Lai Châu thức tỉnh tiềm năng nông nghiệp xanh, đa giá trị

Lai Châu đang từng bước khai thác tiềm năng nông nghiệp xanh, giá trị cao dựa trên lợi thế tự nhiên và hệ sinh thái rừng phong phú. Tỉnh tập trung phát triển các sản phẩm chủ lực như trà, gạo đặc sản và dược liệu, đồng thời đẩy mạnh liên kết chuỗi giá trị và ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao giá trị nông sản và hướng tới phát triển bền vững.

Ngày 24/4/2026, tại Lai Châu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Ủy ban Nhân dân tỉnh Lai Châu tổ chức hội nghị về phát triển nông nghiệp hàng hóa và dược liệu theo hướng kinh tế xanh. Hội nghị thu hút lãnh đạo các bộ, ngành và địa phương, cùng chuyên gia, doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ quan báo chí. Nội dung tập trung đánh giá tiềm năng, lợi thế của các sản phẩm nông nghiệp chủ lực và đề xuất giải pháp tăng giá trị, hoàn thiện chuỗi giá trị từ sản xuất đến chế biến và tiêu thụ.

Tiềm năng và định hướng phát triển nông nghiệp xanh, đa giá trị

Phát biểu khai mạc, Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu, ông Hà Quang Trung nhấn mạnh điều kiện tự nhiên thuận lợi, cảnh quan đặc sắc và bản sắc văn hóa đa dạng tạo nền tảng để phát triển nông nghiệp xanh và dược liệu có giá trị cao. Theo ông, tỉnh đã phục hồi và phát triển một số sản phẩm nông nghiệp chất lượng như gạo Séng Cù và gạo Té Râu, đồng thời mở rộng diện tích các cây trồng có giá trị kinh tế như cao su, chè, mắc ca, quế và sâm Lai Châu.

Bên cạnh trồng trọt, Lai Châu cũng khai thác nuôi trồng thủy sản trên các hồ chứa của các công trình thủy điện lớn như Lai Châu, Sơn La, Huổi Quảng – Bản Chát. Ông Hà Quang Trung cho biết phát triển nông nghiệp hàng hóa và dược liệu theo hướng kinh tế xanh được xác định là khâu đột phá, góp phần thực hiện hiệu quả các cơ chế, chính sách và thu hút vốn đầu tư vào nông nghiệp.

Số liệu hiện trạng sản xuất và lợi thế tài nguyên

Theo thông tin được nêu tại hội nghị, đến năm 2025, toàn tỉnh có hơn 520 ha sản xuất đáp ứng tiêu chuẩn an toàn, trong đó nhiều diện tích áp dụng VietGAP và hữu cơ; trên 3.000 ha lúa ứng dụng kỹ thuật tiến tiến; khoảng 33% trang trại xử lý chất thải hiệu quả.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, ông Nguyễn Thành Đồng cho biết Lai Châu có diện tích trên 9.000 km2, hơn 500.000 ha rừng và khoảng 16.000 ha mặt nước. Địa hình đa dạng với nhiều tiểu vùng khí hậu tạo điều kiện phát triển các sản phẩm đặc hữu như chè, gạo đặc sản, nuôi trồng thủy sản nước lạnh và dược liệu dưới tán rừng.

Trong những năm gần đây, tỉnh triển khai tái cơ cấu ngành nông nghiệp và thực hiện đồng bộ các chính sách liên quan đến xử lý chất thải, cải tạo đất, phát triển nhà màng, hệ thống tưới và áp dụng tiêu chuẩn sản xuất an toàn.

Mục tiêu giai đoạn 2026-2030

Giai đoạn 2026-2030, Lai Châu đặt mục tiêu phát triển nông nghiệp theo hướng xanh, tuần hoàn, đa giá trị và ít phát thải. Tỉnh tập trung vào tích tụ đất đai, ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và phát triển chuỗi giá trị.

Theo định hướng nêu tại hội nghị, tỉnh sẽ mở rộng vùng sản xuất chè, lúa, cây ăn quả, chăn nuôi và thủy sản; đồng thời tăng cường phát triển các sản phẩm chủ lực như mắc ca, quế và dược liệu, trong đó có sâm Lai Châu gắn với chỉ dẫn địa lý.

Gợi ý về quy mô hữu cơ, truy xuất nguồn gốc và liên kết chuỗi

Phó Giám đốc Sở Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường, ông Phạm Văn Duy nhận định dù có điều kiện tự nhiên thuận lợi và quỹ đất tương đối sạch, quy mô sản xuất hữu cơ của tỉnh còn nhỏ. Diện tích hữu cơ của tỉnh chỉ hơn 40 ha.

Ông Phạm Văn Duy đề xuất Lai Châu ưu tiên phát triển các vùng sản xuất tập trung gắn với các sản phẩm chủ lực như chè, gạo đặc sản và dược liệu; xây dựng vùng mã số vùng trồng và hệ thống truy xuất nguồn gốc; tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân, trong đó doanh nghiệp giữ vai trò dẫn dắt thị trường.

Việc mở rộng chất lượng sản phẩm và tiếp cận thị trường qua siêu thị, thương mại điện tử và xuất khẩu cũng được xác định là yếu tố then chốt.

Quy hoạch chăn nuôi tập trung và đầu tư hạ tầng

Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y, ông Phan Quang Minh cho biết với đất đai rộng và điều kiện tự nhiên thuận lợi, địa phương có thể phát triển chăn nuôi tập trung quy mô lớn. Tuy nhiên, để đảm bảo hiệu quả và an toàn, Lai Châu cần di dời cơ sở chăn nuôi khỏi khu dân cư và quy hoạch các vùng chăn nuôi tập trung tại các địa bàn phù hợp như Mường Than, Than Uyên hoặc Bình Lư.

Đồng thời, ông Phan Quang Minh nhấn mạnh cần đầu tư đồng bộ hạ tầng điện, nước, giao thông và hạ tầng số nhằm nâng cao năng lực sản xuất.

Hợp tác và hoạt động tại hội nghị

Tại hội nghị, nhiều biên bản ghi nhớ hợp tác đã được ký kết giữa các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và đối tác nhằm thúc đẩy phát triển vùng nguyên liệu, chuyển giao công nghệ, liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp và dược liệu.

Khu trưng bày sản phẩm OCOP, nông sản chủ lực và sản phẩm xanh của Lai Châu cũng thu hút sự quan tâm của đại biểu, nhà đầu tư và người dân.