Hà Nội nghiên cứu cơ chế mua, thuê nhà thương mại để tăng quỹ nhà ở an sinh

Không chỉ đầu tư xây dựng mới bằng ngân sách, Hà Nội đang nghiên cứu nhiều giải pháp linh hoạt nhằm mở rộng quỹ nhà ở an sinh xã hội, trong đó có phương án mua nhà thương mại, thuê nhà của tổ chức, cá nhân và huy động nguồn lực xã hội tham gia phát triển nhà ở.

UBND TP Hà Nội đang lấy ý kiến đối với dự thảo quy định về các biện pháp tạo lập, quản lý và khai thác quỹ nhà ở phục vụ mục tiêu an sinh xã hội và phát triển Thủ đô. Dự thảo do Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng ký ban hành.

Theo nội dung dự thảo, quỹ nhà ở an sinh xã hội được hình thành nhằm đáp ứng nhu cầu chỗ ở cho các nhóm đối tượng cần hỗ trợ về nhà ở cũng như phục vụ các yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố trong từng giai đoạn.

Để tạo lập nguồn quỹ này, Hà Nội đề xuất đa dạng hóa các hình thức triển khai thay vì chỉ dựa vào đầu tư công như trước đây. Ngoài phương án xây dựng mới bằng vốn ngân sách, Thành phố còn dự kiến mua nhà ở thương mại hoặc nhà ở xã hội, tiếp nhận quỹ nhà được bàn giao theo các cơ chế thanh toán, hoàn trả; chuyển đổi công năng các cơ sở nhà, đất công đủ điều kiện và tiếp nhận nhà ở được tài trợ hoặc hiến tặng hợp pháp từ các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước.

Một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo là cho phép Thành phố thuê nhà ở của tổ chức, cá nhân để bổ sung vào quỹ nhà ở an sinh trong những trường hợp cần thiết theo quy định của pháp luật. Đây được xem là giải pháp giúp tăng nhanh nguồn cung nhà ở phục vụ các nhóm đối tượng cần hỗ trợ mà không phải chờ đợi quá trình đầu tư xây dựng kéo dài.

Song song với đó, Hà Nội cũng đề xuất cơ chế khuyến khích doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân tham gia phát triển quỹ nhà ở an sinh thông qua các hoạt động đầu tư xây dựng, cải tạo hoặc đóng góp nguồn lực hợp pháp.

Theo dự thảo, các đơn vị tham gia có thể được xem xét hưởng nhiều chính sách hỗ trợ liên quan đến đất đai, thuế, tín dụng, thủ tục đầu tư và các cơ chế ưu đãi khác theo quy định hiện hành.

 

Để bảo đảm việc phát triển quỹ nhà ở sát với nhu cầu thực tế, Sở Xây dựng sẽ chủ trì phối hợp với các sở, ngành liên quan và UBND cấp xã thực hiện rà soát nhu cầu nhà ở an sinh hàng năm trên địa bàn. Kết quả rà soát sẽ là cơ sở để đề xuất các phương án huy động nguồn lực xã hội hóa phù hợp.

Dự thảo cũng mở rộng phạm vi đối tượng được xem xét bố trí nhà ở an sinh. Ngoài người thu nhập thấp tại khu vực đô thị, nhóm thụ hưởng còn bao gồm công nhân, người lao động làm việc tại khu công nghiệp và khu công nghệ cao; cán bộ, công chức, viên chức; chuyên gia, nhà khoa học, văn nghệ sĩ, nhân lực chất lượng cao; người phải bố trí tái định cư tạm thời; người gặp khó khăn về nhà ở do thiên tai, hỏa hoạn và các trường hợp đặc biệt khác.

Theo quy định dự kiến, công tác xét duyệt và bố trí nhà ở phải được thực hiện công khai, minh bạch, đúng đối tượng và đúng tiêu chuẩn. Mỗi cá nhân chỉ được hưởng một suất nhà ở trong cùng một chính sách hỗ trợ, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Đối với giá thuê nhà thuộc quỹ nhà ở an sinh, UBND TP Hà Nội sẽ ban hành khung giá cụ thể và thực hiện điều chỉnh định kỳ tối thiểu 3 năm một lần hoặc khi xuất hiện biến động lớn về chi phí quản lý, vận hành.

Việc mở rộng các hình thức tạo lập quỹ nhà ở an sinh cho thấy xu hướng chuyển từ mô hình phụ thuộc chủ yếu vào ngân sách sang huy động nhiều nguồn lực xã hội tham gia giải quyết bài toán nhà ở. Cách tiếp cận này có thể giúp địa phương chủ động hơn trong việc bổ sung nguồn cung, đặc biệt tại các khu vực có nhu cầu lớn nhưng quỹ đất phát triển nhà ở mới ngày càng hạn chế.

 

Trong bối cảnh giá nhà tại các đô thị lớn liên tục duy trì ở mức cao, nhu cầu về nhà ở giá phù hợp và nhà cho thuê đang gia tăng đáng kể. Việc cho phép thuê nhà từ tổ chức, cá nhân hoặc mua lại các sản phẩm nhà ở sẵn có có thể góp phần rút ngắn thời gian hình thành quỹ nhà ở an sinh, đồng thời nâng cao khả năng tiếp cận chỗ ở của các nhóm đối tượng ưu tiên.

Nếu được thông qua, các quy định mới sẽ tạo thêm cơ sở pháp lý để Hà Nội đa dạng hóa nguồn cung nhà ở an sinh, đồng thời thúc đẩy sự tham gia của khu vực tư nhân vào quá trình phát triển nhà ở xã hội và các chương trình bảo đảm an sinh trên địa bàn Thủ đô.