Khi thị trường đổi chiều: Hành trình thích ứng của SMEs

Trong những tháng đầu năm 2026, bối cảnh kinh tế toàn cầu tiếp tục diễn biến phức tạp và khó lường. Căng thẳng địa chính trị, đặc biệt là xung đột leo thang tại Trung Đông, đang tạo áp lực lên thị trường hàng hóa và tài chính quốc tế. Giá năng lượng, trong đó có dầu mỏ, tăng mạnh làm gia tăng rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng và đẩy chi phí đầu vào lên cao, qua đó làm gia tăng áp lực lạm phát.

Trước áp lực này, các ngân hàng trung ương duy trì chính sách tiền tệ thận trọng, khiến việc cắt giảm lãi suất trở nên khó khăn hoặc bị neo ở mức cao. Hệ quả là chi phí vốn tăng, dòng tiền thắt chặt và điều kiện tiếp cận vốn trở nên hạn chế hơn, tạo sức ép đáng kể lên sản xuất và hoạt động kinh doanh, đặc biệt đối với khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs).

Vai trò của SMEs và khoảng cách tiếp cận tín dụng

Theo Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VinaSME), khu vực SMEs chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp, đóng góp gần 50% GDP và trên 80% việc làm. Tuy nhiên, nhóm doanh nghiệp này hiện chỉ tiếp cận khoảng 30% dư nợ tín dụng toàn ngành, cho thấy khả năng tiếp cận vốn còn hạn chế và chưa tương xứng với quy mô đóng góp.

Từ thực tế đó, vấn đề được nêu không chỉ nằm ở nguồn vốn, mà còn ở cách thức tiếp cận tín dụng. Khi điều kiện thị trường và tiêu chuẩn đánh giá thay đổi, doanh nghiệp cần thích nghi để đáp ứng yêu cầu mới từ hệ thống tài chính.

Xu hướng chuyển dịch: từ tài sản bảo đảm sang tín dụng dựa trên dữ liệu và dòng tiền

Hiện nay, các tổ chức tín dụng đang chuyển từ mô hình cho vay dựa trên tài sản bảo đảm sang mô hình đánh giá dựa trên dữ liệu và dòng tiền. Quá trình này đi kèm với việc sử dụng các hệ thống chấm điểm tín dụng và cơ chế bảo lãnh.

Sự chuyển dịch này được cho là đang tái phân bổ vốn theo hướng ưu tiên các doanh nghiệp minh bạch và có năng lực quản trị tốt. Đồng thời, nó cũng đặt ra thách thức đối với các doanh nghiệp chậm thích nghi với các tiêu chuẩn mới trong đánh giá tín dụng.

Tọa đàm “Khi thị trường đổi chiều: Hành trình thích ứng của SMEs”

Trên cơ sở các vấn đề nêu trên, Tạp chí Kinh tế Việt Nam tổ chức tọa đàm với chủ đề “Khi thị trường đổi chiều: Hành trình thích ứng của SMEs”. Chương trình có sự tham gia của TS Tô Hoài Nam, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VinaSME); GS.TS Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam; và Nhà báo Ngô Xuân Vũ, Phó Tổng Thư ký Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy điều phối chương trình.

Tọa đàm tập trung làm rõ các điểm nghẽn trong tiếp cận tín dụng, phân tích xu hướng chuyển dịch sang mô hình tín dụng dựa trên dữ liệu và cơ chế bảo lãnh, đồng thời thảo luận các giải pháp từ phía ngân hàng, doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhằm cải thiện khả năng tiếp cận vốn cho khu vực kinh tế trọng yếu này.

Chương trình dự kiến được phát trên các nền tảng VnEconomy.vn và FanPage VnEconomy vào lúc 9h ngày 29/4/2026.

Đồng hành cùng chương trình

Đồng hành cùng tọa đàm là Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank), đơn vị đang đẩy mạnh các giải pháp tài chính linh hoạt nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực thích ứng, quản trị dòng tiền và từng bước củng cố nền tảng phát triển bền vững.