Hà Nội đang nghiên cứu phát triển thêm một cảng hàng không quốc tế tại khu vực phía Nam, hướng tới hình thành mô hình hai cửa ngõ hàng không của Thủ đô. Theo quy hoạch, sân bay mới không chỉ phục vụ vận tải hàng không mà còn được định hướng phát triển theo mô hình Airport City, kết hợp thương mại, dịch vụ, logistics và đô thị hiện đại.
Định hướng trên được nêu trong Quy hoạch Thủ đô Hà Nội với tầm nhìn dài hạn nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải hàng không dự báo tiếp tục tăng mạnh cùng quá trình đô thị hóa và phát triển kinh tế.
Theo quy hoạch, cảng hàng không quốc tế mới được nghiên cứu tại khu vực Ứng Hòa - Chuyên Mỹ, TP.Hà Nội. Dự án có quy mô dự kiến khoảng 1.500ha, công suất thiết kế từ 30 đến 50 triệu hành khách mỗi năm và được xác định là một trong những công trình hạ tầng trọng điểm ưu tiên nghiên cứu đầu tư trong giai đoạn 2031 - 2045.
Khác với mô hình sân bay truyền thống, công trình này được định hướng phát triển theo mô hình Airport City (đô thị sân bay). Trong đó, sân bay sẽ đóng vai trò trung tâm, tạo động lực phát triển các khu thương mại, dịch vụ, logistics, công nghiệp và các khu đô thị hiện đại hình thành xung quanh.
Để phục vụ khai thác, Hà Nội dự kiến đầu tư đồng bộ hệ thống hạ tầng kết nối. Về đường bộ, sân bay sẽ kết nối trực tiếp với cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ, tuyến Chợ Bến - Yên Mỹ cùng các trục động lực Ngọc Hồi - Phú Xuyên và trục kinh tế phía Nam.
Đối với đường sắt, thành phố quy hoạch tuyến metro số 9 theo hướng Ngọc Hồi - Thường Tín - Cảng hàng không thứ hai - Phú Xuyên. Đồng thời, khu vực này cũng được nghiên cứu bố trí ga đường sắt tốc độ cao nhằm tăng cường liên kết giữa hệ thống hàng không với mạng lưới đường sắt quốc gia, hướng tới hình thành trung tâm trung chuyển logistics quy mô lớn ở phía Nam Thủ đô.
Theo quy hoạch, vị trí nghiên cứu xây dựng sân bay nằm tại khu vực Ứng Hòa - Chuyên Mỹ, bao gồm các xã Trầm Lộng, Đồng Tân, Minh Đức và Kim Đường, TP.Hà Nội. Việc lựa chọn khu vực này được xem là phù hợp với định hướng mở rộng không gian phát triển của Hà Nội về phía Nam trong những thập kỷ tới.
Song song với kế hoạch nghiên cứu sân bay mới, Cảng hàng không quốc tế Nội Bài cũng được định hướng mở rộng thêm 1.500ha về phía Nam để nâng công suất khai thác lên 50 triệu hành khách mỗi năm.
Ngoài hai đầu mối hàng không chính, Hà Nội còn nghiên cứu bổ sung chức năng lưỡng dụng cho sân bay Gia Lâm và Hòa Lạc. Thành phố cũng chuẩn bị quỹ đất phục vụ các phương tiện bay thế hệ mới như taxi bay và drone, phù hợp với xu hướng phát triển của ngành hàng không trong tương lai.
Trong bối cảnh nhiều đô thị lớn trên thế giới chuyển từ mô hình một sân bay sang hệ thống nhiều cửa ngõ hàng không, việc nghiên cứu sân bay quốc tế thứ hai được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa phát triển cho mạng lưới vận tải của Hà Nội trong dài hạn. Mô hình Airport City cũng đang được nhiều quốc gia áp dụng nhằm khai thác hiệu quả giá trị kinh tế từ các hoạt động thương mại, logistics và dịch vụ gắn với sân bay.
Tuy nhiên, đây hiện vẫn là định hướng được đưa ra trong quy hoạch và thuộc nhóm công trình ưu tiên nghiên cứu đầu tư giai đoạn 2031 - 2045. Quá trình triển khai sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như nhu cầu vận tải thực tế, nguồn lực đầu tư, công tác quy hoạch hạ tầng đồng bộ và các bước phê duyệt theo quy định.
Nếu được triển khai theo lộ trình quy hoạch, sân bay quốc tế thứ hai cùng việc mở rộng Nội Bài sẽ góp phần hình thành mạng lưới hàng không đa trung tâm cho Hà Nội. Đây được kỳ vọng sẽ nâng cao năng lực kết nối vùng, giảm áp lực lên hạ tầng hiện hữu và tạo động lực phát triển mới cho khu vực phía Nam của Thủ đô trong tương lai.
