Góc nhìn chuyên gia: VN-Index có thể kiểm định lại mốc 1.800 điểm

VN-Index tuần qua chưa thể bứt phá khỏi vùng đỉnh và có dấu hiệu quay đầu rõ rệt, đặc biệt sau phiên 22/05 khi chỉ số giảm mạnh gần 32 điểm. Áp lực bán đè nặng lên nhóm cổ phiếu trụ; trong đó, nhóm VinGroup tạm dừng đà tăng sau giai đoạn kéo điểm liên tục, kéo theo nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn đi xuống. Khối ngoại tiếp tục là điểm trừ khi phiên cuối tuần ghi nhận bán ròng đột biến tới hơn 3.200 tỷ đồng. Ở trong nước, thông tin chủ tịch một loạt công ty xây lắp điện bị khởi tố để điều tra vi phạm quy định kế toán và tham ô tài sản cũng góp phần làm gia tăng áp lực tâm lý lên thị trường.

Bên cạnh yếu tố nội tại, đàm phán Mỹ-Iran tiếp tục bế tắc dù ông Trump tuyên bố hai bên đang ở “giai đoạn cuối”. Eo biển Hormuz vẫn bị phong tỏa khiến giá dầu duy trì ở mức cao, qua đó tạo áp lực lên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Diễn biến và các yếu tố gây áp lực

Theo đánh giá của chuyên gia, xu hướng ngắn hạn đã chuyển tiêu cực sau thất bại trong việc bứt phá khỏi đỉnh và xuất hiện phiên bán tháo cuối tuần kèm khối ngoại bán ròng kỷ lục.

Về mặt tâm lý, việc nhóm cổ phiếu trụ suy yếu sau giai đoạn tăng nóng làm giảm lực kéo của chỉ số. Đồng thời, thông tin pháp lý liên quan đến một số doanh nghiệp xây lắp điện làm gia tăng rủi ro niềm tin đối với nhóm cổ phiếu liên quan.

Ở chiều tác động bên ngoài, giá dầu cao do rủi ro địa chính trị tại Hormuz có thể ảnh hưởng đến chi phí và kỳ vọng vĩ mô, qua đó tác động gián tiếp đến dòng tiền trên thị trường.

Dự báo tuần tới và các kịch bản

Với triển vọng tuần tới, ông Phong cho rằng VN-Index nhiều khả năng sẽ gặp khó khăn. Kịch bản cơ sở là chỉ số sẽ tiếp tục điều chỉnh đầu tuần để kiểm định vùng hỗ trợ 1.870-1.880 điểm.

Nếu mốc này bị phá vỡ kèm thanh khoản cao, kịch bản tồi hơn là VN-Index có thể quay về test vùng 1.800 điểm, đặc biệt trong trường hợp khối ngoại tiếp tục bán ròng và đàm phán Mỹ-Iran không đạt thỏa thuận như kỳ vọng của thị trường.

Rủi ro cần theo dõi

Ông Phong nhấn mạnh hai rủi ro lớn cần theo dõi:

• Rủi ro an ninh năng lượng: nguồn cung dầu thế giới ở mức cao nhưng eo biển Hormuz bị phong tỏa. Nếu dầu tăng mạnh, chi phí nhập khẩu và lạm phát trong nước có thể tăng.
• Rủi ro chính sách tiền tệ: khả năng Fed phải tăng lãi suất trở lại nếu lạm phát Mỹ tăng do giá dầu leo thang, từ đó tạo áp lực lên dòng vốn ngoại.

Chiến lược đầu tư được khuyến nghị

Về chiến lược, chuyên gia Pinetree khuyến nghị nhà đầu tư đang nắm giữ cổ phiếu chủ động giảm vay ký quỹ và cơ cấu lại danh mục. Theo khuyến nghị, nhà đầu tư ưu tiên cổ phiếu có nền tảng vững và câu chuyện riêng; đồng thời cắt lỗ các mã mua đuổi ở đỉnh và tận dụng nhịp hồi kỹ thuật để giảm rủi ro, bảo toàn lợi nhuận.

Đối với nhà đầu tư chưa giải ngân, khuyến nghị là kiên nhẫn, không FOMO bắt đáy và chờ VN-Index về vùng hỗ trợ mạnh kèm tín hiệu xác nhận từ thanh khoản trước khi giải ngân lại với tỷ trọng hợp lý.

Nhận định về xu hướng trung hạn

Ở góc nhìn khác, bà Nguyễn Thị Bình Minh (Tổng Giám đốc MoneyGain) cho rằng nhịp giảm hiện tại chưa làm gãy xu hướng trung hạn. Theo bà, đây là nhịp điều chỉnh kỹ thuật mang tính phân phối, phản ánh việc thị trường đã trải qua một chặng tăng đủ dài và bắt đầu gặp nhiều áp lực cùng lúc.

Nguyên nhân từ áp lực chốt lời và độ rộng thị trường

Thứ nhất, áp lực chốt lời xuất hiện ở các nhóm cổ phiếu đã tăng nóng. Những nhóm từng dẫn dắt như bất động sản liên quan tới nhóm VIN, dầu khí, cao su, phân bón… bước vào pha bị bán ra sau khi kỳ vọng đã phần nào phản ánh vào giá.

Thứ hai, độ rộng thị trường không theo kịp đà đi lên của chỉ số. Theo dữ liệu MoneyGain, tỷ lệ cổ phiếu giao dịch trên đường MA50 (đại diện xu hướng trung hạn) giảm xuống còn 32%, trong khi tỷ lệ cổ phiếu nằm trên MA200 (đại diện xu hướng dài hạn) chỉ quanh 27,5%. Điều này cho thấy nền tảng bên dưới của thị trường không còn khỏe như vẻ ngoài của VN-Index.

Số liệu định giá và tăng trưởng lợi nhuận

Từ đầu năm 2025 đến ngày 22/5/2026, nhóm cổ phiếu VIN đóng góp khoảng 45–50% mức tăng của VN-Index. Nếu loại bỏ toàn bộ vốn hóa và lợi nhuận của nhóm này, P/E thực tế của phần còn lại thị trường chỉ quanh 11,5–11,8 lần, tương đương các vùng định giá thấp như đáy trong năm 2025 hoặc giai đoạn thị trường chịu cú sốc mạnh.

Về lợi nhuận, số liệu quý I/2026 cho thấy tăng trưởng lợi nhuận toàn thị trường khá tích cực dù chịu ảnh hưởng lớn từ các yếu tố đột biến ở nhóm VIN/VHM. Theo thống kê MoneyGain, lợi nhuận của nhóm tài chính tăng khoảng 12%, nhóm phi tài chính tăng khoảng 29%, còn toàn thị trường tăng gần 20%.

Tác động và khuyến nghị quản trị rủi ro

Bà Bình Minh nhấn mạnh nhà đầu tư cần quản trị theo trạng thái thực tế của từng cổ phiếu trong tài khoản thay vì chỉ nhìn vào diễn biến của VN-Index. Cụ thể, các cổ phiếu vẫn giữ được nền giá, duy trì trên MA50 và chưa phá vỡ cấu trúc tăng có thể tiếp tục được theo dõi, nắm giữ theo kế hoạch và chờ thị trường xác nhận thêm. Ngược lại, các cổ phiếu đã mất nền, gãy xu hướng trung hạn hoặc không còn đi đúng kịch bản ban đầu cần được xử lý theo nguyên tắc đã đặt ra.

Theo nghiên cứu của MoneyGain, trong giai đoạn thị trường phân hóa, việc bảo vệ vốn và giữ mức lỗ bình quân ở ngưỡng thấp là phần không thể thiếu của chiến lược đầu tư. Nhà đầu tư không nên tham gia chỉ vì thị trường có vẻ rẻ, mà cần chờ nền giá được xác nhận rõ hơn.

Một số nhóm có thể tiếp tục theo dõi

Ở cấp độ nhóm ngành, MoneyGain cho rằng dòng tiền để lại tín hiệu đáng chú ý ở một số nhóm vừa có tăng trưởng lợi nhuận tốt, vừa có sức mạnh giá vượt trội, đồng thời cấu trúc kỹ thuật dài hạn chưa bị phá vỡ. Một số nhóm có thể tiếp tục theo dõi gồm ngân hàng (BID, CTG, HDB), chứng khoán (TCX, VND, SSI), viễn thông (VGI), dầu khí (PVD) và cao su (GVR).

Bà Bình Minh lưu ý việc theo dõi không nằm ở tư duy mua chỉ vì thị trường đang rẻ, mà là kiên nhẫn chờ phần nền được xác nhận, sau đó đồng hành với những cổ phiếu mạnh nhất trong các nhóm ngành mạnh nhất.