Dự thảo Quy hoạch các tuyến, ga đường sắt khu vực đầu mối thành phố Hà Nội đề xuất xây dựng mới 6 tuyến đường sắt với tổng chiều dài khoảng 298km, trong đó tuyến tốc độ cao Bắc - Nam có tốc độ thiết kế 350km/h. Quy hoạch cũng xác định phương án kỹ thuật cho 11 tuyến đường sắt quốc gia và hệ thống nhà ga trong khu vực.
Theo thông tin từ Cục Đường sắt Việt Nam, Bộ Xây dựng đang thẩm định, xem xét phê duyệt Quy hoạch các tuyến, ga đường sắt khu vực đầu mối thành phố Hà Nội. Dự thảo xác định phạm vi nghiên cứu gồm 11 tuyến đường sắt quốc gia, 39 ga, tổ hợp công nghiệp cùng các nút giao giữa đường sắt với đường sắt và giữa đường bộ với đường sắt.
Trong số 11 tuyến được đưa vào quy hoạch, có 5 tuyến đường sắt hiện hữu với tổng chiều dài khoảng 179km trong phạm vi nghiên cứu, gồm Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội - Lạng Sơn, Hà Nội - Thái Nguyên, Hà Nội - Lào Cai và Hà Nội - Thành phố Hồ Chí Minh. Các tuyến này sẽ được nâng cấp, cải tạo nhằm duy trì hoạt động khai thác an toàn.
Đối với mạng lưới xây mới, dự thảo đề xuất 6 tuyến với tổng chiều dài khoảng 298km. Các tuyến gồm Vành đai phía Đông (Ngọc Hồi - Thường Tín - Kim Sơn); Vành đai phía Tây (Thạch Lỗi - Tây Hà Nội - Ngọc Hồi, Thường Tín); đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam; Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh và Hà Nội - Đồng Đăng.
Hệ thống nhà ga dự kiến có 39 ga, trong đó 4 ga đầu mối và 35 ga trung gian, kỹ thuật. Quy hoạch cũng đề cập việc bố trí tổ hợp công nghiệp và tổ chức các điểm giao cắt nhằm bảo đảm kết nối giữa các tuyến đường sắt cũng như với mạng lưới đường bộ.
Về tiêu chuẩn xây dựng, cả 6 tuyến mới đều sử dụng đường đôi, khổ đường 1.435mm và sức kéo điện với hệ thống điện xoay chiều AC25kV 50Hz. Tuy nhiên, cấp đường, tốc độ thiết kế và tải trọng trục được phân chia theo đặc điểm khai thác của từng tuyến.
Hai tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và Hà Nội - Quảng Ninh được xác định là đường sắt cấp đặc biệt. Tuyến Bắc - Nam có tốc độ thiết kế tối đa 350km/h, trong khi tuyến Hà Nội - Quảng Ninh có tốc độ thiết kế bằng hoặc trên 200km/h.
Hai tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng và Hà Nội - Đồng Đăng thuộc cấp 1, cùng có tốc độ thiết kế 160km/h. Trong khi đó, hai tuyến vành đai phía Đông và phía Tây thuộc cấp 3, với tốc độ thiết kế 120km/h.
Về tải trọng trục, tuyến Hà Nội - Quảng Ninh được đề xuất ở mức 17 tấn/trục. Năm tuyến còn lại áp dụng tải trọng 22,5 tấn/trục.
Các yêu cầu về thông tin và tín hiệu cũng được xác định theo từng nhóm tuyến. Cả 6 tuyến đều dự kiến sử dụng mạng cáp quang chuẩn Gigabit Ethernet (GbE), thông tin vô tuyến và Tổng đài IP.
Đối với hai tuyến tốc độ cao Bắc - Nam và Hà Nội - Quảng Ninh, hệ thống tín hiệu dự kiến gồm liên khóa điện tử, đóng đường phân khu di động (Moving Block) trên nền tảng tín hiệu sóng vô tuyến, tín hiệu buồng lái và điều khiển tập trung (CTC).
Bốn tuyến còn lại sẽ áp dụng hệ thống liên khóa điện tử, đóng đường tự động 1 phân khu, ga tín hiệu đèn màu, điều khiển tập trung cùng các hệ thống ATP, ATS và ATO.
Việc xác định các tiêu chuẩn kỹ thuật trong quy hoạch là cơ sở để định hướng đầu tư mạng lưới đường sắt khu vực đầu mối Hà Nội theo hướng đồng bộ, hiện đại. Qua đó, các tuyến có thể đáp ứng nhu cầu vận tải, kết nối với những hành lang giao thông liên vùng và nâng cao khả năng liên thông giữa các tuyến đường sắt quốc gia.
