Bộ Xây dựng vừa báo cáo Chính phủ về tiến độ 10 dự án cao tốc đang triển khai tại Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ, trong đó 3 dự án đặt mục tiêu hoàn thành năm 2026 đang chịu áp lực lớn về khối lượng còn lại. Cơ quan này đồng thời kiến nghị đẩy nhanh thủ tục để khởi công toàn bộ 5 dự án thành phần Vành đai 4 TP.HCM trong quý IV/2026.
Bộ Xây dựng thúc 3 cao tốc lớn về đích năm 2026, yêu cầu thi công “3 ca, 4 kíp”
Bộ Xây dựng vừa báo cáo lãnh đạo Chính phủ tình hình triển khai các dự án đường bộ cao tốc tại khu vực Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ. Báo cáo cho thấy nhiều công trình đang được đẩy nhanh tiến độ, song một số dự án vẫn gặp vướng mắc về mặt bằng, vật liệu và thủ tục đầu tư.
Theo kế hoạch, 3 dự án lớn gồm Vành đai 3 TP.HCM, Cao Lãnh - An Hữu và Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng phải hoàn thành trong năm 2026. Tuy nhiên, khối lượng còn lại tại các dự án vẫn lớn và cần tăng cường nguồn lực để bảo đảm tiến độ.
Tại Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ hiện có 10 dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc, được chia thành 21 dự án thành phần (DATP).
Trong số này, Bộ Xây dựng làm cơ quan chủ quản 3 DATP, còn 18 DATP do các địa phương đảm nhiệm. Có 16 DATP đang thi công, 3 DATP trong quá trình lựa chọn nhà đầu tư và 2 DATP đang được thẩm định, phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi.
Công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại các dự án nhìn chung đã đáp ứng yêu cầu. Tuy nhiên, dự án TP.HCM - Chơn Thành và Gia Nghĩa - Chơn Thành vẫn chưa đạt yêu cầu.
Một số dự án mới bắt đầu triển khai công tác thu hồi, bàn giao mặt bằng, gồm Vành đai 4 TP.HCM, TP.HCM - Mộc Bài và phần diện tích bổ sung của dự án TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận.
Ba dự án hoàn thành năm 2026 chịu áp lực lớn
Đối với các dự án có kế hoạch hoàn thành trong năm 2026, khối lượng thực hiện tại các dự án thành phần của Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng hiện đạt từ 54-78%.
Các dự án thành phần thuộc Vành đai 3 TP.HCM đạt từ 71-95%, trong khi Cao Lãnh - An Hữu đạt khoảng 80%.
Theo Bộ Xây dựng, dù khối lượng thực hiện đã đạt mức tương đối cao, phần việc còn lại vẫn lớn. Các dự án sẽ phải rất nỗ lực mới có thể hoàn thành theo kế hoạch.
Trong khi đó, TP.HCM - Chơn Thành và Gia Nghĩa - Chơn Thành, dù đã khởi công từ năm 2025, vẫn chưa đáp ứng yêu cầu về tiến độ. Riêng dự án Gia Nghĩa - Chơn Thành đang thực hiện điều chỉnh chủ trương đầu tư.
Dự án TP.HCM - Mộc Bài đã hoàn tất lựa chọn nhà đầu tư và dự kiến khởi công trong tháng 8/2026.
Nguồn vật liệu xây dựng phục vụ các dự án nhìn chung đã được xác định. Tuy nhiên, Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng vẫn gặp khó khăn đáng kể.
Theo báo cáo, dự án còn thiếu 5,3 triệu m3 cát đắp và 2,4 triệu m3 đá tại DATP2 và DATP4 chưa được đưa về công trường.
Đối với những dự án mới triển khai như Vành đai 4 TP.HCM, TP.HCM - Mộc Bài và TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận, các đơn vị đang thực hiện khảo sát, xác định nguồn và hoàn tất thủ tục khai thác vật liệu.
Bộ Xây dựng kiến nghị Chủ tịch UBND TP.HCM, Đồng Nai, An Giang, Vĩnh Long và Đồng Tháp chỉ đạo các cơ quan chuyên môn tiếp tục rà soát, quy hoạch, đẩy nhanh thủ tục cấp phép và gia hạn các mỏ nhằm bảo đảm nguồn cung.
Các địa phương cũng được yêu cầu tăng cường quản lý, kiểm tra việc chấp hành quy định về giá vật liệu xây dựng, đồng thời kịp thời công bố giá vật liệu và chỉ số giá xây dựng theo quy định.
Yêu cầu huy động tối đa nguồn lực
Để đẩy nhanh tiến độ, Bộ Xây dựng kiến nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Chủ tịch UBND TP.HCM, Đồng Nai, Tây Ninh, Đồng Tháp và Lâm Đồng huy động cả hệ thống chính trị tham gia tháo gỡ các vướng mắc về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời công trình hạ tầng kỹ thuật.
Các dự án được xác định còn vướng mặt bằng gồm Vành đai 4 TP.HCM, TP.HCM - Chơn Thành, TP.HCM - Mộc Bài, Gia Nghĩa - Chơn Thành và TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận.
Quá trình giải phóng mặt bằng phải đồng thời bảo đảm đời sống, tinh thần và sinh kế của người dân bị ảnh hưởng. Nơi ở và nơi sinh hoạt mới phải bằng hoặc tốt hơn nơi ở hiện tại.
Đối với công trường, chủ đầu tư và các đơn vị liên quan được yêu cầu rà soát, cập nhật tiến độ chi tiết theo điều kiện thực tế, thời tiết và từng hạng mục quan trọng.
Nguồn lực tài chính, nhân lực, xe máy, thiết bị và dây chuyền thi công phải được huy động tối đa. Các đơn vị được yêu cầu khắc phục ảnh hưởng của thời tiết và tổ chức thi công “3 ca 4 kíp” để bảo đảm tiến độ.
Tuy nhiên, Bộ Xây dựng lưu ý việc tăng tốc phải đi cùng yêu cầu về chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn trong toàn bộ vòng đời dự án, không vì tiến độ mà bỏ qua quy trình hoặc tiêu chuẩn kỹ thuật.
Đối với Vành đai 4 TP.HCM, các DATP 2-2, 2-4 và 2-5 đang trong quá trình lựa chọn nhà đầu tư. Hai DATP 2-1 và 2-3 đang được thẩm định, phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi.
Bộ Xây dựng kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh khẩn trương hoàn tất lựa chọn nhà đầu tư đối với 3 dự án thành phần đã được phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi.
Đồng thời, các địa phương cần sớm phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi đối với DATP 2-1 và 2-3, hoàn thành các thủ tục cần thiết để khởi công toàn bộ 5 dự án thành phần trong quý IV/2026.
Với dự án Gia Nghĩa - Chơn Thành, báo cáo cho biết Thủ tướng đã thành lập Hội đồng thẩm định nhà nước để thẩm định báo cáo nghiên cứu tiền khả thi điều chỉnh dự án.
Trong thời gian hoàn thiện các thủ tục liên quan, UBND TP Đồng Nai được giao chỉ đạo nhà đầu tư tiếp tục triển khai theo hợp đồng đã ký, bảo đảm không ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện và giải ngân.
Bên cạnh việc tăng tốc tại công trường, Bộ Xây dựng cũng yêu cầu các địa phương chỉ đạo chủ đầu tư và các đơn vị liên quan đẩy nhanh tiến độ thực hiện, giải ngân nguồn vốn theo kế hoạch.
Yêu cầu này đặc biệt được nhấn mạnh đối với các dự án phải hoàn thành trong năm 2026 và những dự án được giao kế hoạch vốn lớn trong năm nay.
Việc đồng thời tháo gỡ mặt bằng, bảo đảm nguồn vật liệu, tăng nguồn lực thi công và đẩy nhanh giải ngân được đặt ra nhằm tạo điều kiện để các dự án cao tốc trọng điểm khu vực phía Nam bám sát kế hoạch.
Hàng loạt dự án cao tốc tại Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ đang được thúc tiến độ trong bối cảnh 3 dự án gồm Vành đai 3 TP.HCM, Cao Lãnh - An Hữu và Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng phải hoàn thành trong năm 2026. Bộ Xây dựng đồng thời đề xuất đẩy nhanh các thủ tục để toàn bộ 5 dự án thành phần Vành đai 4 TP.HCM có thể khởi công trong quý IV/2026, cùng yêu cầu tăng tốc thi công, bảo đảm vật liệu và mặt bằng.
