Hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên, tổng vốn đầu tư khoảng 3.300 tỷ đồng, đang được triển khai trong điều kiện địa hình phức tạp, thời tiết bất lợi và một số vị trí chưa được bàn giao mặt bằng, ảnh hưởng đến tiến độ thi công.
Dự án hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên kết nối Sa Pa (Lào Cai) với xã Bình Lư, tỉnh Lai Châu, là công trình giao thông quan trọng đối với khu vực Tây Bắc. Khi hoàn thành, tuyến hầm sẽ tạo thêm hướng kết nối giữa hai địa phương, hỗ trợ vận tải, giao thương và phát triển du lịch, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào hành trình qua đèo Ô Quy Hồ.
Được xây dựng tại khu vực có độ cao lớn, công trình đang đối mặt với nhiều trở ngại trong quá trình thi công. Theo Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng tỉnh Lai Châu, mưa kéo dài, giá nhiên liệu biến động, địa hình dốc và bị chia cắt mạnh khiến việc tổ chức thi công gặp khó khăn. Điều kiện địa chất cũng phức tạp, không đồng nhất và xuất hiện nhiều đới đứt gãy, đòi hỏi nhà thầu phải kiểm soát chặt chẽ quá trình đào hầm, gia cố kết cấu.
Đến đầu tháng 10, các nhà thầu đang tập trung thi công hai ống hầm. Nhánh trái đã đào sâu 61m, trong khi nhánh phải mới đạt 4m. Tại công trường, nhân lực và thiết bị được bố trí ở những vị trí đủ điều kiện triển khai. Các công đoạn chính gồm khoan phá đá, lắp dựng vòm thép, gia cố địa chất bằng hệ thống neo và phun bê tông để hình thành kết cấu vỏ hầm.
Theo thông tin từ Tập đoàn Đèo Cả, đơn vị đứng đầu liên danh nhà thầu thi công, giá trị khối lượng thực hiện của toàn dự án đạt khoảng 34,28 tỷ đồng, tương đương 29% kế hoạch năm 2026. Kết quả này cho thấy việc đẩy nhanh các hạng mục trên công trường vẫn là yêu cầu đặt ra trong thời gian tới, nhất là khi các điều kiện thi công chưa thực sự thuận lợi.
Ngoài yếu tố địa hình và thời tiết, giải phóng mặt bằng cũng đang ảnh hưởng đến việc triển khai dự án. Tại khu vực đường công vụ số 4 và số 5 thuộc phường Sa Pa, một số vướng mắc chưa được xử lý dứt điểm. Theo Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng tỉnh Lai Châu, một số hộ dân đã cản trở việc chặt hạ cây và đề nghị bồi thường tài sản trên đất rừng do UBND phường Sa Pa quản lý.
Tình trạng này gây khó khăn cho việc tiếp cận và tổ chức thi công tại các vị trí liên quan. Việc giải quyết kiến nghị của người dân, xác định phương án xử lý tài sản trên đất và hoàn tất bàn giao mặt bằng là những công việc cần được phối hợp thực hiện để hạn chế ảnh hưởng đến tiến độ chung.
Ở phía Lai Châu, công tác giải phóng mặt bằng tại địa phận xã Bình Lư đã hoàn thành theo phương án được phê duyệt. Địa phương đã bàn giao toàn bộ 414.188,4m2 đất sạch, đạt 100%, đồng thời hoàn thành di dời hệ thống đường điện cao thế 35kV.
Tuy nhiên, tính trên phạm vi dự án, diện tích mặt bằng đã thu hồi và đủ điều kiện thi công mới đạt 15,54ha, trong tổng diện tích đo đạc 29,38ha. Chênh lệch về kết quả bàn giao giữa các khu vực cho thấy công tác giải phóng mặt bằng vẫn cần được theo dõi sát, đặc biệt tại những vị trí còn ảnh hưởng trực tiếp đến đường công vụ và tổ chức thi công hầm.
Theo thiết kế, toàn tuyến hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên dài gần 8,8km, được xây dựng theo tiêu chuẩn đường cấp III miền núi, với tốc độ thiết kế 60km/h. Trong đó, hầm chính dài khoảng 2,63km, rộng 9,75m, bố trí 2 làn xe và có chiều cao tĩnh không 5m. Hầm phụ dài khoảng 2,65km, rộng 4,7m. Dự án áp dụng công nghệ thi công hầm tiên tiến, kết hợp kinh nghiệm và kỹ thuật của Việt Nam, Nhật Bản. Các hầm phụ và hầm ngang thoát hiểm được bố trí để phục vụ công tác cứu hộ, thoát nạn khi xảy ra sự cố.
Tuyến đường được định hướng đi về phía phải Quốc lộ 4D theo hướng từ Lai Châu đến Sa Pa, men theo sườn núi và xuyên qua khu vực đèo Hoàng Liên. Khi đưa vào khai thác, công trình được kỳ vọng thay thế hành trình khoảng 22km qua đèo Ô Quy Hồ, rút ngắn thời gian di chuyển từ khoảng 50-120 phút xuống còn khoảng 11 phút theo thông tin dự án. Việc giảm thời gian lưu thông cũng được kỳ vọng góp phần hạn chế rủi ro khi di chuyển qua cung đường đèo có địa hình hiểm trở.
Bên cạnh mục tiêu cải thiện giao thông, dự án còn hướng đến tăng cường liên kết kinh tế giữa Sa Pa, Tam Đường và Lai Châu. Tuyến hầm có thể tạo điều kiện thuận lợi hơn cho vận chuyển hàng hóa, phát triển logistics và hoạt động giao thương qua cửa khẩu Ma Lù Thàng. Đối với du lịch, việc rút ngắn thời gian đi lại giữa các địa phương sẽ giúp kết nối các điểm đến trong khu vực dãy Hoàng Liên Sơn thuận tiện hơn.
Với tổng vốn đầu tư khoảng 3.300 tỷ đồng, hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên được kỳ vọng cải thiện năng lực kết nối giao thông tại Tây Bắc. Tuy nhiên, để bảo đảm tiến độ, dự án cần tiếp tục xử lý các vướng mắc về mặt bằng, duy trì nguồn lực thi công và có giải pháp phù hợp với điều kiện địa chất, thời tiết. Đây là những yếu tố trực tiếp ảnh hưởng đến khả năng triển khai các hạng mục trong giai đoạn tiếp theo.
