Trên công trường cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang giai đoạn 1, Gói thầu xây dựng 22 cầu dự kiến hoàn thành đúng hạn vào ngày 30/10/2026, trong khi 5 gói thầu xây lắp đường được đề nghị kéo dài thời gian thực hiện đến ngày 31/12/2026. Chênh lệch tiến độ giữa các hạng mục đang đặt ra yêu cầu tăng cường phối hợp để bảo đảm toàn tuyến có thể đưa vào khai thác đồng bộ.
Tính đến ngày 21/10, nhiều công trình cầu trên tuyến cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang đã cơ bản hoàn thành phần kết cấu chính và chuyển sang các công đoạn cuối. Tuy nhiên, một số hạng mục đường vẫn còn khối lượng đáng kể, khiến tiến độ giữa các gói thầu chưa đồng đều.
Dự án đoạn qua tỉnh Tuyên Quang có chiều dài 77 km, trong đó 12,5 km đầu tuyến được đầu tư theo quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh, còn 64,5 km tiếp theo có quy mô 2 làn xe. Phần đường được chia thành nhiều gói thầu theo từng đoạn tuyến. Riêng 22 công trình cầu được giao thực hiện trong Gói thầu XL24 do Liên danh Tập đoàn Đèo Cả - Công ty cổ phần Xây dựng Cầu 75 đảm nhiệm.
Theo Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình số 1, Gói thầu XL24 đã thực hiện 95,62% giá trị hợp đồng và được đề xuất giữ nguyên thời hạn hoàn thành ngày 30/10/2026. Trong khi đó, số liệu cập nhật từ Ban điều hành Gói thầu XL24 cho biết giá trị xây lắp của gói thầu đã đạt khoảng 97%.
Đến nay, liên danh nhà thầu đã cơ bản hoàn thành 16/16 cầu trên tuyến chính và kết cấu chính của 6/6 cầu tuyến nhánh. Trong số các cầu tuyến nhánh, 3 cầu đã được thảm bê tông nhựa.
Quá trình triển khai gặp nhiều khó khăn do mưa lớn, giá vật liệu biến động và các công trình cầu nằm phân tán tại nhiều vị trí cách xa nhau. Để duy trì tiến độ, nhà thầu đã điều chỉnh phương án thi công, bố trí nhiều mũi triển khai cùng lúc và phối hợp với các đơn vị thi công đường tại những khu vực tiếp giáp.
Trái với tiến độ của Gói thầu XL24, phần xây lắp đường đang cần thêm thời gian để hoàn thành. Chủ đầu tư đã đề nghị gia hạn đến ngày 31/12/2026 đối với 5 gói thầu xây lắp số 19 - 23 và 2 gói thầu tư vấn giám sát, kiểm định chất lượng.
Các gói thầu xây lắp đường được đề nghị gia hạn hiện đạt từ 81,08% đến 91,38% giá trị hợp đồng. Khối lượng còn lại chủ yếu tập trung ở các hạng mục mặt đường, nút giao, đường gom, đường ngang và hệ thống an toàn giao thông.
Theo chủ đầu tư, tiến độ các gói thầu bị ảnh hưởng bởi thời tiết bất lợi, vướng mắc mặt bằng, việc điều chỉnh thiết kế và biến động giá vật liệu. Bên cạnh đó, một số nhà thầu chưa huy động đủ nguồn lực để bù đắp khối lượng chậm so với kế hoạch. Việc gia hạn thời gian thực hiện không đồng nghĩa với miễn trừ trách nhiệm hợp đồng. Những trường hợp chậm tiến độ do nguyên nhân chủ quan vẫn sẽ được xem xét xử lý theo các điều khoản đã ký kết.
Khoảng cách tiến độ giữa các gói thầu không chỉ thể hiện ở tỷ lệ giá trị hợp đồng đã thực hiện mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đưa tuyến cao tốc vào khai thác. Một công trình cầu hoàn thành đúng hạn vẫn chưa thể phát huy công năng nếu đường dẫn hai đầu, nút giao hoặc hệ thống an toàn giao thông chưa được hoàn thiện. Tương tự, những điểm chưa khớp nối giữa các đơn vị thi công có thể làm chậm quá trình hoàn thành cả đoạn tuyến.
Vấn đề phối hợp giữa các gói thầu từng được đặt ra từ giai đoạn chuẩn bị dự án. Ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà thầu xây dựng Việt Nam, đã lưu ý rằng việc chia nhỏ gói thầu có thể gây khó khăn cho công tác điều phối tiến độ và kiểm soát chất lượng.
Trong khi đó, PGS.TS. Trần Chủng, nguyên Cục trưởng Cục Giám định Nhà nước về Chất lượng công trình xây dựng, cũng đặt vấn đề về tính hợp lý của phương án tập hợp 22 công trình cầu phân bố trên toàn tuyến vào một gói thầu riêng.
Những vấn đề này cần được xem xét trong bối cảnh giá trị xây lắp lũy kế của toàn Dự án mới đạt 78,38% giá trị hợp đồng, còn nhóm gói thầu dự kiến hoàn thành trong năm 2026 đạt khoảng 86,1%.
Để thu hẹp khoảng cách tiến độ, các nhà thầu thi công đường cần bổ sung nhân lực, thiết bị và xây dựng kế hoạch triển khai phù hợp với khối lượng còn lại. Đồng thời, các đơn vị phải thống nhất thời điểm bàn giao tại từng vị trí tiếp giáp với công trình cầu, tránh tình trạng một hạng mục đã hoàn thành nhưng phải chờ các hạng mục liên quan.
Tiến độ thi công cũng gắn với yêu cầu giải ngân vốn đầu tư công. Theo số liệu của chủ đầu tư, Dự án mới giải ngân 926,577 tỷ đồng trong tổng kế hoạch vốn năm 2026 là 2.100,970 tỷ đồng, tương đương 44,1%. Như vậy, khối lượng vốn cần giải ngân trong thời gian còn lại của năm vẫn ở mức lớn.
Bên cạnh việc đẩy nhanh thi công, chủ đầu tư cần tập trung tháo gỡ các vướng mắc về mặt bằng, tổ chức nghiệm thu và thanh toán đối với khối lượng đã hoàn thành. Các công việc này cần được triển khai đồng thời để vừa đáp ứng yêu cầu tiến độ, vừa nâng cao khả năng giải ngân vốn được giao.
Theo Báo Đầu tư, tại hội nghị sơ kết 9 tháng đầu năm 2026, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã yêu cầu giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026. Bộ trưởng đồng thời nhấn mạnh trách nhiệm của chủ đầu tư, ban quản lý dự án và yêu cầu xử lý các nhà thầu vi phạm hợp đồng.
Từ thực tế Dự án cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang giai đoạn 1, PGS.TS. Trần Chủng cho rằng phương án phân chia gói thầu cần được tính toán kỹ ngay từ khâu chuẩn bị dự án, bảo đảm phù hợp với đặc điểm kỹ thuật, trình tự thi công và khả năng kết nối giữa các hạng mục. Chủ đầu tư cũng cần xác định rõ trách nhiệm của từng nhà thầu, đồng thời kiểm soát chặt các mốc bàn giao chung.
“Mục tiêu cuối cùng không dừng ở việc từng nhà thầu hoàn thành phần việc theo hợp đồng, mà là bảo đảm toàn bộ công trình hoàn thành đồng bộ, sớm đưa vào khai thác, phát huy hiệu quả nguồn vốn đầu tư”, vị chuyên gia nhấn mạnh.
