Hà Nội cần 86 tỷ USD để xây dựng 19 tuyến metro dài 900km; phó chủ tịch nói rõ cách huy động vốn

Tổng quan: Tại một tọa đàm của Chính phủ về dự thảo Luật Thủ đô, Hà Nội dự tính có khoảng 19 tuyến đường sắt với tổng chiều dài gần 900 km và tổng vốn ước tính khoảng 86 tỷ USD. Ngày 27/3, Cổng thông tin Chính phủ tổ chức tọa đàm 'Luật Thủ đô (sửa đổi): Động lực thể chế cho Hà Nội bứt phá.' Tham dự có nhiều đại biểu, trong đó có bà Nguyễn Phương Thủy, Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và tư pháp của Quốc hội; ông Trương Việt Dũng, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội; ông Nguyễn Quốc Hoàn, Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Tư pháp và một số chuyên gia. Khi được hỏi về các cơ chế mới trong dự thảo luật có ý nghĩa đặc biệt đối với sự phát triển của thủ đô, như đầu tư công, phát triển hạ tầng, quản trị đô thị, phát triển kinh tế và đổi mới sáng tạo, cũng như nguồn lực để thực hiện cơ chế chính sách của Luật Thủ đô sắp ban hành, Phó Chủ tịch Trương Việt Dũng cho rằng dự thảo luật lần này có nhiều nội dung mới, mang tầm nhìn chiến lược, gắn với quy hoạch phát triển thủ đô 100 năm. Sau nhiều lần chỉnh sửa, dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) được đánh giá mở ra mô hình phát triển và công cụ quản trị đô thị mới cho Hà Nội, với ba nền tảng chính. Thứ nhất, về phân quyền, phân cấp, ông Dũng cho biết dự kiến khoảng 190 nhiệm vụ (hiện đang có điều chỉnh) đã được tăng quyền. Nhưng tăng quyền không phải là hưởng quyền, mà là giao cho Hà Nội quyền tự quyết và tự chịu trách nhiệm. Đây là thay đổi về quản trị đô thị lớn nhất. TP. Hà Nội có quyền tự làm và tự quyết các vấn đề trong khuôn khổ chung cũng như đặc thù của Hà Nội. Thứ hai, về công cụ tài chính đô thị, theo Phó chủ tịch UBND TP Hà Nội, trước đây theo Quy hoạch 1668 của Thủ tướng Chính phủ về quy hoạch Thủ đô, Hà Nội dự kiến khoảng 15 tuyến đường sắt, quy mô khoảng 600 km với kinh phí khoảng 55 tỷ USD. Đến thời điểm này, trong quá trình tính toán dự kiến ở giai đoạn mới, sẽ có khoảng 19 tuyến đường sắt với tổng quy mô gần 900 km và vốn khoảng 86 tỷ USD. Để thực hiện điều này, phó chủ tịch cho rằng thành phố cần nguồn lực. Theo Luật Thủ đô lần này, Hà Nội được phép khai thác từ nguồn TOD (mô hình phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng). Cụ thể, dự kiến trong quy hoạch có 5 TOD quốc gia với khoảng 100 ha mỗi TOD, khoảng 23 TOD cấp vùng khu vực (quy mô khoảng 50 ha), và 134 TOD còn lại. Như vậy, tổng số TOD được đánh giá khoảng 5.000 ha, vì vậy giá trị khai thác TOD trên chính là nguồn lực. 'Có nghĩa là không phải tăng chi phí, mà giao cho Hà Nội được quyền huy động nguồn lực và quyết định việc này. Chúng ta không phải vay tiền để làm metro; metro tự nó tạo ra nguồn lực để phát triển cho lõi đô thị,' ông nhấn mạnh. Thứ ba, về mô hình tăng trưởng, Hà Nội được trao cơ chế phát triển đồng bộ, chuyển từ tăng trưởng dựa vào vốn và lao động sang tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, hướng tới mục tiêu tăng trưởng trên 10%. Làm rõ hơn về bài toán nguồn lực, ông Dũng nêu rõ đây không phải vấn đề mới mà đã được đặt ra trong nhiều năm; năm 2026, Hà Nội cần thực hiện khoảng 730 nghìn tỷ đồng (trong đó khoảng 550 nghìn tỷ đồng huy động nguồn xã hội). Giai đoạn 2026-2030 cần khoảng 5 triệu tỷ đồng; 2026-2035 cần khoảng 11 triệu tỷ đồng; đến 2026-2045 cần 25 triệu tỷ đồng để hình thành khung hạ tầng theo quy hoạch Thủ đô; và đến 2065 cần 103 triệu tỷ đồng theo tính toán ban đầu. Nguồn lực này nhằm để toàn bộ câu chuyện hạ tầng cũng như cấu trúc đa tầng đa lớp, cũng như đô thị xanh hướng tới Net Zero bằng 0. Đáng chú ý, dự thảo Luật Thủ đô lần này đã trao cho Hà Nội 5 công cụ quan trọng: Tài chính, thể chế, PPP, nguồn lực và đặc biệt là dữ liệu để quyết định. 'Đây là 5 nền tảng mà chúng tôi nghĩ sẽ là đòn bẩy để thực hiện được nguồn lực của Thủ đô Hà Nội trong thời gian tới,' ông cho biết.