Ngày 21/9 chuyển từ nhóm cận biên sang thị trường mới nổi thứ cấp theo phân loại của FTSE Russell. Sự kiện này khởi đầu lộ trình đưa 27 cổ phiếu Việt Nam vào rổ chỉ số FTSE Global All Cap Index, hệ thống đo lường bao quát các doanh nghiệp vốn hóa lớn, vừa và nhỏ trên toàn cầu.
Phân bổ 27 mã cổ phiếu và lộ trình 4 đợt nâng hạng
Trong danh sách vừa công bố, nhóm vốn hóa lớn có sự xuất hiện của 3 đại diện là VCB, VIC và VHM. Nhóm vốn hóa vừa gồm 3 mã BID, HPG và VPB. Cả 6 doanh nghiệp này đồng thời được đưa vào FTSE All-World Index, chỉ số tập trung vào các công ty quy mô lớn và vừa tại các thị trường phát triển lẫn mới nổi.
Nhóm vốn hóa nhỏ quy tụ 21 mã, bao gồm FPT, GEX, HDB, HCM, MCH, MSN, NVL, STB, SHB, SSB, SSI, TCX, VCI, VJC, VNM, MSB, VRE, VPL, VIX, VND và VCK. Tính riêng ngành bất động sản và các lĩnh vực liên quan, có 5 doanh nghiệp góp mặt là VIC của Vingroup, VHM của Vinhomes, NVL của Novaland, VRE của Vincom Retail và VPL của Vinpearl.
Theo kế hoạch của FTSE Russell, quá trình đưa cổ phiếu Việt Nam vào các bộ chỉ số được phân bổ thành 4 giai đoạn trong vòng một năm. Đợt đầu tiên bắt đầu từ ngày 21/9/2026 với 10% tỷ trọng. Đợt thứ hai triển khai ngày 22/3/2027 bổ sung 20%, nâng tổng tỷ trọng tích lũy lên 30%. Đợt thứ ba vào ngày 21/6/2027 thêm 35%, đưa tỷ trọng lên 65%. Đợt cuối cùng ngày 20/9/2027 sẽ hoàn tất 35% còn lại để đạt 100%.
Sau khi kết thúc toàn bộ lộ trình, tỷ trọng của Việt Nam trong chỉ số FTSE Emerging All Cap Index dự kiến đạt khoảng 0,488%. Tỷ trọng này ước tính giúp thị trường thu hút từ 2,4 đến 4,45 tỷ USD từ dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài.
Nền tảng từ những cải cách thể chế và vận hành
Tại Hội nghị "Việt Nam chính thức tham gia vào rổ chỉ số toàn cầu - FTSE Russell Global Equity Index Series" (FTSE GEIS) do Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) phối hợp tổ chức với FTSE Russell, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhận định việc đạt chuẩn thị trường mới nổi thứ cấp là bước tiến lịch sử đối với thị trường tài chính Việt Nam.
Kết quả này đến từ chuỗi cải cách thể chế và vận hành xuyên suốt thời gian qua, tập trung vào ba trụ cột cốt lõi. Đầu tiên là siết chặt kỷ luật thị trường, nâng cao chất lượng quản trị và tăng cường hiệu quả thanh tra, xử lý vi phạm. Thứ hai là tháo gỡ rào cản cho nhà đầu tư nước ngoài, cải thiện điều kiện tiếp cận thị trường theo các tiêu chuẩn quốc tế. Thứ ba là hoàn thiện khung pháp lý để triển khai các sản phẩm và mô hình vận hành mới.
Những thay đổi này đã giúp chứng khoán Việt Nam đáp ứng các tiêu chí của FTSE Russell từ kỳ đánh giá tháng 9/2025 và tiếp tục giữ vững vị thế trong kỳ đánh giá tháng 3/2026.
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn khẳng định nâng hạng không phải điểm kết thúc mà là khởi đầu cho một giai đoạn quản lý yêu cầu cao hơn. Trong bối cảnh tài chính quốc tế biến động, Việt Nam sẽ triển khai Chiến lược phát triển thị trường vốn và chứng khoán đến năm 2030, tầm nhìn 2040. Các nhiệm vụ chính tập trung vào hiện đại hóa hạ tầng, gia tăng thanh khoản, đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao công cụ quản trị rủi ro và mở rộng thị trường.
"Chúng tôi sẵn sàng lắng nghe, chủ động tiếp thu các đề xuất cụ thể để tiếp tục cải cách mạnh mẽ hơn nữa, hướng tới xây dựng một thị trường vốn minh bạch, an toàn, hiệu quả và có sức hấp dẫn bền vững", Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn chia sẻ.
Góc nhìn từ các tổ chức quốc tế
Đánh giá về sự kiện, bà Fiona Bassett, Giám đốc điều hành FTSE Russell, cho biết việc đưa Việt Nam vào hệ thống chỉ số tham chiếu toàn cầu ghi nhận sự hội nhập sâu của thị trường Việt Nam với dòng tài chính quốc tế. Hiện có hơn 22.000 tỷ USD tài sản toàn cầu đang mô phỏng hoặc lấy các chỉ số của FTSE Russell làm chuẩn so sánh. Bà Bassett ghi nhận đợt triển khai đầu tiên đã diễn ra suôn sẻ nhờ sự chuẩn bị đồng bộ giữa Bộ Tài chính, cơ quan quản lý, các sở giao dịch và các bên cung cấp hạ tầng.
Bà Mariam J. Sherman, Giám đốc Quốc gia Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam, nhận định để hướng tới mốc trở thành nước có thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam cần tiếp tục đẩy mạnh cải cách cơ cấu nhằm thu hút nguồn lực từ các nhà đầu tư tổ chức lớn.
Từ năm 2019, Ngân hàng Thế giới cùng các đối tác Australia và Thụy Sĩ đã hỗ trợ kỹ thuật cho Việt Nam trong việc phát triển thị trường cổ phiếu, trái phiếu chính phủ và trái phiếu doanh nghiệp. Bà Mariam nhấn mạnh việc loại bỏ các vướng mắc về thanh toán bù trừ, hạ tầng và thủ tục mở tài khoản cho nhà đầu tư nước ngoài chính là chìa khóa tháo gỡ điểm nghẽn nhiều năm qua, tạo tiền đề để Việt Nam hướng tới nhóm thị trường mới nổi nâng cao.
Ở góc độ ngoại giao và kinh tế, Đại sứ Vương quốc Anh tại Việt Nam, ông Iain Grant Frew, đánh giá cao việc Việt Nam gỡ bỏ quy định yêu cầu ký quỹ trước đối với nhà đầu tư tổ chức nước ngoài. Tuy nhiên, Đại sứ lưu ý rằng việc nâng hạng chỉ là điều kiện cần. Để giữ chân dòng vốn dài hạn, Việt Nam phải tiếp tục nâng cấp hệ thống giao dịch, bảo vệ nhà đầu tư và hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp. Ông Frew cũng nhận định việc thành lập các Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP.HCM và Đà Nẵng sẽ giúp hiện thực hóa các lợi ích từ việc nâng hạng, đồng thời khẳng định Vương quốc Anh cam kết tiếp tục hỗ trợ Việt Nam trong tiến trình này.
