Khoản viện trợ không hoàn lại 10 triệu EUR của Liên minh châu Âu (EU) sẽ hỗ trợ Hà Nội nghiên cứu khả thi, quy hoạch và chuẩn bị dự án kéo dài tuyến metro Nhổn - ga Hà Nội thêm khoảng 11km đến Hoàng Mai. Toàn bộ đoạn tuyến mở rộng dự kiến đi ngầm, với các hoạt động chuẩn bị dự án dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2027.
Ngày 19/10, tại ga Cầu Giấy, UBND TP Hà Nội phối hợp với Chính phủ Pháp và các tổ chức tài chính quốc tế tổ chức lễ gắn biển lưu niệm tuyến đường sắt đô thị số 3 Nhổn - ga Hà Nội, đồng thời công bố khoản viện trợ của EU dành cho công tác chuẩn bị dự án kéo dài tuyến đến Hoàng Mai.
Nguồn viện trợ 10 triệu EUR được EU ủy thác cho Cơ quan Phát triển Pháp (AFD) quản lý. Kinh phí tập trung vào nghiên cứu khả thi, quy hoạch đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), tổ chức giao thông, kết nối các phương thức vận tải và nâng cao năng lực triển khai dự án.
Chương trình hỗ trợ được ký kết với UBND TP Hà Nội năm 2024, giao Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội (MRB) thực hiện. Theo kế hoạch, công tác nghiên cứu và chuẩn bị dự án sẽ hoàn thành vào cuối năm 2027.
Đoạn kéo dài từ ga Hà Nội đến Hoàng Mai có chiều dài khoảng 11km, dự kiến xây dựng hoàn toàn đi ngầm. Phương án đầu tư, cơ chế huy động vốn và các thủ tục liên quan sẽ tiếp tục được nghiên cứu trên cơ sở kết quả chuẩn bị dự án.
Trong đó, mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) được xem là một nội dung quan trọng. Cách tiếp cận này hướng đến tổ chức không gian đô thị gắn với các nhà ga, cải thiện khả năng tiếp cận giao thông công cộng và tăng kết nối giữa khu dân cư với các khu vực kinh tế, dịch vụ.
Về nguồn vốn đầu tư xây dựng, Hà Nội dự kiến tiếp tục nghiên cứu cơ chế hợp tác Nhóm châu Âu (Team Europe), với sự tham gia của Ngân hàng Tái thiết Đức (KfW) và phối hợp cùng Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB). Khoản viện trợ 10 triệu EUR hiện chỉ phục vụ nghiên cứu và chuẩn bị dự án, không phải tổng mức đầu tư xây dựng tuyến kéo dài. Việc triển khai đầu tư sẽ phụ thuộc vào kết quả nghiên cứu, thủ tục phê duyệt và phương án huy động vốn được xác định sau đó.
Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng nhấn mạnh, đường sắt đô thị không chỉ bổ sung phương thức đi lại an toàn, thuận tiện mà còn góp phần giảm ùn tắc, ô nhiễm môi trường, tổ chức lại không gian đô thị và kết nối các trung tâm phát triển.
Tuyến metro số 3 Nhổn - ga Hà Nội dài 12,5km, gồm 12 nhà ga, trong đó có 8 ga trên cao và 4 ga ngầm. Đoạn trên cao Nhổn - Cầu Giấy được đưa vào khai thác thương mại từ tháng 8/2024.
Theo Công ty TNHH MTV Đường sắt Hà Nội, sau năm đầu vận hành, đoạn Nhổn - Cầu Giấy đã phục vụ khoảng 6,4 triệu lượt hành khách, với tỷ lệ vận hành đúng giờ đạt 99%. Hoạt động của tuyến được ước tính giúp tránh phát thải khoảng 49.000 tấn CO₂ tương đương trong năm 2025.
Trong khi đó, đoạn ngầm từ Cầu Giấy đến ga Hà Nội, gồm 4 nhà ga, đang được thi công và dự kiến đưa vào khai thác trong năm 2027. Khi đoạn này hoàn thành, tuyến metro số 3 sẽ có thêm khả năng phục vụ hành khách tại khu vực trung tâm, tạo tiền đề cho việc nghiên cứu kéo dài tuyến về phía Nam thành phố.
Việc mở rộng tuyến đến Hoàng Mai được kỳ vọng tăng cường kết nối giao thông công cộng tại khu vực phía Nam Hà Nội, đồng thời giảm áp lực lên mạng lưới đường bộ. Tuy nhiên, hiệu quả của dự án sẽ phụ thuộc vào tiến độ chuẩn bị, khả năng bố trí nguồn vốn và sự đồng bộ với quy hoạch đô thị, giao thông tại các khu vực tuyến đi qua.
Bên cạnh hỗ trợ tài chính, Hà Nội cùng các đối tác Pháp và EU cũng thúc đẩy hợp tác về công nghệ, đào tạo nhân lực và phát triển công nghiệp đường sắt. Đây là những nội dung phục vụ mục tiêu xây dựng mạng lưới đường sắt đô thị có khả năng kết nối đồng bộ và đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng tăng của thành phố.
