIM ACE Vietnam VN30 ETF cho thấy một quỹ có thể bám khá sát chỉ số nhưng vẫn ghi nhận lượng vốn rút lớn.
Fubon giảm quy mô, lượng cổ phiếu nắm giữ cũng giảm theo
Phương thức mô phỏng chỉ số quyết định cách dòng vốn tại ETF tác động tới danh mục cổ phiếu. Fubon Vietnam ETF trực tiếp nắm giữ cổ phiếu Việt Nam, trong khi Xtrackers Vietnam Swap UCITS ETF 1C của DWS sử dụng hợp đồng hoán đổi để tái tạo hiệu suất chỉ số.
Tại Fubon, số chứng chỉ quỹ lưu hành giảm từ 736,238 triệu đơn vị ngày 24-3 xuống 599,238 triệu đơn vị ngày 3-9, tương đương giảm 18,6%. Trong cùng giai đoạn, NAV giảm từ khoảng 12,24 tỉ đô la Đài Loan (TWD) xuống 11,21 tỉ TWD, còn NAV trên mỗi chứng chỉ quỹ tăng từ khoảng 16,63 lên 18,71 TWD.
Số chứng chỉ quỹ lưu hành giảm mạnh đã kéo tổng quy mô Fubon đi xuống dù giá trị tài sản trên mỗi đơn vị tăng.
Mối liên hệ với danh mục cổ phiếu thể hiện rõ hơn trong giai đoạn từ 26-8 đến 3-9. Số chứng chỉ quỹ Fubon giảm từ 606,738 triệu xuống 599,238 triệu đơn vị, tương đương 1,24%.
Cùng thời gian, số cổ phiếu VIC trong danh mục Fubon giảm 101.000 cổ phiếu (-1,25%); VHM giảm 212.000 cổ phiếu (-1,25%); HPG giảm 408.000 cổ phiếu (-1,25%); VCB giảm 101.000 cổ phiếu (-1,26%) và MSN giảm 80.000 cổ phiếu (-1,25%). Mức giảm tại 5 khoản đầu tư lớn gần tương ứng với mức thu hẹp số chứng chỉ quỹ lưu hành.
Quy mô điều chỉnh ở từng mã còn phụ thuộc vào tỉ trọng trong danh mục. Ngày 3-9, VIC chiếm 21,19% NAV Fubon, VHM 13,33%, HPG 7,54%, VCB 5,05% và MSN 4,72%. Riêng VIC và VHM chiếm 34,52% tài sản quỹ; 5 cổ phiếu trên chiếm tổng cộng 51,83%.
Xtrackers có cấu trúc khác. Quỹ sử dụng hợp đồng hoán đổi và từ ngày 14-10-2025 chuyển chỉ số tham chiếu sang STOXX Vietnam Total Market Liquid Index.
Khi quy mô một ETF tổng hợp như Xtrackers thay đổi, sự điều chỉnh được thực hiện thông qua hợp đồng hoán đổi và các đối tác giao dịch. Mức ảnh hưởng tới thị trường cổ phiếu còn phụ thuộc vào cách các bên quản lý và phòng ngừa vị thế.
Cùng một lượng vốn rút khỏi ETF có thể tạo ra mức tác động khác nhau trên thị trường cổ phiếu. Với Fubon, quy mô quỹ thu hẹp đi cùng việc giảm trực tiếp số cổ phiếu trong danh mục. Với Xtrackers, sự thay đổi được truyền qua cấu trúc hoán đổi.
Rời rổ cận biên trong 1 đợt, 90% tỉ trọng mục tiêu được bổ sung trong năm 2027
FTSE Russell sẽ chuyển Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp trong kỳ cơ cấu tháng 9. Việt Nam rời FTSE Frontier Index Series trong 1 đợt, còn quá trình gia nhập FTSE Global Equity Index Series (FTSE GEIS) được chia thành 4 đợt.
Đợt đầu có hiệu lực từ ngày 21-9 với 10% tỉ trọng mục tiêu. Ba đợt tiếp theo bổ sung 20% vào tháng 3-2027, 35% vào tháng 6-2027 và 35% vào tháng 9-2027, đưa tỉ trọng tích lũy lần lượt lên 30%, 65% và 100%.
Có 27 cổ phiếu Việt Nam đủ điều kiện trong FTSE Global All Cap cho kỳ tháng 9, gồm VCB, VIC, VHM ở nhóm vốn hóa lớn; BID, HPG, VPB ở nhóm vốn hóa vừa và 21 cổ phiếu vốn hóa nhỏ.
