Bộ Xây dựng vừa phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, bổ sung nhiều tuyến đường sắt mới kết nối liên vùng và quốc tế. Quy hoạch mới ưu tiên phát triển các tuyến hướng tới Trung Quốc, Lào và Campuchia, đồng thời mở rộng mạng lưới đường sắt tốc độ cao và các hành lang vận tải chiến lược.
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Danh Huy vừa ký Quyết định số 1093 phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 với nhiều nội dung điều chỉnh quan trọng nhằm mở rộng khả năng kết nối giữa các vùng kinh tế và các nước láng giềng.
Theo quy hoạch mới, tuyến đường sắt Kép - Chí Linh được điều chỉnh thành tuyến Kép - Hạ Long - Cái Lân, góp phần tăng khả năng kết nối khu vực Đông Bắc với hệ thống cảng biển.
Hiện mạng lưới đường sắt quốc gia gồm 7 tuyến với tổng chiều dài khoảng 2.510 km.
Trong số này, có 6 tuyến được xác định đầu tư theo các giai đoạn trước và sau năm 2030, gồm Hà Nội - TPHCM dài 1.726 km; Hà Nội - Lào Cai dài 296 km; Hà Nội - Hải Phòng dài 102 km; Hà Nội - Thái Nguyên dài 55 km; Hà Nội - Lạng Sơn dài 167 km và Kép - Hạ Long - Cái Lân dài 108 km.
Riêng tuyến Kép - Lưu Xá dài 56 km được định hướng đầu tư sau năm 2030.
Đối với hệ thống đường sắt xây dựng mới, quy hoạch bổ sung 16 tuyến sử dụng khổ đường tiêu chuẩn 1.435 mm.
Trong đó, 10 tuyến được triển khai trong các giai đoạn trước và sau năm 2030, gồm Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng dài 363 km; Hà Nội - Đồng Đăng dài 156 km; Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái dài 187 km; tuyến vành đai phía Đông Hà Nội đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn dài 31 km.
Khu vực phía Nam được quy hoạch các tuyến Biên Hòa - Vũng Tàu, TPHCM - Lộc Ninh, TPHCM - Cần Thơ - Cà Mau và An Bình - Sài Gòn - Tân Kiên.
Tại khu vực miền Trung, quy hoạch bổ sung tuyến Vũng Áng - Mụ Giạ và tuyến Tháp Chàm - Đà Lạt.
Ngoài ra, có 6 tuyến được định hướng đầu tư sau năm 2030, gồm tuyến Đà Nẵng - Quảng Ngãi - Gia Lai - Đắk Lắk - Lâm Đồng - Đồng Nai dài 555 km; tuyến Ninh Bình - Hưng Yên - Hải Phòng dài 64 km; tuyến vành đai phía Tây Hà Nội đoạn Ngọc Hồi - Thạch Lỗi dài 54 km; tuyến TPHCM - Mộc Bài dài 61 km; tuyến Mỹ Thủy - Lao Bảo dài 114 km và tuyến Thái Nguyên - Tuyên Quang - Lào Cai dài 73 km.
Đối với đường sắt tốc độ cao, quy hoạch xác định hai tuyến trọng điểm gồm tuyến Bắc - Nam dài 1.541 km và tuyến Hà Nội - Quảng Ninh.
Trong đó, tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam sẽ được triển khai theo hai giai đoạn trước và sau năm 2030, còn tuyến Hà Nội - Quảng Ninh được ưu tiên đầu tư trước năm 2030.
Theo định hướng đến năm 2050, Bộ Xây dựng sẽ từng bước cải tạo, nâng cấp và hiện đại hóa toàn bộ hệ thống đường sắt hiện hữu nhằm nâng cao năng lực vận tải hành khách, hàng hóa và hoàn thiện kết nối tại các đầu mối giao thông quan trọng.
Quy hoạch cũng ưu tiên phát triển các tuyến có vai trò liên kết vùng và mở rộng kết nối quốc tế.
Trong đó, tuyến Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái được định hướng kết nối với Trung Quốc; tuyến Mỹ Thủy - Lao Bảo kết nối với Lào; tuyến TPHCM - Tây Ninh hướng tới kết nối Campuchia.
Bên cạnh đó, tuyến Đà Nẵng - Quảng Ngãi - Gia Lai - Đắk Lắk - Lâm Đồng - Đồng Nai sẽ tăng cường liên kết giữa Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, còn tuyến Tháp Chàm - Đà Lạt được định hướng khôi phục nhằm phát huy giá trị về du lịch và vận tải.
Việc điều chỉnh quy hoạch mạng lưới đường sắt đến năm 2050 mở rộng đáng kể phạm vi kết nối của hệ thống đường sắt quốc gia với 16 tuyến mới và nhiều hành lang vận tải chiến lược. Cùng với các tuyến đường sắt tốc độ cao, quy hoạch được kỳ vọng sẽ nâng cao năng lực vận tải, tăng cường kết nối liên vùng, mở rộng giao thương quốc tế và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội trong dài hạn.
