Bộ Xây dựng vừa trình Thủ tướng và đề nghị báo cáo Quốc hội xem xét điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Phương án mới tập trung tối ưu hướng tuyến, tăng khả năng kết nối với hệ thống cảng biển, đồng thời đề xuất nhiều điều chỉnh về quy mô đầu tư nhằm nâng cao hiệu quả khai thác.
Theo Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, trong quá trình lập Báo cáo nghiên cứu khả thi, nhiều yếu tố đã thay đổi so với thời điểm xây dựng chủ trương đầu tư. Vì vậy, việc điều chỉnh được đề xuất đối với hướng tuyến, quy mô đầu tư, phương án kết nối và nhu cầu sử dụng đất, trong khi mục tiêu của dự án vẫn được giữ nguyên.
Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất điều chỉnh điểm cuối của tuyến chính từ ga Lạch Huyện sang ga Nam Hải Phòng.
Theo phương án này, tàu hàng sẽ được tập kết tại ga Nam Hải Phòng trước khi khai thác trên tuyến chính đi Hà Nội và Lào Cai. Việc thay đổi phương án vận hành giúp chiều dài tuyến chính còn khoảng 362,9 km, rút ngắn khoảng 27 km so với phương án đã được phê duyệt trước đó.
Để bảo đảm khả năng kết nối với hệ thống cảng biển, Bộ Xây dựng đồng thời đề xuất bổ sung các tuyến nhánh phục vụ hoạt động khai thác.
Bộ cũng kiến nghị đầu tư đoạn đường sắt Yên Viên - Gia Lâm dài khoảng 8,4 km và cải tạo ga Gia Lâm nhằm kết nối trực tiếp với tuyến đường sắt mới.
Theo Bộ Xây dựng, phương án này phù hợp với quy hoạch điều chỉnh của Hà Nội khi ga đầu mối hành khách phía Bắc được chuyển từ Yên Viên về Gia Lâm.
Theo tính toán, việc bổ sung đoạn tuyến này giúp hành khách tiết kiệm khoảng 8 phút di chuyển, đồng thời tăng khả năng kết nối giữa tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng với tuyến Hà Nội - Hải Phòng hiện hữu và các tuyến đường sắt đô thị.
Bộ Xây dựng cho rằng phương án trên sẽ góp phần giảm áp lực cho giao thông đường bộ, đồng thời hỗ trợ phát triển đô thị theo mô hình TOD.
Bổ sung kết nối với mạng lưới đường sắt hiện hữu
Để nâng cao hiệu quả khai thác, Bộ Xây dựng còn đề xuất đầu tư thêm các đoạn tuyến kết nối với ga Lào Cai, tuyến Hà Nội - Thái Nguyên và tuyến Yên Viên - Lào Cai khổ đường 1.000 mm.
Theo tờ trình, việc bổ sung các kết nối này nhằm giảm chi phí trung chuyển hàng hóa và khai thác hiệu quả hơn hệ thống đường sắt hiện có.
Một thay đổi quan trọng khác là đề xuất đầu tư đường đôi ngay từ đầu trên đoạn Bắc Hồng - Nam Hải Phòng thay cho phương án đường đơn.
Theo dự báo nhu cầu vận tải, nếu chỉ xây dựng đường đơn, đoạn tuyến này sẽ nhanh chóng rơi vào tình trạng quá tải và phải tiếp tục mở rộng trong tương lai.
Trong khi đó, đầu tư đồng bộ đường đôi ngay từ giai đoạn đầu được đánh giá có thể tiết kiệm gần 12.590 tỷ đồng và giảm khoảng 115 ha nhu cầu sử dụng đất.
Giữ nguyên mục tiêu, điều chỉnh quy mô và phương án đầu tư
Nếu được Quốc hội thông qua, dự án sẽ được đầu tư theo khổ đường tiêu chuẩn 1.435 mm, phục vụ vận chuyển cả hành khách và hàng hóa.
Theo phương án điều chỉnh, đoạn Bắc Hồng - Nam Hải Phòng và Yên Viên - Gia Lâm sẽ được xây dựng đường đôi, trong khi các đoạn còn lại đầu tư đường đơn.
Tuyến chính được thiết kế với tốc độ tối đa 160 km/h, hướng tới nâng cao năng lực vận tải trên hành lang kinh tế Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, đồng thời tăng cường kết nối với hệ thống cảng biển và mạng lưới đường sắt quốc gia.
Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đã được Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư vào năm 2025.
Theo phương án được phê duyệt, tuyến đường sắt có tổng chiều dài khoảng 417 km, điểm đầu tại cửa khẩu Lào Cai và điểm cuối tại ga Lạch Huyện (Hải Phòng).
Tổng mức đầu tư của dự án là 203.231 tỷ đồng, tương đương khoảng 8,37 tỷ USD.
Dự án được khởi công giai đoạn đầu từ ngày 19/12/2025 và đặt mục tiêu hoàn thành chậm nhất vào năm 2030.
Bộ Xây dựng đang đề xuất điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng theo hướng tối ưu hóa hướng tuyến, bổ sung kết nối với hệ thống đường sắt và cảng biển, đồng thời thay đổi một số hạng mục đầu tư để nâng cao hiệu quả khai thác. Các nội dung điều chỉnh sẽ được trình Thủ tướng và báo cáo Quốc hội xem xét theo quy định.
