Phiên giao dịch ngày 7/10 ghi nhận lực bán từ các nhà đầu tư nước ngoài. Những phiên bán ròng quy mô vài trăm đến vài nghìn tỷ đồng xuất hiện thường xuyên hơn. Tuy nhiên, nhìn trên toàn bộ giai đoạn từ đầu năm, tổng quy mô vốn rút ra đạt mức đáng chú ý.
Tính đến hết ngày 7/10/2026, giá trị bán ròng của khối ngoại trên toàn thị trường đạt khoảng 102.200 tỷ đồng, riêng sàn HoSE chiếm 105.166 tỷ đồng.
Năm 2026 còn gần ba tháng giao dịch, nhưng lượng bán ròng tại HoSE đã gần bằng mức kỷ lục 125.000 tỷ đồng của cả năm 2025. Trước đó, năm 2024 ghi nhận mức bán ròng khoảng 90.000 tỷ đồng.
Cột mốc 100.000 tỷ đồng từ đầu năm đến nay được cộng dồn qua nhiều đợt bán liên tục. Đến đầu tháng 2, giá trị bán ròng trên HoSE đạt khoảng 10.000 tỷ đồng. Con số này tăng lên gần 53.000 tỷ đồng vào giữa tháng 5 và tiệm cận 80.000 tỷ đồng vào cuối tháng 6. Tháng 8 ghi nhận áp lực bán giảm xuống còn khoảng 1.700 tỷ đồng.
Ngày 21/9/2026, Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Mặc dù sự kiện này đi kèm kỳ vọng thu hút thêm vốn quốc tế, giao dịch của khối ngoại trong ngắn hạn vẫn duy trì sự thận trọng. Áp lực bán tăng trở lại trong tháng 9 và kéo dài sang đầu tháng 10, khiến tổng giá trị bán ròng vượt mốc 100.000 tỷ đồng.
Xét trong 43 tháng tính đến đầu tháng 10/2026, thị trường chỉ có 4 tháng khối ngoại mua ròng. Tổng giá trị bán ròng trong khoảng ba năm rưỡi qua trên HoSE đạt khoảng 330.000 tỷ đồng.
Một phần nguyên nhân xuất phát từ yếu tố quốc tế. Đồng USD duy trì sức mạnh và lãi suất tại Mỹ ở mức cao khiến dòng vốn toàn cầu chuyển hướng sang các tài sản có lợi suất tốt hơn và ít rủi ro hơn. Tại các thị trường cận biên và mới nổi, biến động tỷ giá cũng làm giảm hiệu quả đầu tư khi quy đổi lại về USD.
Bên cạnh yếu tố chu kỳ vĩ mô, cấu trúc nội tại của thị trường cũng chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chí của các tổ chức quốc tế. Danh mục cổ phiếu niêm yết tập trung nhiều vào nhóm tài chính và bất động sản, trong khi thiếu các đợt IPO quy mô lớn, các doanh nghiệp ngành mới hoặc cổ phiếu có tỷ lệ tự do chuyển nhượng cao. Tỷ lệ giới hạn sở hữu nước ngoài cũng ảnh hưởng đến quyết định phân bổ vốn.
Ngoài ra, việc nâng hạng dẫn đến sự thay đổi danh mục giữa các nhóm quỹ. Một số quỹ chuyên đầu tư vào thị trường cận biên phải giảm tỷ trọng hoặc rút vốn khi Việt Nam rời nhóm này. Trong khi đó, các quỹ đầu tư theo chỉ số thị trường mới nổi cần thời gian để giải ngân theo kế hoạch, khiến xu hướng bán ròng chưa thể đảo ngược ngay lập tức.
Toàn bộ lượng cổ phiếu trị giá hơn 102.000 tỷ đồng do khối ngoại bán ra chủ yếu được mua lại bởi dòng tiền nội.
Đến cuối tháng 9/2026, số lượng tài khoản giao dịch của nhà đầu tư cá nhân trong nước đạt hơn 14 triệu tài khoản, tăng hơn 2,2 triệu tài khoản so với đầu năm. Lực lượng nhà đầu tư cá nhân hiện tại có quy mô lớn hơn hẳn so với các giai đoạn trước.
Sự phát triển này làm thay đổi cấu trúc giao dịch. Trước đây, động thái của khối ngoại ảnh hưởng lớn đến tâm lý chung và các phiên bán ròng vài trăm tỷ đồng có thể tác động mạnh lên giá cổ phiếu. Hiện nay, lực cầu kết hợp từ nhà đầu tư cá nhân, quỹ nội, tổ chức tài chính, tự doanh và nguồn vốn vay margin đã tạo ra lượng thanh khoản đủ lớn để hấp thụ nguồn cung từ khối ngoại.
Thực tế cho thấy, dù nhà đầu tư nước ngoài bán ròng hơn 300.000 tỷ đồng trên HoSE và tỷ lệ sở hữu giảm xuống, thị trường vẫn có những đợt tăng giá. VN-Index từng vượt mốc 1.900 điểm trong năm nay trước khi điều chỉnh.
Nguồn vốn margin tại các công ty chứng khoán tăng mạnh cũng hỗ trợ sức mua cho nhà đầu tư nội, dù nguồn vốn này được dùng cho nhiều chiến lược giao dịch khác nhau chứ không chỉ riêng việc đối ứng với khối ngoại.
