Thanh tra Chứng khoán Nhà nước xác định Chứng khoán DNSE có nhiều vi phạm, yêu cầu chấm dứt nhiều dịch vụ và khắc phục trong 30 ngày.
Thanh tra Chứng khoán chỉ ra nhiều vi phạm tại DNSE
Thanh tra Chứng khoán Nhà nước ban hành Kết luận thanh tra số 52/KL-TTr về việc thanh tra tại Công ty Cổ phần Chứng khoán DNSE (DNSE). Kết luận chỉ ra nhiều vi phạm liên quan đến thực hiện lệnh giao dịch, cung cấp dịch vụ tài chính, giao dịch ký quỹ và hoạt động cho vay.
Theo Kết luận thanh tra, tại một số thời điểm, DNSE cho khách hàng đặt lệnh mua chứng khoán khi chưa có đủ tiền trên tài khoản giao dịch. Cơ quan thanh tra xác định hành vi này vi phạm quy định về nhận lệnh và thực hiện lệnh giao dịch của khách hàng.
Trong hoạt động chứng khoán phái sinh, DNSE cung cấp các dịch vụ ứng lãi vị thế, ứng rút ký quỹ ngoài giờ và ứng trước ký quỹ khi chưa báo cáo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN).
Từ ngày 1.1.2024 đến 16.6.2026, tổng giá trị phát sinh của dịch vụ ứng lãi vị thế là hơn 1.301 tỉ đồng; ứng rút ký quỹ ngoài giờ hơn 1.164 tỉ đồng và ứng trước ký quỹ hơn 5.241 tỉ đồng.
Kết luận thanh tra cũng đề cập việc DNSE ký các thỏa thuận vay tiền từ khách hàng có tài khoản giao dịch chứng khoán tại công ty. Năm 2024, 98 khách hàng cho DNSE vay với tổng số tiền gốc hơn 12.954 tỉ đồng. Năm 2025, con số này là 408 khách hàng với hơn 20.951 tỉ đồng. Đến ngày 16.6.2026, giá trị dư nợ là hơn 583,7 tỉ đồng.
Theo Thanh tra Chứng khoán Nhà nước, việc cung cấp các dịch vụ tài chính trên khi chưa báo cáo UBCKNN vi phạm khoản 5 Điều 86 Luật Chứng khoán.
Hoạt động giao dịch ký quỹ cũng ghi nhận nhiều vi phạm. Tại một số thời điểm, tổng dư nợ cho vay đối với một loại chứng khoán vượt quá 10% vốn chủ sở hữu của DNSE. Các mã được nêu gồm VPB, GEX và VIX, trong đó tỷ lệ dư nợ trên vốn chủ sở hữu có thời điểm đạt 11,93%.
Cơ quan thanh tra còn phát hiện DNSE cho một số khách hàng sử dụng tiền vay để mua chứng khoán không đủ điều kiện giao dịch ký quỹ và giải ngân cho vay giao dịch ký quỹ vượt quá sức mua hiện có trên tài khoản.
Trước đó, DNSE từng đưa mã L18 vào danh mục chứng khoán thực hiện giao dịch ký quỹ dù mã này đã được Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội đưa vào danh sách chứng khoán không đủ điều kiện giao dịch ký quỹ từ ngày 8.4.2024. DNSE thực hiện cho vay ký quỹ đối với L18 từ ngày 8.4 đến 8.5.2024. Hành vi này đã bị UBCKNN xử phạt vào tháng 11.2024.
Thanh tra cũng xác định DNSE đã giải ngân cho vay ký quỹ và ứng trước tiền bán cho một số cá nhân là người nội bộ, người liên quan của người nội bộ.
Trong năm 2024, DNSE ghi nhận doanh thu 14,846 tỉ đồng từ phạt vi phạm hợp đồng mua bán cổ phần. Công ty ký 7 hợp đồng mua bán cổ phần và đặt cọc tiền cho bên bán là cá nhân. Các hợp đồng đều không thực hiện được, bên bán phải hoàn trả tiền và trả phí phạt.
Thanh tra Chứng khoán Nhà nước xác định việc DNSE đặt cọc nhưng không thực hiện mua bán, giao tiền cho bên bán trong thời gian nhất định và được hoàn trả gốc, phí là hoạt động cho vay tiền, vi phạm quy định về hạn chế cho vay.
Xử phạt 802 triệu đồng, buộc dừng một số dịch vụ
Theo kết luận thanh tra, ngày 17.8.2026, Thanh tra Chứng khoán Nhà nước ban hành quyết định xử phạt DNSE tổng cộng 802,5 triệu đồng.
Trong đó, DNSE bị phạt 137,5 triệu đồng do vi phạm quy định về nhận lệnh và thực hiện lệnh giao dịch; 275 triệu đồng do cung cấp dịch vụ tài chính khác thuộc diện phải báo cáo UBCKNN nhưng chưa thực hiện báo cáo; 137,5 triệu đồng do cho khách hàng giao dịch ký quỹ vượt quá sức mua hiện có; 65 triệu đồng do vi phạm quy định về chứng khoán được phép giao dịch ký quỹ và 187,5 triệu đồng do vi phạm quy định về hạn chế cho vay.
Ngoài phạt tiền, DNSE bị buộc dừng cung cấp dịch vụ ứng lãi vị thế, ứng rút ký quỹ ngoài giờ, ứng trước ký quỹ cho hoạt động môi giới chứng khoán phái sinh và việc ký các thỏa thuận vay tiền trên tài khoản giao dịch chứng khoán của khách hàng.
Thanh tra Chứng khoán Nhà nước yêu cầu DNSE rà soát hoạt động nhận và thực hiện lệnh, không cho khách hàng đặt lệnh mua chứng khoán khi chưa đủ tiền; tuân thủ hạn mức cho vay ký quỹ, không cho khách hàng giao dịch vượt sức mua hoặc sử dụng tiền vay để mua chứng khoán không đủ điều kiện giao dịch ký quỹ.
DNSE cũng phải chấm dứt các dịch vụ tài chính nêu trên; không cho người nội bộ, người liên quan của người nội bộ vay và không thực hiện hoạt động cho vay dưới các hình thức không được pháp luật cho phép.
Công ty phải hoàn thành các biện pháp chấn chỉnh, khắc phục trong vòng 30 ngày kể từ ngày ký kết luận thanh tra và báo cáo kết quả cho Thanh tra Chứng khoán Nhà nước trong vòng 5 ngày kể từ khi hết thời hạn khắc phục.
