Ngày 21/8, FTSE Russell dự kiến công bố danh mục cổ phiếu Việt Nam trong kỳ rà soát FTSE Global Equity Index Series (FTSE GEIS) – hệ thống chỉ số cổ phiếu toàn cầu – trước khi quá trình chuyển đổi sang thị trường mới nổi thứ cấp bắt đầu từ 21/9. Tâm điểm là những cổ phiếu được các quỹ thụ động phân bổ dòng vốn và mức độ tập trung.
FTSE GEIS trước giờ công bố danh sách chính thức
Theo lịch rà soát của FTSE Russell, kết quả kỳ đánh giá bán niên tháng 9/2026 của FTSE GEIS sẽ được công bố từ ngày 21/8/2026 và có hiệu lực từ ngày 21/9/2026. Đây là mốc quan trọng trong quá trình chuyển đổi thị trường chứng khoán Việt Nam từ Frontier lên Secondary Emerging Market. Theo lộ trình FTSE công bố, việc phân bổ vào các chỉ số sẽ được thực hiện qua 4 đợt, bắt đầu với 10% vào ngày 21/9/2026, tiếp đó là 20% vào ngày 22/3/2027, 35% vào ngày 21/6/2027 và 35% còn lại vào ngày 20/9/2027.
Danh sách cổ phiếu chính thức được FTSE công bố ngày 21/8 sẽ là cơ sở để xác định những doanh nghiệp đủ điều kiện tiếp nhận dòng vốn từ các quỹ sử dụng FTSE GEIS làm chỉ số tham chiếu. Trước thời điểm này, các tổ chức phân tích đã đưa ra những dự báo khác nhau về danh mục. Trong báo cáo “Cập nhật dòng vốn ngoại - Dự báo danh mục cổ phiếu Việt Nam trong FTSE GEIS Equity Index”, ông Vũ Việt Anh, chuyên viên phân tích nhóm Vĩ mô - Thị trường của BSC Research, phụ trách nội dung, dự kiến 28 cổ phiếu có thể được đưa vào FTSE GEIS, đồng thời ước tính quy mô dòng tiền từ các quỹ ETF/Index fund tham chiếu bộ chỉ số này.
Đáng chú ý, đây chưa phải danh sách chính thức của FTSE Russell. BSC cũng lưu ý một số cổ phiếu khác có thể được xem xét nếu các chỉ tiêu như foreign headroom, free-float, trọng số đầu tư hoặc vốn hóa nằm sát ngưỡng yêu cầu. Các trường hợp được BSC nêu gồm HDB, SSB, TPB, BSR, FRT, VPX và PVS.
Do đó, sau ngày 21/8, điểm đáng chú ý không chỉ là số lượng cổ phiếu được đưa vào FTSE GEIS, mà còn là những thay đổi so với các danh sách dự báo trước đó, đặc biệt ở nhóm vốn hóa nhỏ, nơi các tiêu chí về free-float, room ngoại và vốn hóa có thể tạo ra sự khác biệt.
Dòng tiền hơn 1,3 tỷ USD không phân bổ đồng đều
Nếu danh sách cổ phiếu là “đầu vào”, thì câu hỏi quan trọng hơn đối với thị trường là dòng tiền sẽ tập trung vào đâu. Theo ước tính của BSC Research, 28 quỹ ETF/Index fund sử dụng các bộ chỉ số tham chiếu của FTSE có thể phân bổ khoảng 1.327,61 triệu USD vào cổ phiếu Việt Nam. BSC tổng hợp quy mô AUM của 28 quỹ khoảng 1.156,7 tỷ USD và tính toán tỷ trọng Việt Nam dự kiến trong từng quỹ.
Các quỹ được BSC xem xét chủ yếu tham chiếu 7 bộ chỉ số gồm FTSE Global All Cap, FTSE Global All Cap ex US, FTSE Emerging Markets All Cap, FTSE Emerging Markets All Cap China A Inclusion, FTSE All-World, FTSE All-World ex-US và FTSE Emerging. Với các quỹ tham chiếu những bộ chỉ số khác, BSC sử dụng tỷ trọng FTSE công bố để ước tính, đồng thời lưu ý xác suất cổ phiếu Việt Nam lọt vào một số bộ chỉ số này không cao và quy mô dòng tiền tương ứng không lớn.
Điểm đáng chú ý nhất là 1,33 tỷ USD không được chia đều cho 28 cổ phiếu. Theo tính toán của BSC, VIC đứng đầu với khoảng 459,38 triệu USD, tương đương gần 34,6% tổng giá trị dự kiến. VHM đứng thứ hai với 168,95 triệu USD, HPG 78,77 triệu USD. Tiếp theo là VPB với 52,52 triệu USD, MSN 51,63 triệu USD, FPT 48,19 triệu USD và VCB 46,72 triệu USD.
Chỉ riêng VIC và VHM đã chiếm khoảng 47,3% tổng dòng tiền theo mô hình của BSC. Nếu tính 4 mã đứng đầu gồm VIC, VHM, HPG và VPB, tỷ lệ lên khoảng 57,2%. Điều này cho thấy tác động của dòng vốn nâng hạng có tính phân hóa khá rõ: một số cổ phiếu quy mô lớn có thể trở thành tâm điểm của dòng tiền, trong khi phần còn lại nhận được lượng vốn nhỏ hơn đáng kể.
Ở nhóm tiếp theo, BSC ước tính MSN có thể nhận 51,63 triệu USD, FPT 48,19 triệu USD, VCB 46,72 triệu USD, SSI 38,27 triệu USD, VNM 37,44 triệu USD, STB 34,11 triệu USD và VIX 33,84 triệu USD. Các cổ phiếu còn lại có giá trị dòng tiền dự kiến thấp hơn, dao động từ khoảng 28,63 triệu USD đối với MCH đến 9,58 triệu USD đối với EIB.
Cách phân bổ này cũng cho thấy quy mô vốn hóa, tỷ trọng đầu tư trong chỉ số và các tiêu chí như free-float, foreign headroom, cơ cấu cổ đông có vai trò trong việc quyết định lượng vốn mà từng cổ phiếu có thể tiếp nhận. Vì vậy, việc một cổ phiếu được đưa vào FTSE GEIS không đồng nghĩa tất cả các mã trong danh sách sẽ hưởng lợi từ dòng vốn ở mức tương đương.
Tiền vào theo 4 chặng, lực hút kéo dài đến 2027
Một điểm quan trọng khác là dòng tiền nâng hạng không phải một khoản vốn được giải ngân toàn bộ trong tháng 9/2026. Theo lộ trình FTSE, đợt đầu tiên bắt đầu ngày 21/9/2026 với tỷ lệ chuyển đổi 10%. Đến ngày 22/3/2027, tỷ lệ chuyển đổi tăng thêm 20%, đưa mức hoàn thành lên 30%. Đợt thứ ba vào ngày 21/6/2027 tăng thêm 35%, lên 65%, trước khi 35% còn lại được thực hiện vào ngày 20/9/2027 để hoàn tất quá trình chuyển đổi.
Với tổng giá trị dự kiến 1.327,61 triệu USD, BSC Research ước tính dòng tiền tương ứng theo 4 chặng lần lượt khoảng 132,76 triệu USD, 265,52 triệu USD, 464,66 triệu USD và 464,66 triệu USD.
Như vậy, nếu lấy mô hình của BSC làm tham chiếu, đợt đầu tiên chỉ tương đương khoảng 10% tổng dòng tiền, thay vì toàn bộ 1,33 tỷ USD cùng lúc xuất hiện trên thị trường. Phần lớn dòng vốn sẽ được giải ngân trong ba đợt tiếp theo, kéo dài đến tháng 9/2027.
Điều này cũng cho thấy tác động của quá trình nâng hạng không chỉ nằm ở một đợt tái cơ cấu danh mục trong tháng 9/2026, mà có thể kéo dài trong suốt quá trình chuyển đổi.
BSC đồng thời cho rằng áp lực rút ròng của các quỹ ETF tracking FTSE Frontier có thể giảm dần, trong khi dòng tiền chuyển đổi nâng hạng bắt đầu mua các cổ phiếu Việt Nam. Báo cáo đánh giá triển vọng dòng vốn ngoại còn được hỗ trợ bởi chính sách vĩ mô ưu tiên tăng trưởng, định giá hấp dẫn, tiếp tục cải cách thể chế thị trường chứng khoán, nguồn cung hàng hóa chất lượng và quá trình chuyển đổi nâng hạng FTSE.
Tuy nhiên, BSC cũng không đặt câu chuyện dòng vốn trong một kịch bản chỉ có chiều thuận lợi. Dòng tiền toàn cầu hiện vẫn tập trung đáng kể vào các chủ đề AI và bán dẫn, trong khi Việt Nam không nằm trong các nhóm ngành này. Thị trường trong nước còn có tỷ trọng lớn ở tài chính và bất động sản, tỷ trọng nhà đầu tư cá nhân cao, free-float tại một số doanh nghiệp còn hạn chế và room ngoại có thể trở thành yếu tố giới hạn dòng vốn.
Do đó, nâng hạng FTSE tạo thêm một kênh tiếp cận vốn quốc tế, nhưng dòng tiền vẫn có sự chọn lọc giữa các cổ phiếu. Với các tính toán hiện tại của BSC, nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt VIC và VHM, nổi bật về quy mô dòng tiền dự kiến; trong khi phần còn lại của danh mục có mức độ hưởng lợi thấp hơn và sẽ tiếp tục phụ thuộc vào tỷ trọng thực tế FTSE công bố.
Lưu ý: Các con số về danh mục và dòng tiền trong bài viết là ước tính của BSC Research trên dữ liệu tại ngày 17/8/2026, không phải cam kết về dòng vốn thực tế. BSC Research cũng lưu ý các tính toán có thể có sai số về free-float, trọng số đầu tư, cơ cấu cổ đông và ngưỡng vốn hóa so với dữ liệu chính thức của FTSE.
