Hype do AI dẫn dắt và sự tách biệt của thị trường chứng khoán: Erik Gordon cảnh báo về định giá quá mức cho các khoản đầu tư AI

Cổ phiếu tiếp tục leo lên các mức cao kỷ lục trong bối cảnh nhà đầu tư được cho là đang phớt lờ nhiều rủi ro toàn cầu. Erik Gordon, giáo sư tại Trường Kinh doanh Ross (Đại học Michigan), nhận định thị trường đang “tự tạo ra một vũ trụ riêng”, nơi các yếu tố như chiến tranh, biến động giá dầu và thất nghiệp bị xem nhẹ.

Thị trường “bỏ qua” các rủi ro vĩ mô

Theo Gordon, thị trường đang bỏ qua chiến tranh ở Trung Đông, lạm phát, biến động giá dầu và hàng chục nghìn vụ sa thải. Ông nói rằng trong bối cảnh đó, nhà đầu tư có xu hướng chỉ tập trung vào các công ty có gắn nhãn “AI”, bất chấp mức độ khác nhau về công nghệ và năng lực thực tế.

Ông cũng dẫn bối cảnh S&P 500 tăng hơn 10% trong tháng này lên mức cao kỷ lục, dù cuộc chiến Mỹ-Iran làm gián đoạn thương mại và lưu lượng năng lượng toàn cầu. Việc giá dầu tăng lên mức cao trong bốn năm được cho là có thể gây áp lực lên tăng trưởng kinh tế toàn cầu và làm gia tăng lạm phát.

Ví dụ Allbirds và làn sóng định giá theo “câu chuyện AI”

Gordon lấy ví dụ từ Allbirds. Công ty giày này gần đây thông báo chuyển hướng sang cung cấp cơ sở hạ tầng AI với tên gọi NewBird AI, qua đó khiến cổ phiếu tăng gần 600% chỉ trong một ngày.

Ông cho rằng nếu một doanh nghiệp chỉ cần “tự nhận mình là công ty AI” để thuyết phục nhà đầu tư rằng mình xứng đáng được đầu tư ở thời điểm hiện tại, thì điều đó có thể dẫn tới rủi ro bị thổi phồng kỳ vọng. Gordon cũng nhấn mạnh yếu tố “điểm cộng” khi các công ty chậm hơn so với nhóm dẫn đầu có thể vẫn được định giá cao nhờ nguồn lực lớn để tiếp tục theo đuổi công nghệ.

Sa thải gia tăng và tác động tới tiêu dùng

Bên cạnh câu chuyện AI, Gordon đề cập đến việc các công ty công nghệ sa thải hàng chục nghìn nhân viên. Nhiều người cho rằng AI giúp vận hành hiệu quả hơn, nhưng việc cắt giảm nhân sự có thể thắt chặt ngân sách hộ gia đình, làm giảm chi tiêu tiêu dùng và ảnh hưởng đến lợi nhuận doanh nghiệp.

Quan điểm hoài nghi về “bong bóng AI”

Gordon nằm trong nhóm các nhà quan sát hoài nghi về cơn sốt AI. Michael Burry—nhà đầu tư nổi tiếng với bộ phim The Big Short—đã cảnh báo trên Substack rằng các công ty công nghệ lớn tăng trưởng chậm hơn, đầu tư quá nhiều vào thiết bị AI, làm phồng lợi nhuận, pha loãng cổ đông và ký các hợp đồng tuân hoàn để duy trì cơn sốt.

Trong khi đó, Jeremy Grantham, đồng sáng lập GMO, cho rằng AI “rõ ràng là một bong bóng” và sẽ sớm hay muộn sẽ vỡ.

Gordon cũng từng cảnh báo vào tháng 1 rằng “bong bóng AI lớn như sao Mộc” và sẽ có “mảnh vỡ ở khắp nơi” khi bong bóng nổ. Vào tháng 8, ông tiếp tục cảnh báo về rủi ro bong bóng định giá gấp bội sự thật, cho rằng việc sở hữu cổ phiếu rộng rãi và định giá cao hơn sẽ khiến khi vỡ có nhiều nhà đầu tư chịu tổn thất hơn so với giai đoạn dot-com.

Quan điểm ủng hộ: AI tạo năng suất và tăng trưởng lợi nhuận

Ngược lại, một số nhà đầu tư khác cho rằng không nên quá lo ngại về bong bóng. Ross Gerber và Kevin O’Leary được nêu trong bài viết là không lo lắng, với lập luận rằng AI mang lại tăng năng suất và thúc đẩy đà tăng trưởng nhanh về doanh thu và lợi nhuận cho các công ty như Nvidia.

Triển vọng

Dù Gordon cho rằng thị trường đang tách rời khỏi thực tế hay nhà đầu tư đang nhìn qua sự hỗn loạn hiện tại để định giá đúng lợi nhuận tương lai từ AI, bài viết nhấn mạnh rằng điều này sẽ chỉ trở nên rõ ràng theo thời gian.